Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/469 K.2025/521

... VEKİLİ : ... DAVALI : ...

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ : 07/07/2025

KARAR TARİHİ : 17/07/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. Müvekkilleri karı-koca olup diğer borçlu ... ile aynı evde ikamet ettiklerini, alacaklı tarafından davacılar ve davacıların müşterek oğlu ... aleyhine Ankara 4.Genel İcra Müdürlüğü 2024/57670 e.

Sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini ve müvekkillerini de ilgili icra dosyasında borçlu gösterdiklerini, Müvekkillerinden ... yaşı 65 ve ... yaşı 62 olduğunu, bu tür icra ticari alıveriş vs yapacak konumda olmadıklarını, ... emekli, eşi ... ise ev hanımı olduğunu; dosyada alacaklı görülen ... ile müvekkillerinin oğlu ... arasında bir gönül ilişkisi olup bir takım para alış-verişleri olmuş olabileceğini, bu konu hakkında müvekkiller bilgi sahibi olmadığını;

alacaklı tarafından gönderildiği iddia edilen paraların hiçbiri müvekkillerine ait her hangi bir hesaba geçmediğini, Ayrıca alacaklı tarafına müvekkillerine elden teslim edilmiş herhangi bir para da mevcut olmadığını belirterek, davacıların borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; taraflar arasında akdi ilişki bulunmadığı iddiasına dayalı olarak, davacıların davalıya borçlu olunmadığının tespitine yönelik icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası niteliğindedir.

Uyuşmazlık; davacıların davalıya borçlarının olup olmadığı, mahkememizin görevli olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşıldı.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Dosya kapsamında davacıların ve davalının gerçek kişi oldukları, tarafların UYAP sistemi üzerinden alınan GİB sorgu raporunda Potansiyel Mükellef kayıtlarının bulunduğu, ... emekli, eşi ... ise ev hanımı olduğu hususu davacıların beyanı ile sabit olduğu, anlaşılmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

Ticaret Mahkemelerinin iş sahası ve hangi davalara bakacağı 01/07/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı TTK'nın 5. Maddesinde belirtilmiş olup, 4 . Madde de hangi davaların ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın madde de belirtilen nedenlerden doğan davaların ticari dava sayıldığı açıklanmıştır. Kanunda sayılan bu davalara mutlak ticari dava denilir. Mutlak ticari davaların yanında nispi ticari davalarda mevcuttur. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesine uyuşmazlığın kaynaklanıyor olması, bu iki unsurun birlikte bulunması gerekmektedir.

6102 sayılı TTK'da değişikli yapan ve 01/07/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6335 sayılı kanunun 2.maddesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 5.maddesinin 3.fıkrası değiştirilmiş ve Asliye Ticaret Mahkemesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir.

Antalya BAM 11. Hukuk Dairesinin 08/06/2020 tarih, 2020/124 Esas ve 2020/603 Karar sayılı ilamda "Takip dayanağı senetlerde davacı lehtar, davalı ise keşideci sıfatı taşımaktadır. Ne var ki senet zamanaşımına uğramış olmakla kambiyo vasfını yitirmiş, taraflar arasındaki temel ilişki yönünden delil başlangıcı vasfına dönüşmüştür. Bu durumda, davanın ticari dava olup olmadığının temel ilişkiye göre değerlendirilmesi gerekir.

Davacı, itirazın iptali davasında davalı ile aralarındaki ödünç para verme nedeniyle karz ilişkisine dayanmış olup, temel ilişkinin karz olduğu, davacı ve davalının gerçek kişi olduğu değerlendirildiğinde davanın ticari dava niteliğinde olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, İlk Derece Mahkemesinin görevsizlik kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır." hükmünü vermiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Somut olayda, davaya konu takip talepnamesinde, takibe dayanak olarak karz ilişkisi gösterilmiş olup, temel ilişkinin karz olduğu, davacıların ve davalının gerçek kişi olduğu değerlendirildiğinde davanın ticari dava niteliğinde olmadığı, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşıldığından HMK 114, 115 ve 138. Maddeleri gereğince mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):

1-Davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,

2-Davaya bakmaya Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğuna,

3-Kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 hafta içinde taraflardan birinin talep etmesi halinde dosyanın davaya bakmakla görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Taraflarca bu süre içinde istemde bulunulmaması halinde HMK 20/1-son ve 331/2 maddesi gereğince yapılacak işlemin mahkememizce DEĞERLENDİRİLMESİNE,

5-Dosyanın süresinde görevli mahkemeye aktarılması durumunda harç ve yargılama giderinin HMK'nun 331/2 maddesi uyarınca görevli mahkemece nazara alınmasına,

Katip ... · e-imzalı Hakim ... · e-imzalı