Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi E.2026/400 K.2026/347

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesinde özetle: Dava konusu çekin müteveffa babası ....a ait Halkbank ....Şubesine ait 5339074 ve 5339075 seri numaralı çeklerin kaybolduğunu, bu nedenlerle çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Tüm dosya kapsamına göre;

Dava; TTK'nun 818/s maddesi yollaması ile çeklerde de uygulanması gereken TTK 757 ve devamı maddeleri uyarınca açılmış zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK'nın 818-(1)-(s) maddesi yollaması ile çekler hakkında uygulanacak olan TTK'nın 757-(1) maddesinde; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle çek iptali davaları hasımsız olarak açılan davalardandır.

TTK'nın 757., 762. ve 764-(1) maddeleri birlikte değerlendirildiğinde; kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için, yetkili hamilin kıymetli evrakın bilgilerini mahkemeye bildirmesi, uygun aralıklarla usulüne uygun ilanların yapılması, ilk ilan tarihinden itibaren (3) aylık süre içerisinde kıymetli evrakın mahkemeye ibraz edilmemesi ve kimin elinde olduğunun bilinmemesi yeterlidir.

TTK'nın 778. ve 818-(s) bendi yollaması ile aynı Kanun'un 757. ve devamı maddeleri birlikte değerlendirildiğinde kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin dava açma yetkisinin hamile ait olduğu sonucu ortaya çıkmaktadır.

Somut olayda;

Zayi istemine konu edilen çek davacının mirasbırakanı tarafından keşide edildiğinin dava dilekçesinde belirtildiği ayrıca muhatap bankanın cevabi yazısında da çek sahibinin davacının miras bırakanı olduğunun görüldüğü, murisin vefatı sonrası davacı/mirasçı tarafından eldeki davanın açıldığı, davacının muris/keşideci adına hareket ettiği, zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkının 6102 sayılı TTK.651/2. maddesi uyarınca çek hamiline ait olduğu,

yine TTK nun 651. maddesinde genel hüküm ve özel hüküm niteliğindeki TTK. nun 818-(1)s) maddesi yollamasıyla aynı kanunun 757. maddesi uyarınca ancak hamilin zayi nedeniyle çek iptali davası açabileceği, esasen zayi olmuş çek hakkında keşidecinin, ibraz süresi geçtikten sonra çekten cayabileceği veyahut hamile karşı menfi tespit davası veyahut da lehtara karşı menfi tespit ve/veya istirdat davası açması mümkün olduğu ve dolayısıyla bu halde davacının çek iptali davası açmasında hukuki yararı bulunmadığı dolayısıyla keşidecinin bu davayı açma hakkının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı mirasçı olup, muris keşideci adına hareket ettiğine göre, davacının bu davada aktif husumet ehliyeti bulunmamaktadır. Bu nedenle açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

(Emsal; Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi 2025/742 Esas, 2025/1348 Karar, 09.07.2025 tarihli ilamı)

Katip · ¸E-İmzalıdır Hakim · ¸E-İmzalıdır