Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/172 K.2026/276

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti Davacı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 29/01/2026 tarihli dava dilekçesi ile özetle; ... ... Şubesi'ndeki Şubesi ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı, ... seri numaralı çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar Dava, TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır. III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller Dava dilekçesi ve ekleri incelendi.

Mahkememizin 24/02/2026 Tarihli Tensip Tutanağı (4) Nolu ara kararı İle davacı tarafa, TTK' nın 759/2. Maddesi ve ...

Dairesinin 28.04.2014 Tarih ve 2014/1148 E. Ve 2014/7886 K. Sayılı ilamı uyarınca, İptal isteminde bulunan davacıya, çekin elinde iken ziyaa uğradığını gösteren delilleri sunması ve çekin önlü ve arkalı bir suretini ibraz etmesi veya çek (muhatap banka, çeki veren banka şubesi, keşide tarihi, keşideci v.s.) bilgilerini sunması için tensip tutanağının tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre verildiği, davacı vekilinin 18/03/2026 Tarihli dilekçesi sunduğu, anılı dilekçe incelendiğinde; dilekçe ekinde çekin önlü ve arkalı bir suretinin ibraz edilmediği,

çek hakkında istenilen bilgiler yalnızca banka genel müdürlüğün tarafından gönderilmekte olduğunu belirttiği anlaşılmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.

TTK'nun 651. maddesi gereğince; kıymetli evrakın zayi olduğu veya ziyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 652. maddesine göre de; kıymetli evrakı zayi eden kimse, iptal kararı alarak hakkını senetsiz olarak da ileri sürebilir veya yeni bir senet düzenlenmesini isteyebilir. Keşidecinin senet üzerinde ileri sürebileceği bir hakkı mevcut değildir. Kaldı ki, çek iptali davası hasımsız olup, dava sonunda verilecek iptal kararı çek hamili 3. kişileri bağlamaz. Çekin iptal kararından sonra takibe konu olması halinde de, keşidecinin yine menfi tespit davası açarak bu çekten dolayı borçlu olmadığını ispat etmesi gerekir.

TTK'nun 818. maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Yasa'nın 759/2. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan kişinin çek elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu belirtilmiştir.

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (... , ... ; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Bu açıklamalar doğrultusunda, somut olayda davacı asilin, iptalini talep ettiği çeklerin, yetkili hamil olduğunu ve kendisinin elinde iken ziyaa uğradığını gösteren delilleri verilen kesin süre içerisinde ibraz etmediği gibi çek bilgilerini de sunmadığı, bu şekilde TTK'nın 759/2. Maddesinde düzenlenen ve dava şartı olarak nitelendirilen hususların kesin süreye rağmen tamamlanmadığı anlaşılmakla dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle USULDEN REDDİNE,

2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,

5-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince davacı vekiline tebliğine,

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza