Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/343 K.2025/646

Sakarya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/471 Esas sayılı görevsizlik kararı uyarınca Mahkememizde görülen ipoteğin kaldırılması davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 26/12/2022 tarihli satış işlemi ile maliki olduğu .......arsa vasıflı taşınmaz üzerinde ...... lehine Sakarya Tapu Müdürlüğünün 16/12/1993 tarih 5916 yevmiye ve 500,000,000.00 ETL (yeni 500,00 TL ) bedelli ipotek tesis edildiğini, ipotek alacaklısı Simtel Pazarlama A.Ş. tarafından ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip başlatıldığını ve Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 1995/311 Tal. sayılı dosyası ile 17/04/1995 tarih 1519 yevmiye no ile taşınmaz üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi şerhi işlendiğini ancak yapılan araştırmalarda ipotek alacaklısı ...... firmasına,

talimat dosyasına ( 1999 depreminde talimat dosyasının toprak altında kalması ) ve Adapazarı Tapu Müdürlüğünde esas dosya numarasına ait bir kayda ulaşamadıklarını, ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takipte ödeme emrinin tebliği ile bir yıllık süre içerisinde satış talebi ile birlikte satış avansını dosyaya depo etmeyen alacaklının talebinin İİK.

150/e madde 2. fıkra hükmü gereğince ipotek alacaklısı .......'nin süresinde satış istememesi sebebiyle takibin düştüğünü, davacının Sakarya Tapu Müdürlüğüne kayıtlı .....Parsel numaralı taşınmaz üzerinde 16/12/1993 tarihinde 5916 yevmiye numarası ile bırakılan İpoteğin kaldırılması için Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/13180 E. sayılı dosyası nezdinde 500 (beş yüz) TL ipotek bedelinin icra dosyasına depo edildiğini ve davalı tarafa İcra İflas Kanununun 153. maddesi uyarınca 15 gün içerisinde ipotek bedelini alması aksi takdirde ipoteğin kaldırılması için İcra Hukuk Mahkemesine başvurulacağının bildirildiğini,

ancak ipotek alacaklısının 15 günlük süre içerisinde 500 TL ipotek bedelini almaktan ve taşınmaz üzerindeki ipoteği kaldırmaktan kaçındığını, bunun üzerine davacının ipoteğin kaldırılması için Sakarya 1. İcra Hukuk Mahkemesinde dava açtığını, davanın reddedildiğini ve kesinleştiğini belirterek davacıya ait Sakarya Tapu Müdürlüğünde kayıtlı .....arsa vasıflı taşınmaz üzerinde 16/12/1993 tarihinde 5916 yevmiye numarası ile tesis edilen ipoteğin ve 17/04/1995 tarih 1519 yevmiye no ile taşınmaz üzerine ipoteğin paraya çevrilmesi şerhinin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalıya tebligatın TK 35. Maddesine göre yapılabilmiş, davaya cevap verilmemiş ve duruşmaya da katılmamıştır. Davalı şirket tasfiye memurunun 2003 yılında öldüğü sonrasında yeni bir tasfiye memurunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Bu haliyle davalı şirkete yapılan tebligat ile yetinilmiştir.

Uyuşmazlık ipoteğin fekki koşullarının oluşup oluşmadığı hususundadır.

Tapu kayıtları ve ipotek belgeleri incelenmiştir.

Sakarya 1 İcra Hukuk mahkemesinin : 2024/384 Esas 2024/377 Karar sayılı dosyası uyaptan incelenmiştir.

Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/13180 Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davalı .....(Ünvan değişikliği ile ....) tarafından Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 1995/311 Tal. Sayılı dosyası ile ..ili ...ilçesi ...Mah. ..ada .. parsel sayılı taşınmazdaki ipoteğe ilişkin takip başlatıldığı, 17/04/1995 tarih 1519 yevmiye no ile ipoteğin paraya çevrilmesi şerhinin işlendiği, daha sonra deprem nedeniyle dosyanın toprak altında kaldığının icra müdürlüğünce tespit edildiği ve dosya ihya edilerek Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/13180 Esas sırasına kaydedildiği, davacı vekilince icra müdürlüğüne başvurularak ipoteğin fekki için ipotek bedelinin (500-TL) depo edildiği ve alacaklıya gönderilmek üzere 03/08/2023 tarihli müzekkerenin tanzim edilerek davalıya tebliğ edildiği görülmüştür.

Somut olayda; akit tablosu içeriğinden ipoteğin, ileride gerçekleşecek veya gerçekleşmesi muhtemel olan bir alacağın teminatı olarak tesis edildiği görülmektedir. Bu haliyle ipotek, azami meblağ (üst sınır ipoteği) ipoteğidir.

Türk Medeni Kanununun 851 ve 881. maddelerinde ifadesini bulan azami meblağ (üst sınır) ipoteğinde alacağın ulaşacağı miktar önceden belirsiz olduğundan taşınmazın ne miktar için teminat teşkil edeceği ipotek akit tablosunda gösterilen limitle sınırlanabilir.

Türk Medeni Kanununun 875.maddesinde belirtilen ve ipotekle teminat altına alınan ana borç, gecikme faizi, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan borcun toplam miktarının bu limiti aşması olanaklı değildir. HGK.nun 1989/11-294 E. – 1989/378 K. ve 24.05.1989 tarihli kararında da yukarıdaki kural benimsenmiştir. Bu kural uyarınca üst sınır ipoteğinde alacak bakımından bir üst sınır tespit edilerek teminatın kapsamı saptanmaktadır.

Bu şekilde rehin edilen alacağın tutarı değil, ipotekli gayrimenkulün sorumlu olduğu üst miktar belirlenmektedir. O halde teminat, alacağı ve alacaklı icra takibi yapmışsa takip giderleri ile temerrüt faizlerini, üst sınıra kadar sınırlamaya tabi olmaksızın sağlamaktadır. Kısaca, ipoteğin üst sınır ipoteği olması durumunda borçlu sadece ipotek akit tablosunda belirtilen miktar ile sınırlı olmak üzere sorumludur. (Yargıtay 14 HD 2012/1614 Esas 2012/2055 Karar)

Davacı malik üst sınır ipoteği bedeli olan 500-TL nin depo edilerek ipotekğin terkin edilmesini istemektedir. Dava konusu ipotek sebebiyle taşınmazın sorumlu tutulabileceği azami miktar 500,00-TL olup davacı bu bedeli Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/13180 Esas sayılı takip dosyasına depo etmiş durumdadır.

Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 2017/2139 Esas 2020/8237 Karar sayılı kararında vurgulandığı üzere taşınmaz maliki üst sınır ipoteğinde sorumlu olduğu ipotek bedelini depo ederek ipoteğin kaldırılmasını talep edebilir. Depo edilecek ipotek bedeli dava tarihi itibariyle güncellenmeyecek ipotek akit tablosunda yazılan rakam esas alınacaktır.

Davalı şirket ile lehine ipotek verilen arasında ticari ilişkinin devam etmediği, davalının uzun süre önce tasfiye aşamasına girdiği, ipotek ile teminat altına alınmış bir alacağın bulunmadığı nazara alındığında davacının ipotek üst sınırını depo ederek taşınmazını ipotekten kurtarmasının mümkün olduğu değerlendirilmiştir. Davacı taşınmazın teminat altına aldığı azami meblağ olan 500,00 TL yi depo etmiş bulunmaktadır.

Bu durumda taşınmaz üzerindeki ipoteğin fekki koşullarının oluştuğu değerlendirilmiş ve davanın kabulüne ve ipoteğin fekkine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kabulüne,

2-Dava konusu .....Mahallesi ...Ada .. parsel (eski .. ada .. parsel) sayılı taşınmaz üzerinde davalı şirket (eski ünvanı ....) lehine kayıtlı bulunan 16/12/1993 tarihli 5916 yevmiye sayılı ipoteğin kaldırılmasına,

3-Bu ipotek ile bağlantılı olarak Sakarya 2. İcra Müdürlüğünce taşınmaz üzerinde işlenmiş olan 17/04/1995 tarihli 1518 yevmiye sayılı ipoteğin paraya çevrilmesi şerhinin ayrıca kaldırılmasına,

4-Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/13180 esas sayılı dosyasında 03/08/2023 tarihinde depo edilmiş olan ipotek bedeli 500,00 TL'nin mahkememiz veznesine dosyamız ilgi tutularak aktarılmasına,

5-Hüküm özetinin Adapazarı Tapu Müdürlüğüne gönderilmesine,

6-Karar kesinleştiğinde kesinleşme şerhli bir örneğinin tapu müdürlüğüne gönderilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde bir örneğinin Sakarya 4. İcra Müdürlüğünün 2023/13180 esas sayılı dosyasına gönderilmesine,

8-Alınması gereken 615,40 TL maktu karar harcından peşin alınan harcın mahsubu ile eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına,

9-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç, 427,60 TL başvuru harcı ve 833,50-TL posta gideri olmak üzere toplam 1.688,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği için dava değeri üzerinden AAÜT uyarınca hesaplanan 500- TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

11-HMK nun 321/2 maddesi gereğince gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğine, karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

Katip · e-imza Hakim · e-imza