Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/575 K.2025/858

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Adi ortaklık ilişkisinden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı taraf davalı ile aralarında 10.02.2023 tarihli sözleşme ile adi ortaklık kurduklarını ve sözleşme gereği davacının ortaklığa 100.000,00 Euro verdiğini, bu paranın 28.02.2024 tarihinde ve 28.02.2025 tarihinde iki eşit taksitle geri ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalının yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve davacının parasının geri ödenmediğini ve kar payı da verilmediğini, işletmenin faaliyetinin bulunmadığının anlaşıldığını, gönderilen ihtarnameye rağmen paranın geri verilmediğini belirterek 10.02.2023 tarihli adi şirket ve kar ortaklığı sözleşmesi gereği 100.000,00 euronun işleyecek en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB euro efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak karşılığı ile davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, dayanak sözleşmenin geçersiz olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

Dava adi ortaklık ilişkisinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

Somut olayda uyuşmazlık adi ortaklık ilişkisinden kaynaklanmaktadır. Adi ortaklık, 6098 sayılı TBK.'nun 620. vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Adi ortaklık sözleşmesi; iki yada daha fazla kişinin emeklerini ve mallarını ortak bir amaca erişmek üzere birleştirmeyi üstlendikleri sözleşmedir (TBK. 620/1 md.) Adi ortaklık sözleşmelerden kaynaklanan davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Adi ortaklıktan kaynaklanan bir davanın (nispi) ticari dava olarak kabul edilebilmesi için iki tarafın da tacir olması ve adi ortaklığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gereklidir.

Gelir İdaresi Başkanlığının kayıtlarının incelenmesinde davacının potansiyel vergi mükellefi olduğu ve dolayısıyla işletmesinin bulunmadığı ve tacir olmadığı gibi tacir sayılmasını gerektiren bir durumunun bulunmadığı anlaşılmıştır.

Davacının tacir olmaması itibariyle adi ortaklık ilişkisinden kaynaklanan somut uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, mutlak ticari davanın da sözkonusu olmadığı sonucuna varılmakla; davada mahkememiz görevli olmayıp yargılama yapma ve karar vermek Asliye Hukuk Mahkemesi görevi kapsamında kalmaktadır. (Emsal; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2022/1170 Esas 2022/1136 Karar, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2024/1068 Esas 2025/2012 Karar)

Görev dava şartı kamu düzenine ilişkin olduğundan her aşamada resen nazara alınmalıdır.

Açıklanan gerekçelerle görevsizlik sebebiyle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan usulden reddine,

2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,

3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun ihtarına,

Başkan · e-imza · Üye · e-imza · Üye · e-imza · Katip · e-imza