Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/232 K.2026/176

Mahkememizde görülmekte bulunan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... keşideci tarafından kendisine tevdii edilen dava konusu çeki ciro ederek ödeme amacıyla davacı şirketin satış elemanına teslim etmek üzere kargoya verdiğini, davacı şirkete teslim edilen kargo zarfından ilgili çekin farkedilmediği ve maalesef ki çöpe atıldığı anlaşıldığını, talep konusu çekin davacı şirkete meşru hamil tarafından ciro edilip tevdii edilmek üzere gönderildiği ancak çekin kargo teslim sürecinde zayi olduğu ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını belirterek çekin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini vekaleten talep etmişlerdir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava: Kıymetli Evrak İptali davasıdır.

Uyuşmazlık: davacı şirket, çekin hamili olup olmadığı ve zayi koşulları oluşup oluşmadığı hususlarındadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

... şirketine yazılan müzekkereye cevabı, davacı vekilinin tensip zaptı ara karar gereği beyan dilekçesi ve dava dilekçesi ekleri incelendi.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesi gereğince; iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrasının poliçeye ait hükümler çek hakkında da uygulanacaktır.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 757. maddesine göre; iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Aynı kanunun devam eden maddelerinde neler yapılacağı hüküm altına alınmıştır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 647/1. maddesine göre; "(1) Mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak kurulması amacıyla kıymetli evrakın devri için her hâlde senet üzerindeki zilyetliğin devri şarttır." senet ciro edilmiş olmasına rağmen ciro edilen kişiye teslim edilmediği sürece devir gerçekleşmez. Kıymetli evrak alacak hakkı içermektedir ve bu hakkın devredilmesi için senedin de devredilmesi gerekir (... , ... / ... , ... ; Kıymetli Evrak Hukuku 8. Baskı, Ankara 2018, s. 119).

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 651/2. maddesine göre; "Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir."

Çekin zayi olması nedeniyle iptal davasını, çekin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan meşru hamil açabilir (... , ... ; Çekin Zıyaı ve İptali, Erzurum - 2014, s. 85).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 06/06/2012 tarih 2011/4524E. 2012/9838K. sayılı kararında; "...çekin henüz dava dışı alıcıya teslim edilmeksizin kargoda kaybolduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı lehdar halen çekin yetkili hamili konumundadır. Teslim söz konusu olmadığından dava dışı alıcının yetkili hamil kabul edilmesi mümkün değildir..." denilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

Davamıza gelince; davacı vekili davacının lehtarı olduğu çekin kargo sürecinde kaybolduğunu belirterek çek iptali istemi ile dava açmıştır.

Davaya konu çek davacı lehtar olarak düzenlenmişse de, davacı vekili 16/03/2026 havale tarihli beyan dilekçesinde "Söz konusu çek müvekkil şirket çalışanı tarafından kargo ile alınmış ise de kargodan çıkan zarfta tespit edilemediğinden kaybolmak sureti ile zayi olmuştur." diyerek, kargo zarfında çekin çıkmadığından yani çekin teslimi gerçekleşmeden kaybolduğundan, yani davacı çeke zilyet olamadan, çekin kargoda kaybolduğu iddia olunduğuna göre davacı 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 818/1-s. maddesinin göndermesi ile aynı kanunun 757. maddesi gereğince, "İradesi dışında çek elinden çıkan kişi" olamayacaktır.

Başka bir ifade ile teslim söz konusu olmadığından, davacı yetkili hamil olmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

Katip ... · E-imzalıdır. Hakim ... · E-imzalıdır.