Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/911 K.2026/120

Av. ... Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... MÜTEVEFFA : ...

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : 02/07/2024

KARAR TARİHİ : 24/02/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 04/03/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaları: müvekkili şirkete 100000153331136 no'lu ve 17.06.2023-17.06.2024 vadeli Zmms ile sigortalı bulunan ... plakalı ... sürücüsü ...'ün 20.07.2023 tarihinde sigortalı araç ile ... ili ... ilçesi ... köyü ... mevkünde seyrederken dikkatsizlik ile traktörün kontrolünü kaybettiğini ve devrilmesine sebep olunduğunu, bu çarpma sonucu traktörde yolcu olarak bulunan ... hayatını kaybettiğini ve ölümlü bir trafik kazası meydana geldiğini, bu kaza sonucu meydana gelen zarar için müvekkili şirket tarafından poliçe kapsamında 26.12.2023 tarihinde toplam 1.200.000 TL ödeme yapıldığını,

sigortalı aracın yolcu taşınmayı uygun bir araç olmadığını, sürücünün ağır kusurlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün ağır kusuru nedeniyle meydana gelen kaza neticesinde müvekkili şirketin poliçe genel şartları uyarınca ödediği tazminatın davalıdan rücuen talep hakkının doğduğunu, alacağın tahsili için Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2024/4960 sayılı dosyasında takip yapıldığını, ancak bu takibe haksız şekilde itiraz edildiğini iddia ederek itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; sigortalı araç sürücüsü tüm trafik kurallarına uygun bir şekilde seyir halindeyken söz konusu kaza meydana geldiğini, trafik kazasında hayatını kaybeden kişi müvekkilinin kızı olduğunu, müvekkilinin aracına binmesinin olağan bir durum olduğunu, müteveffanın araca tüm sonuçları bilerek kendi iradesi ile bindiğini, bu nedenle hatıra binaen araca bine kızının ölümünden müvekkilinin sorumlu olmasının hukukun temel ilkelerine aykırı olduğunu, söz konusu kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün ve müvekkilinin ağır kusurunun bulunmadığını, müvekkilinin rücu hakkının doğmadığını, Zmms genel şartlarında sorumluluk dışında kalan istisnai haller içerisinde traktör çamurluğunda yolcu taşınmasının yer almadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

Sakarya Tüketici Mahkemesi'nin 14/11/2024 tarih 2024/334 Esas - 2024/500 Karar sayılı görevsizlik kararı ile mahkememize tevzi edildiği ve mahkememizin 2024/911 Esas sırasında kayıt gördüğü anlaşılmıştır.

Sakarya 4.İcra Dairesinin 2024/4960 Esas numaralı takip dosyası mahkememiz iş bu dava dosyasına ilgili dosya olarak eklenmiş, incelenmesinde; davacı sigorta şirketi, davalı aleyhine 22.04.2024 ödeme emri tarihli 1.200.000,00 TL Asıl alacak yıllık adi kanuni faiz) ve 34.027,40 TL (26.12.2023-19.04.2024 tarihleri arasında) işlemiş faizi olmak üzere 1.234.027,40 TL tutarlı takip başlatmış olduğu görülmüştür. Davalı tarafın 06.05.2024 tarihli dilekçesi ile borca itiraz dilekçesi sunduğu görülmüştür. Sakarya 4.İcra müdürlüğünün 06.05.2024 tarihli karar tensip tutanağı ile takibin borçlu yönüyle durdurulmasına karar verildiği görülmüştür.

Davacı sigorta şirketine müzekkere yazılarak davaya konu hasar dosyası (tüm evrakları ile birlikte) sigortalı beyanı, 153331136 sayılı ZMSS poliçesi, hasar tazminatı, yapılan ödemelere ait dekontlar, tahsilat makbuzları, banka kayıtları, ekspertiz raporu, değer kaybı hesaplamasını gösteren belge ve tutanaklar, hasar fotoğrafları, kamera görüntüleri, olay yeri resimleri gibi davaya konu olabilecek kayıtlardaki tüm belgeler dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Esnaf ve Sanatkarlar Odasına, Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkereler yazılarak davalının kaydı olup olmadığını var ise ne işle meşgul olduğu sorularak, mesleki faaliyetlerini gösterir ilgili evraklar incelenmiştir.

