Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/894 K.2026/248

Mahkememizde görülmekte bulunan "Tazminat (Rekabet Yasağından Kaynaklı) Davasında" yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı yan 01.06.2018 tarihli iş sözleşmesi ile davacı şirketin işyeri olan ....Okulunda matematik öğretmeni olarak çalışmakta iken iş sözleşmesi 04.01.2019 tarihinde davacı tarafından 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25/II-e maddesi uyarınca feshedildiğini, okul hakkında gizliden gizliye karalama kampanyası düzenledikleri, öğrenci ve velilerin yanında okul, şirket yönetici ve idaricileri hakkında haksız ve yersiz eleştirilerde bulundukları, okul içinde ve dışında sistemli ve kasti bir şekilde müvekkil şirkete ve okuluna zarar verme amacıyla hareket ettikleri tespit edildiğini, davalının haksız ve hukuka aykırı eylemleri,

karalamaları dolayısıyla davacı şirket okulunda öğretim gören birçok öğrencinin kaydı, davalının çalıştığı ve gizli ortağı olduğun şirket tarafından açılan okula nakil olduğunu, şirketin ticari itibarını, ekonomik saygınlığını, şeref ve itibarını zedeleyici eylemleri dolayısıyla doğan manevi zararının tazminini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalının iş akdinin 04.01.2019 tarih ile sona erdirildiği, haksız rekabet oluşturduğu iddia olunan okulun ise Müvekkilin iş akdinin sonlandırılmasından sonra açıldığı, dolayısıyla kabul anlamına gelmemekle birlikte, Davacının iddia etmiş olduğu eylemlerin hizmet süresinden sonra olması nedeni ile Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğunu haksız açılan davanın reddini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava; iş akdinin devamı esnasında haksız rekabet nedeniyle açılan tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasında, İş Sözleşmesinin bulunduğu ve sözleşme ilişkisinin sona erdiği hususunda ihtilaf bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık; talebin zamanaşıma uğrayıp uğramadığı, taraflar arasında yazılı sözleşmesindeki rekabet yasağına ilişkin hükmün ihlal edilip edilmediği, davalının davacı iş yerinde iş akdi devam ederken rekabet yasağına ilişkin sözleşmeye aykırı eyleminin bulunup bulunmadığı, sözleşmenin rekabet yasağına ilişkin hükümlerinin batıl olup olmadığı, davacının maddi ve manevi tazminata hak kazanıp kazanmadığı hususlarından ibarettir.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Dava dilekçesi ve ekindeki iş sözleşmesi ve diğer belgeler incelenmiştir.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

6098 Sayılı Kanun'un 444.maddesinde "Fiil ehliyetine sahip olan işçi, işverene karşı, sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten, özellikle kendi hesabına rakip bir işletme açmaktan, başka bir rakip işletmede çalışmaktan veya bunların dışında, rakip işletmeyle başka türden bir menfaat ilişkisine girişmekten kaçınmayı yazılı olarak üstlenebilir.

Rekabet yasağı kaydı, ancak hizmet ilişkisi işçiye müşteri çevresi veya üretim sırları ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkanı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak nitelikteyse geçerlidir."

Aynı Kanun'un 445.maddesinde "Rekabet yasağı, işçinin ekonomik geleceğini hakkaniyete aykırı olarak tehlikeye düşürecek biçimde yer, zaman ve işlerin türü bakımından uygun olmayan sınırlamalar içeremez ve süresi, özel durum ve koşullar dışında iki yılı aşamaz.

Hakim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir." düzenlemeleri mevcuttur.

Davacı şirket ile davalı arasındaki bila tarihli İş Sizleşmesinin 6. Maddesi "öğretmenin sözleşmeyi fesih etmesi durumunda okulun öğrencilerine, yahut yakınlarına öğrencilerin kaydını çalışacağı diğer okula aldırmaya yönelik hiçbir telkinde bulunmayacağını, bu konuda onları ikna etmeye çalışmayacağını kabul ve taahhüt eder" şeklinde düzenlenmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 02/03/2017 gün, 2016/5641 Esas, 2017/1255 Karar sayılı emsal içtihadında, "...Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın Çalışma ve Sözleşme Hürriyeti başlığı altında düzenlenen 48. ve devamı maddelerinde herkesin dilediği alanda çalışma ve sözleşme hürriyetine sahip olduğu anayasal teminat altına alınmıştır.

818 sayılı BK'nın 19. maddesinde bir akdin mevzunun, kanunun gösterdiği sınır dairesinde serbestçe tayin olunabilir denilmekle birlikte 20. maddesinde ise akdin mevzunun gayrimümkün veya gayri muhik yahut ahlaka (adaba) aykırı olması halinde o akdin batıl olacağı belirtilmiştir. Sözleşmenin tarafları, sözleşme özgürlüğü ilkesi çerçevesinde sözleşmenin konusunu belirlemede özgür iseler de bu özgürlüğün sınırsız ve sonsuz olduğu söylenemez.

