Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/271 K.2026/296

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen 01.03.2026 tarihli kesin süre muhtırası uyarınca; davacı şirketin yetkili hamili olduğu ve rızası hilafına elinden çıkan Ziraat Katılım Bankası Erenler Şubesi'ne ait, 1728204 seri numaralı, 31.01.2026 keşide tarihli ve 200.000,00 TL bedelli çekin 6102 sayılı TTK m. 792 gereğince davalıdan istirdadı ile müvekkile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar

Dava, çekin istirdatı davası niteliğindedir.

Uyuşmazlık, dava şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplanmaktadır.

III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller

Eldeki Çek İstirdatı Davasında Arabuluculuk Başvuru dosyasının huzurdaki dosyanın uyap sisteminde, ilgili dosya bilgileri kısmında ekli olmadığı gibi dosyaya arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslı veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneği de sunulmadığı anlaşılmakla; arabuluculuk son tutanağının sunulması amacıyla davacı vekiline muhtıra çıkartılarak 1 haftalık kesin süre verildiği ancak davacılar vekilinin kesin süre içerisinde arabuluculuk son tutanağının dosyaya sunulmadığı anlaşılmıştır.

IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'na eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde " Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

Ticarî davalarda arabulucuya başvuru zorunluluğu getiren TTK'nın m. 5/A(1) hükmü 28/03/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanun'un 31. maddesiyle bu fıkrada yer alan “paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında” ibaresi “para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında,” şeklinde değiştirilmiştir.

01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un 31. madde hükmü ile değişik 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünün son hâlinin "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklinde olduğu anlaşılmıştır.

6102 Sayılı Kanun'un 5/A.

Maddesinin 1. Fıkrasında "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." hükmü ve yine 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na eklenen 18/A maddesinin 2. Fıkrasında "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükümü düzenlenmiştir.

6325 sayılı Kanun'un 17 Maddesinin 2. Fıkrasında "Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaştıkları, anlaşamadıkları veya arabuluculuk faaliyetinin nasıl sonuçlandığı bir tutanak ile belgelendirilir. Arabulucu tarafından düzenlenecek bu belge, arabulucu, taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlarınca imzalanır. Belge taraflar, kanuni temsilcileri veya avukatlarınca imzalanmazsa, sebebi belirtilmek suretiyle sadece arabulucu tarafından imzalanır." hükümü düzenlenmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin 22/10/2025 T 2025/1750 E. 2025/1653 K. Sayılı ilamında "...Her ne kadar Dairemizin 14.03.2024 tarihli ve 2024/282 Esas, 2024/422 Karar sayılı kararında çek istirdadı davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı belirtilmiş ise de, yukarıda yer verilen yasal düzenlemeler ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25.12.2024 tarihli ve 2024/1595 Esas, 2024/9423 Karar sayılı kararı uyarınca, çek istirdadı davasının arabulucuğa tabi olduğu görüşüne varılmış ve Dairemizce uygulama değişikliğine gidilmiştir.

Belirtilen nedenlerle, anılan yasa hükmü ile kararlılık kazanan Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ilamına uygun şekilde verilen mahkeme kararının yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm istinaf nedenlerinin reddi gerekmiştir...." belirtilmiştir.

V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler

6102 sayılı TTK'nın 5/A maddesi gereği ticari davalarda, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. 6325 sayılı Kanun’un 18/A-2 maddesine göre arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilecektir.

Somut olayda, davacılar çek istirdatı talebinde bulunmuştur. Anılı talep için dava açılmadan önce 6325 sayılı Kanun’un 18/A-2 maddesi gereği arabulucuya başvurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin iş bu Esas sayılı dosyasına arabuluculuk son tutanağı sunulmadığı anlaşıldığından arabuluculuk son tutanağının aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış suretini sunmak üzere davacı vekiline 1 haftalık kesin süre verildiği ve 06/04/2026 tarihinde tensip zaptı davacılar vekilinin tebliğ edildiği, çek istirdatı talebine ilişkin arabuluculuk son tutanağının dosya uhdesine sunulmadığı anlaşılmıştır. 6100 sayılı Kanun’un 114/2- ve 115. maddeleri gereği dava açıldığı esnada arabulculuk görüşmesinin yapılmaması, arabuluculuk son oturum tutanağının sunulmaması, sonradan giderilebilecek bir dava şartı olmaması nedeniyle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Katip · E-imzalıdır. Hakim · E-imzalıdır.