Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/676 K.2018/365

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İSTEM

Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle ; müvekkili ile davalı şirketin uzun süredir cari hesap ile ticaret yaptıklarını, bu süre içinde gerek açık hesap gerekse önceden ödeme gibi usuller ile tarafların birbirlerinden cari alacaklarının bulunabilmekte olduğunu,

bu itibar ile davalı tarafa daha sonra alınacak mallara karşılık olarak dava dışı keşidecisi ... tarafından keşide edilerek müvekkiline ticaret karşılığı teslim edilen ... şubesine ait 31/07/2016 vade tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL ve yine aynı bankaya ait 31/10/2016 vade tarihli ...seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çekleri ciro ederek davalıya verdiğini, cari hesap dökümü incelendiğinde müvekkilinin davalı taraftan 63.572,40 TL cari hesap alacağının olduğunu, davaya konu edilen çekleri davalının elinde bulundurmasına ve talep edilen malları göndermemesine rağmen iade etmekten imtina ettiğini,

açıklanan nedenlerle vadesi gelmemiş iki adet çek ile ilgili borçlu olmadığının tespitine, ilgili çekler hakkında ödeme yasağı konulmasını , yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

davalıya dava dilekçesi usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş , davalı tarafından dosyaya cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.

DELİLLER

1-Davacı ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda hazırlanan 30/06/2017 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde ; davacının 2015-2016 dönemlerine ait ticari defterlerindeki mahusebekayıtlarının 3568 sayılı kanunda belirtilen standartlar içeriğinde T.T.K. Ve 213 sayılı V.U.K ' nuna uygun bir şekilde tutularak yevmiye defterine ait kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde yaptırılmış olduğunu, taraflar arasında cari hesap içeriğinde devam etmekte olan ticari ilişkiye davalı olarak davacı tarafından ciro edilerek davalıya teslim edilmiş olan davaya konu çeklerin davacıya ait resmi defter kayıtlarında kayıt altına alınmadığının tespit edildiğinin belirtildiği görülmüştür.

2-Yemin delili ve tüm dosya kapsamı

KANITLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ GEREKÇE

Mahkememiz önünde görülmekte olan dava hukuki niteliği itibariyle davacı tarafından davalıya ciro edilerek teslim edilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkin açılmış menfi tespit davasıdır.

Dava konusu çeklerin Keşideci ... olan ... şubesine ait 31/07/2016 tarihli ... nolu 30.000,00 TL bedelli ve ... şubesine ait 31/10/2016 tarihli ... nolu 30.000,00 TL bedelli çekller oldukları görülmektedir. Davacı taraf, bu çekleri alınan mal bedeli karşılığında avans olarak davalı tarafa verildiğini ancak karşılığında mal tesliminin gerçekleşmediğini ileri sürmektedir. Bu durumda öncelikle ispat külfetinin hangi tarafa ait olduğunun ve hangi tür delillerle ispat edileceğinin tespiti gerekmektedir.

TBK 207. maddesine göre "sözleşmeyle aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir âdet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekte yükümlüdürler." buna göre asıl olan peşin satıştır. Çek bir ödeme vasıtası olup, bir borcun tasfiyesine yönelik verildiğinin kabulü gerekir. Bu durumda çeklerin ileride teslim edilecek mallara karşılık verileceği iddiasında bulunan davacının bu iddiasını kesin delillerle kanıtlaması gerekir. (Yargıtay 19. HD'nin 2007/3327 Esas 2007/7976 Karar sayılı örnek ilamı)

Bu doğrultuda mahekememizce taraflara dava konusu dönemi kapsar şekilde ticari defterlerini sunmaları için kesin süre verilmiş olunup davacı tarafından ticari defterlerin sunulduğu davalı tarafından ise ticari defterlerin mahkememize ibraz edilmediği görülmüştür.

Davacı tarafın ticari defterleri üzerinde davaya konu edilen çeklerin ve bu çekler karşılığında mal teslimi yapılıp yapılmadığı hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılmış olunup bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 30/06/2017 tarihli rapor incelendiğinde; davacının 2015-2016 dönemlerine ait ticari defterlerindeki mahusebe kayıtlarının 3568 sayılı kanunda belirtilen standartlar içeriğinde T.T.K.

Ve 213 sayılı V.U.K ' nuna uygun bir şekilde tutularak yevmiye defterine ait kapanış tasdiklerinin kanuni süresinde yaptırılmış olduğunu, taraflar arasında cari hesap içeriğinde devam etmekte olan ticari ilişkiye davalı olarak davacı tarafından ciro edilerek davalıya teslim edilmiş olan davaya konu çeklerin davacıya ait resmi defter kayıtlarında kayıt altına alınmadığının tespit edildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Davacı tarafın defter kayıtları dikkate alındığında; davacı tarafın davaya konu çekleri mal karşılığı davalıya avans olarak verdiği hususu ile buna karşılık davalı tarafından davacıya mal teslim edilmediği hususunun davacı tarafça yazılı deliller ile ispat edilemediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bununla birlikte davacı tarafın dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayandığı görülmüştür.

Davacıya mahkememizce yemin deliline başvurup başvurmayacağı hususu hatırlatılmış olunup davacı tarafın mahkememize yemin deliline başvuracağını beyan ettiği görülmüştür.

Bu beyan üzerine davalıya usulüne uygun yemin davetiyesi gönderilmiş olunup kendisine usulüne uygun şekilde tebliğ edilen yemin davetiyesine rağmen davalının duruşma günü mahkememizde hazır olmadığı görülmüştür.

Açıklamalar ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde davalının davacıdan aldığı çekler karşılığında davacı tarafa mal teslim etmediği sonuç ve kanaatine varılarak davacının davasının kabulü ile davaya konu edilen ve davacı tarafında ciro edilerek , davalıya teslim edilen 31/07/2016 vade tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL ve yine aynı bankaya ait 31/10/2016 vade tarihli ... seri numaralı 30.000,00 TL bedelli çeklerden dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.