Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/714 K.2025/706

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

Davacı ile davalı şirket arasında uzun süredir ticari ilişkisinin bulunduğunu, iki taraf fatura ve cari hesap ilişkisi ile birbirlerine mal alıp vermekte, ticaret yaptıklarını, taraflar arasındaki ticari ilişki karşılıklı olarak cari hesap, faturalar ve ticari defterlerle birlikte resmi kayıtlı şekilde yürütüldüğünü, l, 24.05.2025 tarihi itibari ile davalıdan 59.760,00 TL fatura ve cari hesap alacaklısı durumuna geldiklerini, alacak GIB2025000000007 Fatura Numaralı, 24.05.2025 Tarihli ve 59.760,00 TL Bedelli faturaya istinaden ortaya çıktığını, davalı şirket, bugüne kadar söz konusu fatura ve cari hesap borcunu kapatma yoluna gitmediğini,

davacı tarafından Sakarya 1. İcra Dairesi 2025/8203 E. Sayılı dosyası ile fatura ve cari hesap alacağına istinaden icra takibi başlatıldığını, Söz konusu takip haksız ve kötü niyetli şekilde davalı tarafın borca itirazı ile durdurulduğunu, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu davalının yaptığı itirazın haksız ve yersiz olduğunu , bu nedenlerle, borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptalini, takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İstanbul ve Sakarya Vergi Dairesine yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

İstanbul Ticaret ve Sanayi Odasına yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odasına yazılan müzekkereye cevap verildiği görüldü.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Açılan dava, itirazın iptali talebinden ibarettir.

Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 26.09.2025 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.

Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir.

Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.

Somut olayda;

Davacının İstanbul İkitelli Defterdarlığının cevabi yazısına göre isletme esasısa göre defter tuttuğu, bildirilen matrahın uyuşmazlık tarihindeki VUK 177. Maddede belirtilen limitin altında kaldığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün ve İstanbul Sanayi odasının cevabi yazısına göre kayıtlarının olmadığı, İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin cevabi yazısına göre esnaf kaydının olmadığı belirtilmiş olup dosya kapsamına göre davalıların tacir sıfatına haiz olmadığı tespiti yapılmıştır.

Davacı tarafın davalı aleyhine Sakarya 1. İcra Dairesinin 2025/8203 takip numaralı dosyası ile takip yürüttüğü, takip konusu alacağın kaynağının faturadan kaynaklandığı, yürütülen takibe itiraz edildiği, iş bu itirazın iptali davasının dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davalıların tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸E-İmzalıdır Hakim · ¸E-İmzalıdır