Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/749 K.2018/681

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili 25/09/2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya 80.000,00 TL bedelli bir adet forklift sattığını ve bunun karşılığında 10/09/2017 tarihli ...seri numaralı 89.500,00 TL'lik çekin alındığını, forklift karşılığı alınan çek bedelinin satış bedelinden fazla olması sebebiyle dava konusu 9.500,00 TL'lik çekin davalıya verildiğini, davalı tarafından verilen 89.500,00 TL 'lik çekin karşılıksız çıktığını, söz konusu çek için Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/775 D.iş sayılı dosyası ile ihtiyati haciz kararı alındığını ve icra takibi başlatıldığını, davalıya verilen dava konusu ...

Bankası ... şubesinden verilen ... çek nolu 30.09.2017 keşide tarihli 9.500-TL'lik çekin bedelsiz kaldığı iddiasıyla borçlu olmadığının tespiti ile ödeme yasağı konulması ile tedbiren icranın durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun olarak dava dilekçesinin tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

Toplanan deliller, dellilerin değerlendirilmesi ve gerekçe:

Davacı vekili dava dilekçesi ekinde, 18/07/2017 tarih ... seri A sıra nolu fatura ile çek fotokopilerini ibraz etmiştir.

Samsun 9. İcra Müdürlüğü'nün 2017/122341 sayılı dosyası uyap üzerinden dosya içerisine alınmıştır.

Mali müşavir bilirkişiden rapor alınmıştır.

Dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Tüm dosya kapsamına göre davacının davalıya sattığı 80.000-TL'lik mal karşılığı 89.500,00 TL'lik çekin alındığı, alınan çek bedelinin satış bedelinden fazla olması sebebiyle dava konusu 9.500,00 TL'lik çekin de davacı tarafından davalıya verildiği, satış bedeli olarak alınan çekin karşılıksız çıktığı iddiasıyla iade olarak davacı tarafından verildiği bildirilen 9.500-TL'lik çekin de bedelsiz kaldığı iddiasıyla davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi için eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Samsun 9. İcra Müdürlüğünün 2017/122341 sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ...Tic. A.Ş oldukları, 89.500,00 TL asıl alacak, 440,00 TL iht. Hcz. Vek. Ücreti, 87,70 TL İht. Hcz Gideri, 77,24 TL İşlemiş Faiz, 8.950,00 TL Çek Tazminatı olmak üzere toplam 99.054,94 TL üzerinden takip başlatıldığı, borçlulardan ... İnşaat Elektrik Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ödeme emrinin 30/03/2018 tarihinde tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

Dosyadaki uyuşmazlık dava konusu 9.500-TL'lik çekin, satış bedeli karşılığı fazla tutarda alınan çekin iadesi amaçlı verilip verilmediği noktasındadır.

6100 sayılı HMK 200. maddeye göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu hukuki işlemlerin miktar veya değeri ödeme veya borçtan kurtarma gibi bir nedenle ikibinbeşyüz Türk lirasından aşağı düşse bile senetsiz ispat olunamaz.

Yazılı delil niteliğinde olmayan ancak kesin delil niteliğindeki ticari defterler, ikrar veya yemin delilleri ile de sözleşme ilişkisi ispatlanabilir.

HMK 222. maddeye göre ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır. Belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Yemin delili 6100 sayılı HMK'nın 225 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir. Yemin kesin delillerdendir. Yemin deliline dayanan taraf, iddia veya savunmasının diğer delillerle ispatlanmamış olması nedeniyle bu delile sıra gelmiş olduğunu başka türlü bilemeyeceğinden; mahkeme, yemin teklif etmek hakkı bulunduğunu istek sahibine hatırlatmakla yükümlüdür. Kural olarak, yemin teklifi hakkı kullandırılmadan karar verilemez.

Davacı defterlerinin incelenmesi için Vezirköprü Asliye Hukuk Mahkemesine (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılmış hazırlanan 13/07/2018 tarihli bilirkişi raporu incelendiğinde; davacı şirketin 2017 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içinde yapıldığı, ticari defterlere yapılan kayıtların, TTK'nu ve VUK'nun da belirtilen usul ve esaslara uyumlu ve tek düzen kayıt sistemine uygun olduğu, ticari defterlerin sahibi lehine delil olma yönünden gereken nitelikleri taşıdığı, ...

Şubesine ait 9.500,00 TL bedelli çekin 02/10/2017 tarihinde takas şeklinde ödenmiş olmasına karşılık, ödemenin kime yapıldığına dair bir belgenin gerek dava dosyası içeriğinde gerekse davacının muhasebe kayıtlarında bulunmaması nedeniyle herhangi bir tespit yapılamadığı belirtilmiştir.

Davalı defterlerinin incelenmesi için İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılmış, davalı şirket vekili 07/09/2018 tarihli beyan dilekçesi ile davalının ticari defterlerinin incelenmesi için masraf yatırmayacakalrını beyan etmiştir. İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimatın masraf eksikliğinden işlemsiz iadesi talep edilmiştir.

Davacı vekili 11.10.2018 tarihli celsede davalının ticari defterlerinin incelenmesi için gider avansı ödemeyeceklerini tekrarla mevcut delil durumuna göre karar verilmesini talep etmiştir.

Sonuç olarak uyuşmazlığa göre ispat yükünün davacıda olduğu, davacının davalının ticari defterlerinin incelenmesi için gider avansı yatırmadığı, incelenen davacı defterlerine göre bedelsizlik iddiasının sabit olmadığı, davacının iddiasını yazılı deliller ile ispatlayamadığı gibi yemin deliline de dayanılmamış olması sebebiyle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.