... ili Cumayeri ilçesi Jandarma komutanlığı'na müzekkere yazılarak 20/07/2023 tarihinde davalı sevk ve idaresindeki ... plakalı traktörün devrilmesi sonucu meydana gelen ölümlü kaza ile ilgili olarak kaza tespit tutanağı, alkol raporu, olay yerine ilişkin kamera kayıtları, olay yeri fotoğrafları gibi davaya konu trafik kazasına ilişkin tüm tutanak ve kayıtları celp edilerek incelenmiştir.

UYAP üzerinden ... plakalı traktörün sahiplik bilgileri dosyamız arasına alınmıştır.

TÜVTÜRK'ten ... plakalı traktörün 20/07/2023 tarihi ve sonrasına dair araç muayene kayıtları dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.

Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden ... plakalı traktörün 20/07/2023 tarihi ve sonrasına dair tramer kayıtları celp edilerek incelenmiştir.

ATK'dan alınan 28/07/2025 tarihli raporda müteveffanın ölümüne neden olan kaza ile ölümü arasında illiyet bağının olduğu mütalaa edilmiştir.

ATK'dan alınan 28/08/2025 tarihli raporda sürücü ...'ün meydana gelen kazada %100 kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Dava; ZMMS poliçesi kapsamında ödenen tazminatın, sigortalıdan rücuen tahsili istemine ilişkin yürütülen takip dosyası vaki itirazın iptali taleplidir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: 20.07.2023 tarihinde meydana gelen kazada yolcu taşımaya mahsus olmayan yerde yolcu taşınması olgusunun kaza ile illiyet bağının bulunup bulunmadığı ve rücu şartlarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davaya konu kazanın: 20/07/2023 tarihinde dava dışı ...'ün sevk ve idaresindeki ... plakalı traktör ile seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucunda traktörün devrilmesi, sol çamurlukta yolcu olarak bulunan ... 'ın ölmesi şeklinde gerçekleştiği tespit edilmiştir.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 kısmında sigortacının işletene rücu hakkı düzenlenmiş, rücu edilebilecek haller sınırlı olarak sayılmıştır. Adı geçen kısmın (a) bendinde "Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise" hükmü, (ç) bendinde "Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise" hükmü getirilmiştir.

Mahkememizce dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; Karayolları Trafik Yönetmeliği ve ilgili mevzuat uyarınca araçlarda yolcu taşınmasına dair kurallar belirlenmiş olup, rücu hakkının doğması için bu kural ihlalinin kazanın meydana gelmesinde doğrudan etkili olması (illiyet bağı) gerekmektedir.

Somut olayda;

Yapılan incelemeler ve alınan raporlar neticesinde; her ne kadar araçta uygun olmayan yerde yolcu taşındığı tespit edilmişse de, 28.08.2025 tarihli ATK raporunda da belirtildiği üzere dava dışı ...'ün davalıya ait ... plakalı traktör ile seyir halindeyken direksiyon hakimiyetini kaybederek traktörün devrilmesine neden olduğu ve böylelikle yolcu olarak bulunan ...'ın vefat ettiği anlaşılmakla ...'ın uygun olmayan yerde yolcu olarak bulunmasının kazanın oluşumuna münhasıran etki etmediği, kazanın meydana gelmesinde davalı sürücünün rücuya sebebiyet verecek mahiyette (kast veya ağır kusur derecesinde) bir ihlalinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

ZMMS Genel Şartları B.4 maddesi uyarınca rücu şartlarının dar yorumlanması gerektiği ilkesi ışığında, mevcut delil durumu itibarıyla davacı sigortacının rücu hakkının doğmadığı kanaatine varılmıştır.

Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebi yönünden yapılan değerlendirmede ise; davacı sigorta şirketinin mevcut hasar dosyası ve yasal hakları çerçevesinde bu davayı ikame ettiği, davanın reddedilmiş olmasının tek başına kötü niyetin varlığını kanıtlamayacağı, davacının yargılama sürecinde dürüstlük kuralına aykırı veya kötü niyetli bir tutumunun saptanmadığı anlaşıldığından bu talebin reddine karar verilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza