Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/269 K.2025/736

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili tarafından davalıya soğutulmuş çiğ koyun sütü satışı yapıldığını, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmamakla birlikte alacak-borç ilişkisinin ticari defterler üzerinden açık hesap şeklinde takip edildiğini, faturalara konu edilen toplam 1.018.307,35 TL tutarındaki alacağın davalı tarafından ödenmemesi üzerine Sakarya 2. İcra Müdürlüğü’nün 2025/2011 E. sayılı dosyası ile reeskont avans faizi talebiyle icra takibi başlatıldığını, davalının borcun tamamına süresinde itiraz ederek takibi durdurduğunu,

taraflar arasında yürütülen arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ve Sakarya Arabuluculuk Bürosu’nun 2025/198 Büro, 2025/39168 numaralı anlaşmama tutanağının düzenlendiğini, işbu dava ile icra takibine konu 1.018.307,35 TL’lik alacağın HMK’nın 109. maddesi uyarınca 690.000,00 TL’lik kısmı yönünden kısmi dava açıldığını, davalının bu kısma yönelik itirazının iptali ile takibin belirtilen tutar ve faiz oranı üzerinden devamına, ayrıca %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında süregelen ticari ilişki kapsamında davacının müvekkiline soğutulmuş çiğ koyun sütü sattığını, müvekkilinin ise bu sütlerden peynir vb. ürünler ürettiğini, davacının Sakarya 2. İcra Müdürlüğü’nün 2025/2011 E. sayılı dosyası ile 1.018.307,35 TL tutarında haksız ve fahiş bir alacak için icra takibi başlattığını, bu takibe süresi içinde itiraz edilerek takibin durduğunu, ardından yapılan arabuluculuk görüşmelerinin sonuçsuz kaldığını, takipte vadesi gelmemiş alacaklar yönünden de talep ileri sürüldüğü,

sonrasında davacının açtığı kısmi dava ile yalnızca 690.000,00 TL için itirazın iptalini talep ettiğini, ancak takip konusu tüm miktar açısından alacağın likit olmadığını, müvekkilin itirazının haklı olduğunu, davacının talep ettiği icra inkar tazminatının şartlarının oluşmadığını, aksine davacının kötü niyetle ve dayanaksız şekilde takip başlattığını belirterek, davanın reddini, icra inkar tazminatı talebinin kabul edilmemesini ve müvekkili lehine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde; Dava, açık hesap ve fatura ilişkisinden kaynaklanan icra takibine yönelik itirazın iptali taleplidir. Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Sakarya 2. İcra Dairesi’nin 2025/2011 Esas sayılı takip dosyası kapsamında açık hesap ve fatura ilişkisinden dolayı davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, davalının ticari ilişki kapsamında ödeme yapıp yapmadığı, davalının itirazının haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerekip gerekmediği hususlarında olduğu anlaşıldı.

Sakarya 2. İcra Dairesi’nin 2025/2011 sayılı dosyası incelendiğinde, davacının takip alacaklısı, davalının takip borçlusu olduğu, 1.018.307,35 TL asıl alacak üzerinden takibin yürütüldüğü, takip sebebinin "AÇIK HESAP ALACAĞI 1.018.307,35 TL" şeklinde olduğu, başlatılan takipteki ödeme emrine karşı davalının(borçlunun) süresi içerisinde borca itiraz ettiği ve yürütülen takibin durduğu, durma kararının davacıya tebliğ edilmediği, davanın süresinde açıldığı anlaşıldı. Dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartının sağlandığı görüldü.

TMK'nın 6. maddesinde ''Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.'' denmektedir. İspat yükü başlıklı HMK'nın 190. maddesi " (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir. " şeklinde düzenlenmiştir.

“Ticari defterlerin ibrazı ve delil olması” başlıklı HMK'nın 222. maddesi ; “(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir. (2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

(Ek cümle:22/7/2020-7251/23 md.) (4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur. (5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır”. şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda;

Davacı taraf, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğunu, dava konusu alacağın düzenlenen faturadan kaynaklandığını, fatura bedellerinin ödenmediğini ileri sürmüştür. Davalı taraf, taraflar arasında ticari ilişkinin olduğunu, takipte vadesi gelmemiş alacaklar yönünden talepte bulunulduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Davacı tarafın süresi içerisinde ticari defterlerin bulunduğu yer adresini bildirdiği, ancak davalı taraf, adına tebliğ edilen muhtırada belirtilen sürede ticari defterlerini ibraz etmediği ve bunların bulunduğu yer adresini bildirmediği tespit edilmiştir.

Mahkememizin 14.07.2025 tarihli celsesinde davacının ticari defterlerinin incelenmesi için dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.

Davacının ticari defterlerini inceleyen bilirkişi Nurettin Subaşı sunduğu 18.08.2025 tarihli raporda davacının ticari defterlerinin delil olma vasfına haiz olduğu, faturalara karşı itiraz işlemi yapılmadığı, davacının ticari defter kayıtlarında davalıdan 952.001,15 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir.

