Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/81 K.2025/606

Mahkememizde görülmekte bulunan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 02/02/2025 tarihli dava dilekçesi ile özetle.

Davacının ... tarafından düzenlenen sergi gibi alanlarda stand açmaya hak kazandığını, Stand da her ne kadar davalı kurumun başkanı sorumlu kişi olmasa da müvekkiline hakaret etmeye , işinde zorluk çıkartmaya başladığını, bunların temel kaynağı stand açarken müvekkilinin davalı kurum başkanına ücret vermemesi olduğunu, Müvekkilinin de davalı kurumun başkanı ile yaşadığı sebeplerden dolayı kooperatif üyeliğini sona erdirdiğini, konu ile ilgili istifa dilekçesi verdiğini, Sakarya 7. Noterliğinde 14.10.2024 tarihinde gönderilen ihtarname ile üyeliğini sonlandırdığını,

üyeliğini sonlandırması sebebiyle üyelik tarihi olan 06.02.2024 tarihinde ödemiş olduğu 7 bin tl ücreti ticari faiziyle geri istediğini, bu nedenle de üyelik bedeli olan 7 bin tl nin davalı kurumdan talep edildiğini ve Sakarya 1. İcra dairesi 2024/12282 esas sayılı dosyası ile icraya verildiğini, davalı tarafın, dosyaya itiraz etmesi üzerine takibin durduğunu belirterek davalının takibe yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalının %20' den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmadıkları anlaşılmıştır.

Davalı kooperatif tarafından Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'ne ibraz edilen 25/11/2024 tarihli itiraz dilekçesi ile özetle; Dosya alacaklısına takip tarihi itibarıyla böyle bir borçlarının olmadığını, faiz oranının gösterilmediğini, faiz başlangıç tarihinin yanlış hesaplandığını, faiz miktarının yanlış hesaplandığını, alacaklı olduğunu iddia eden şahsa hiçbir borç bulunmadığını belirtmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava: üyeliğini ve üyeliğini sona erdirdiğini iddia eden kooperatif üyesinin 1163 sayılı kanunun 17.maddesi uyarınca çıkma payı alacağının ahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.

Uyuşmazlık; Davacı üyenin üyelik sıfatı ve bu sıfatın sona erip ermediği, üyelik sıfatı varsa ve bu üyelik sona ermişse, çıkışın 1163 sayılı kanunun 12. Maddesi uyarınca bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılıp yapılmadığı, 1163 sayılı kanunun 17.maddesi uyarınca davacının davalıdan çıkma payı alacağı talep edip edemeyeceği ve takibin, ortağın ayrıldığı yıl bilançosundan önce başlatılıp başlatılmadığı hususlarına ilişkindir.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Sakarya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünden, Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan, Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir

Davalı kooperatife yazılan müzekkereye cevap verilmediği anlaşılmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun;

10. maddesine göre; "Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak istiyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir."

12. maddesine göre; " Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir."

13. maddesine göre; "Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir."

17/1. maddesine göre; "Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde hakları olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir. Bu haklar, yedek akçeler hariç olmak üzere, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre hesaplanır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Davalı ... ana sözleşmesinin 15. maddesine göre; "...Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir...." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 12/06/2014 T. 2014/545 E. 2014/4556 K. Sayılı ilamında; "... davacılar 15.01.2008 itibariyle kooperatif ortaklığından istifa etmişlerdir.İstifa hususunda taraflar arasında bir ihtilaf yoktur. Kooperatifler Kanunu'nun 17/2. maddesinde kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların hesaplaşma süresi ve yükümlülükleri düzenlenmiş olup, buna göre ayrılan ortaklar ödemiş oldukları aidatın tamamını değil ancak bu yıl sonu bilançosuna göre paylarına düşen miktarı alabilirler. Bu durumda mahkemece, davacıların alması gereken çıkma payı ve muacceliyet tarihi belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi..." gerektiği belirtilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Bu yasa hükümleri uyarınca ayrılan ortağın hakları, ortaklıktan çıktığı (istifa) veya çıkartıldığı (ihraç) yılın bilançosu çerçevesinde iade edilir. Hakların geri ödenmesi ise bu bilançonun kesinleşmesinden, başka bir anlatımla bilançonun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay içinde yapılabilir. Dolayısıyla alacak, bilançonun genel kurulca kabulünden itibaren bir ay sonra muaccel hale gelir.

Somut olayda; davacının 14/10/2024 tarihli noter aracılığıyla davalı kooperatife gönderilen ihtarnamesinde, çıkma talebinde bulunduğu, Kooperatifler Kanununun 17. ve kooperatif ana sözleşmenin 15. maddeleri uyarınca ortaklık haklarının 2024 yılı bilançosunun onaylanmasından itibaren bir ay içinde ödenmesi gerektiği, takibin 14/11/2024 tarihinde başlatıldığı ve takip tarihi itibari ile ayrılma alacağının muaccel olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza