Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/31 K.2025/127

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı keşidecisi ... şirketi olan; ...şubesine ait ... keşide tarihli ... TL bedelli ... seri numaralı ve ... keşide tarihli ... TL bedelli ... seri numaralı çekler ile ... şubesine ait 15.12.2023 keşide tarihli 806.250,00 TL bedelli ... seri numaralı ve 15.11.2023 keşide tarihli ... TL bedelli ... seri numaralı çekler ile ... şubesine ait ... aralığındaki boş çek yapraklarının kaybolduğunu belirterek ödeme yasağının konulması ile çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Çeklerin keşideci bilgileri bankadan sorulmuş, keşideci şirketin Ticaret Sicil kayıtları ve Uyap'taki bilgileri incelenmiş, davacı ...'ın keşideci şirketin tek yetkilisi ve tek ortağı olduğu anlaşılmıştır. Davacı duruşmada davayı şirket adına açtığını belirtmiştir.

Dava, çek iptali istemine ilişkindir. Kıymetli evrak ile ilgili yasal düzenlemelerin yer aldığı TTK.'nun 818/(1)-s maddesine göre, poliçe ile ilgili yasal düzenlemelerden iptal hakkındaki 757 ila 763. maddelerle, 764. maddenin 1. fıkrası" çekler hakkında da uygulanacaktır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;

'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."

"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;

'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;

''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.

Hükümleri yer almaktadır.

Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)

Davacının keşideci şirketin yetkilisi olduğu ve şirket adına davayı açtığı, çek üzerinde davacının lehtar ya da hamil olarak hak sahibi olmadığı, 6102 sayılı TTK'nın 757/1. maddesine göre çek iptalini ancak çek (kıymetli evrak) üzerinde hak sahibi olan lehtar veya hamilin isteyebilceği,

somut olayda davacı lehtar ya da hamil olmadığından bu davayı açma yetkisinin bulunmadığı (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2023/648 esas 2023/560 karar sayılı ilamı) ve ayrıca üzerinde çekin zorunlu unsurlarını taşımayan boş çek yapraklarının kambiyo senedi vasfı taşımadığından iptal konusu olamayacağı (Bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/16751 Esas, 2014/5757 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/6909 Esas, 2018/777 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/5295 Esas, 2011/15621 Karar sayılı kararı,

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2023/648 esas 2023/560 karar sayılı ilamı ) anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır. · Üye ... · e-imzalıdır. · Üye ... · e-imzalıdır. · Katip ... · e-imzalıdır.