Alınan rapor taraflara tebliğ edilmiş ve sadece davalı tarafın rapora itiraz ettiği görülmüştür. .

Dosya kapsamı ve hükme elverişli görülen 18.08.2025 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak; davalı taraf süresi içerisinde ticarini ibraz etmemesi nedeniyle 6100 sayılı HMK’nın 222/3.maddesi gereği davacının delil olma vasfına haiz ticari defter kayıtlarına itibar etmek gerekmiştir. Davacının ticari defter kayıtları, cevap dilekçesinde ticari ilişkinin olduğuna dair beyan ve sunulan deliller dikkate alınarak taraflar arasında akdi ilişkinin kurulduğu anlaşılmıştır. Davaya konu faturaların 6102 sayılı yasanın 21.maddesine göre 8 gün içerisinde itiraz edilmediği tespit edildiğinden faturaların kesinleştiği ve taraflar arasında takibe konu faturalara esas satışın gerçekleştiği kabul edilmiştir.

Davacının delil olma vasfına sahip ticari deterlerin incelenmesi ile davalıdan 952.001,15 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafça bu faturalara karşı makbuz ya da ödeme belgesi sunulmamış, ancak cevap dilekçesinde faturaların vadelerinin gelmeden takip başlatıldığı itirazında bulunulmuştur.

Sakarya 2. İcra Dairesi’nin 2025/2011 sayılı dosyasında takip sebebi açık hesap ilişkisine dayandırılmış, ancak takibe dayanak belge sunulmamıştır. Mahkememizce 30.04.2025 tarihli tensip zaptının 10 numaralı ara kararı gereği açık hesap çizelgesinin ve faturaların sunulması istenmiştir. Davacı vekili 21.05.2025 tarihli dilekçe ve ekleri ile açık hesap çizelgesini ve faturaları ibraz etmiştir.

Sunulan faturalar incelendiğinde;

a) 06.01.2025 tarihli AL02025000000005 numaralı faturanın ödeme tarihinin 15.01.2025 tarihi olduğu,

19.01.2025 tarihli AL02025000000012 numaralı faturanın ödeme tarihinin 15.02.2025 tarihi olduğu,

26.01.2025 tarihli AL2025000000021 numaralı faturanın ödeme tarihinin 15.02.2025 tarihi olduğu,

31.01.2025 tarihli AL02025000000025 numaralı faturanın ödeme tarihinin 15.02.2025 tarihi olduğu,

Sözü edilen faturalardaki ödeme tarihlerinin 18.02.2025 takip tarihinden önce olduğu, kesinleşen faturanın muaccel hale geldiği, davacının icra takip tarihi itibariyle talebinde hukuki yarar olduğu tespit edilmiştir.

b) 19.01.2025 tarihli AL02025000000011 numaralı faturanın ödeme tarihinin 18.02.2025 tarihi olduğu,

09.02.2025 tarihli AL02025000000034 numaralı faturanın ödeme tarihinin 15.03.2025 tarihi olduğu,

sözü edilen faturalardaki ödeme tarihlerinin 18.02.2025 takip tarihi itibariyle muaccel hale gelmediği, davacının bu faturalardaki bedel talebi yönünden icra takip tarihi itibariyle talebinde hukuki yarar olmadığı tespit edilmiştir.

Bu kapsamda açık hesap çizelgesi içerisinde yer alan faturaların toplam bedelinin 1.352.001,15 TL olduğu, davalının toplamda 400.000,00 TL ödeme yaptığı, ödenen tutarın mahsubuyla ortaya çıkan 952.001,15 TL'den, icra takip tarihi itibariyle muaccel borç haline gelmeyen 19.01.2025 tarihli AL02025000000011 numaralı fatura (258.931,68 TL) ve 09.02.2025 tarihli AL02025000000034 numaralı fatura (259.201,35 TL) bedellerinin mahsubuyla davacının davalıdan toplamda 433.868,12 TL miktarınca alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır. Davalı tarafın ticari defterlerini ibraz etmediğinden davacı tarafın ticari defterlerinin lehine delil olarak kabul edilmiş ve itirazın kısmen iptaline karar verilmiştir.

İcra takip tarihi itibariyle muaccel borç haline gelmeyen 19.01.2025 tarihli AL02025000000011 numaralı fatura ve 09.02.2025 tarihli AL02025000000034 numaralı fatura bedeli toplamının 518.133,03 TL olduğu, ancak dava değerinin 690.000,00 TL olduğu da dikkate alınarak davada reddedilen miktarın (256.131,88 TL) talep edilmesinde hukuki yarar olmadığından dolayı usulüne uygun icra takibi bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Kabul edilen alacak likit olduğundan kabul edilen alacak miktarının üzerinden yüzde 20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.

Katip · E-imzalıdır. Hakim · E-imzalıdır.