818 sayılı BK'nın 19, 20, 349. maddelerinde bu özgürlüğün sınırları çizmiştir. Sözleşmede öngörülen rekabet yasağı; ancak işçinin iktisadi geleceğinin hakkaniyete muhalif olarak tehlikeye girmesini menedecek surette zaman, yer ve işin nevi noktasından hal icabına göre münasip bir hudut dahilinde şart edilmiş ise geçerlidir.

Bu açıklamalardan sonra somut olaya dönüldüğünde; davalının imzaladığı hizmet akdinin rekabet yasağına ilişkin maddesinde bir coğrafi alan sınırlaması bulunmaması işçinin iktisaden mahvına sebep olacak mahiyette olup, davacı şirketin faaliyet alanının tüm inşaat sektörünü ilgilendirmesi nedeniyle yukarıda açıklanan çalışma özgürlüğüne, akit serbestisine ilişkin yasal düzenlemelere aykırıdır.

Bu nedenle haksız rekabete ilişkin sözleşme hükmünün batıl sayılması gerekmektedir..." düzenlemesi mevcuttur.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 25/06/2025 gün, 2025/83 Esas, 2025/4532 Karar sayılı emsal içtihadında, "...rekabet yasağını düzenleyen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) hükümleri dikkate alındığı takdirde, davalı Kübra İnce ile davacı şirket arasında akdedilmiş bir rekabet yasağı sözleşmesin veya rekabet etmeme taahhüdünün bulunmadığı, bir diğer ifade ile davalı Kübra İnce'nin, davacı işveren ile aralarında yapılmış ayrı bir rekabet yasağı sözleşmesi veya davalı ....'nin iş akdinin feshi halinde geçerli olacak şekilde rekabet yasağına ilişkin bir anlaşma tespit edilemediği..." düzenlemesi mevcuttur.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Yukarıda belirtilen sözleşme hükümleri incelendiğinde; davalının belirsiz süreli iş akdi ile davacı kurumda işçi olarak çalıştığı, sözleşme imzalanırken yukarıda belirtilen sözleşmenin feshinden sonra gizlilik ve rekabet yasağına ilişkin hükümü kabul ettiği görülmüştür. Davacının TTK'da düzenlenen haksız rekabet hükümlerine dayanmadığı ve davalı işçinin iş akdinin sona erdirilmeden önceki davranışları nedeniyle TBK'nın rekabet yasağına ilişkin hükümlerine dayanılarak eldeki davanın ikame edildiği dosya kapsamı ile sabittir. Davalı işçinin, işe devam ederken ki eylemlerinden dolayı eldeki dava açıldığından, talep TTK hükümleri yönünden irdelenmemiştir.

Davalı vekilinin zamanaşımı itirazında bulunmuş isede, davanın genel zamanaşımı süresine tabi olduğu ve 10 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacının Sakarya'da faaliyet gösteren bir şirket olduğu, davalının da bila tarihli belirsiz süreli iş akdi ile davacı şirket bünyesinde öğretmen olarak çalışmaya başladığı, iş akdinin 04/01/2019 tarihinde haklı (davalının haksız ve hukuka aykırı eylemleri, karalamaları dolayısıyla davacı şirket okulunda öğretim gören birçok öğrencinin kaydı, davalının çalıştığı ve gizli ortağı olduğun şirket tarafından açılan okula nakil olduğunun tespiti üzerine) nedenle davacı tarafça sona erdirildiği,

oysa davalının davacı şirket ile imzaladığı iş akdinin gizlilik ve rekabet yasağına ilişkin maddesinde öğretmenin sözleşmeyi fesih etmesi durumunda haksız rekabete girmeyeceğinin düzenlendiği ve yine TBK'nın yukarıda anılı maddesinde de işçinin sözleşmenin sona ermesinden sonra herhangi bir biçimde onunla rekabet etmekten kaçınması gerektiğinin belirtildiği dolayısıyla da davalı ile davacı şirket arasında akdedilmiş bir rekabet yasağı sözleşmesi veya rekabet etmeme taahhüdü bulunmadığı, dolayısıyla da davacının uğradığı manevi zararının da doğmadığı anlaşılmıştır.

Anılan gerekçelerle davalı ile davacı şirket arasında, iş akdinin feshinden önce tarafları bağlayacak bir sözleşme akdedilmediğinden, davacının maddi ve manevi davasının reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip · E-imzalıdır. Hakim · E-imzalıdır.