Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/226 K.2026/311

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı tarafın iddiaları;

Davacının 2011 yılından itibaren davalıya ait çeşitli kireç ürünlerinin Türkiye Doğu Marmara ve Batı Karadeniz bölgesi münhasır distribütörü olarak faaliyet gösterdiğini, davacı ürünlerin ve markasının Türkiye piyasasında tanınıp müşteri çevresinin oluşturulmasını ve davalının iş hacminin önemli oranda artmasını sağladığını, davalının davacının oluşturduğu müşteri portföyüne doğrudan satış yaparak ve davacının ürün tedarikini keserek davalının çalışmasını engelleyip sözleşmeye aykırı davrandığını ve haksız kazanç elde ettiğini, davalının davacıya karşı cari hesap alacağına dayanarak ....

İcra Dairesi 2022/.... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, taraflar arasındaki ilişkide kesin vade bulunmadığını ve ticari ilişkinin açık hesap ilişkisi olarak sürdürüldüğünü, uygulama gereği önceki borç ve alacakların devreden bakiye olarak taşındığını ve dönemsel mahsuplaşmalar yapılmaksızın cari hesap ilişkisinin sürdürüldüğünü, dolayısıyla icra takibinin bu uygulamaya aykırı olduğunu, karşılıklı teyit edilmiş bir borç bakiyesi bulunmadığını belirterek ...

İcra Dairesi 2022/... E. sayılı dosyasına konu yapılan şüpheli alacaklar yönünden davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı tarafın savunmaları;

Davacı şirket ile 2011 yılından başlayan cari hesaba dayanan ticari alım - satım ilişkilerinin bulunduğunu, davacı şirketin borçlarını ödememeye başlaması üzerine ticari ilişkinin sonlandırıldığını, davacının son ödemesinin 25/10/2021 tarihli çek ödemesi olduğunu ve 14.03.2020 - 31.12.2021 tarihleri arası cari hesap ekstresi borç bakiyesinin 923.807,79 TL olduğunu, beklenmesine rağmen borcun ödenmemesi üzerine Sapanca İcra Dairesi 2022/321 Esas sayılı dosyasında cari hesaba dayalı icra takibi başlatıldığını, takip dosyasında menkul satışı ile kısmen tahsilat yapılabildiğini, davacının ilişkili konuda Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/...

Esas sayılı dosyasında açtığı davasının reddedildiğini, bu dosyada davacının borçlu olduğunun tespit edildiğini, davacının menfi tespit talebinin bir dayanağının olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık: ... İcra Dairesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasına konu yapılan borcun bulunup bulunmadığı, varsa miktarı, davacının davalıya takip kapsamında açık hesap ilişkisinden kaynaklı borucunun olup olmadığı, menfi tespit koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarındadır.

Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyası ile ... İcra Dairesi'nin 2022/... esas sayılı dosyası Uyap'tan eklenerek incelenmiştir.

Tarafları aynı olan ve (bu davanın konusu olan) Mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasında ...İcra Dairesi'nin 2022/... esas sayılı icra dosyasına konu borç temelinde yapılan bilirkişi incelemesinde taraflar arasındaki ticari ilişki ve alacak borç durumu incelenmiş alınan bilirkişi raporlarında;

A)Davacı ... şirketinin ticari defter ve kayıtlarına göre davalı ile en son ticari ilişkinin 31.12.2021 tarihinde olduğu, bu tarih itibariyle davacının davalıya 1.072.106,69 TL borçlu olduğu, davacının yaptığı en son ödemenin 30.05.2021 tarihli olduğu, son faturanın ise 31.12.2021 tarihinde düzenlendiği ve davacı şirketin 2021 yılı Yevmiye Defterinin Noter Kapanış Tasdikinin yapılmadığı

B)Davalı ... şirketinin ticari defter ve kayıtlarına göre taraflar arasındaki ticari ilişkinin /açık hesap ilişkisinin 31/12/2021 tarihinde sona erdiği, Davalının bu ticari ilişki kapsamında davacıdan 923.807,79 TL alacaklı olduğu, davalının davacıya son mal satışının 31/12/2021 tarihli olduğu, davacının davalıya son ödemesinin ise 25/10/2021 tarihinde göründüğü, tespit edilmiştir.

Sonuç olarak davacının bu dosyada sunmadığı ancak daha önce inceleme konusu yapılan ticari defter ve kayıtlarına göre davalı ... şirketine - ... İcra Dairesi'nin 2022/... esas sayılı icra dosyasına konu yapılan- 923.807,79 TL borcunun bulunduğu sabittir.

Taraflar arasındaki borç ilişkisi mahkememizin 2023/... Esas sayılı dosyasında ticari defter ve kayıtlar üzerinde yapılmış olan bilirkişi incelemesi ve alınan raporlar belirlenmiştir. Usul ekonomisi gereği taraf vekillerinden eldeki bu dosya kapsamında yeni bir defter incelemesi yapılması taleplerinin olup olmadığı veya 2023/... esas sayılı dosya kapsamındaki bilirkişi raporu ile yetinilmesi hususu sorulmuş davacı vekili yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmiştir.

Bu sebeple usuli eksiklik olmaması adına 11/02/2026 tarihli duruşmada taraflara uyuşmazlığa ilişkin olarak 2021, 2022 yıllarına ait tüm ticari defter ve kayıtlarını sunmaları ya da bulunduğu yeri bildirmeleri için iki haftalık kesin süre verilmiş, verilen kesin süre içerisinde istenen ticari defterler ve kayıtlar ibraz edilmediği ya da bulunduğu yer bildirilmediği taktirde ibraz etmeyen tarafın ticari defterlere ve kayıtlara delil olarak dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı ve karşı tarafın ibraz ettiği (kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve birbirini doğrulayan) defter ve kayıtlarının delil olarak kabul edilip hükme esas alınabileceği hususları ihtar edilmiştir.

Aynı duruşmada bilirkişi incelemesine yönelik ara karar kurulmuş ve bilirkişi delil avansı olarak 20.000,00-TL ücretin mahkememiz veznesine yatırılması hususunda davacı vekiline iki haftalık kesin süre verilmiş, aksi taktirde bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacakları hususu ihtar edilmiştir.

Davalı taraf süresinde ticari defter ve kayıtlarını bildirmiş, davacı ise kesin süreye rağmen istenen ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı gibi verilen kesin süre içerisinde bilirkişi delil avansını mahkeme veznesine yatırmamıştır. Bu haliyle davacı taraf bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmış ve tekrar bilirkişi incelemesi yapılmamıştır.

6100 sayılı HMK nun 190 maddesi gereği "İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir." Somut davada davacı ispat yükünü yerine getirmemiş, bilirkişi delil avansını verilen kesin sürede yatırmadığı gibi ticari defter ve belgelerini de sunmamıştır. Bu durumda ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davacı vekili yemin deliline dayanmış ise de yukarıda belirtildiği üze aynı taraflar arasındaki farklı bir yargılama sırasında dava konusu icra takibine konu borcun varlığı belirlenmiş olduğundan yemin teklif edilip edilmediği sorulmamış gerekli görülmemiştir.

Davacı vekili davalının isticvabını istemiş ise de isticvabın delil mahiyetinde olmaması taraflar arasındaki ticari ilişkinin ve borç ilişkisinin HMK 220 - 222 Maddeleri gereğince ticari defter ve kayıtlarla ispatlanabileceği anlaşılmakla bu talebi kabul görmemiştir.

Katip · e-imzalıdır Başkan · e-imzalıdır