Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1009 K.2019/119

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili 31/12/2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı site yönetimi arasında 18/09/2014 tarihli 18/09/2014 -23/09/2014 tarihli ek porotokol ile kömür alımı ve 5 adet stokerin kullanım hakkının verilmesi için anlaştıklarını, davalının anlaşılan miktarda kömür alımı yapmaması sebebiyle 5 adet stokerin kullanım bedeli ve iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili 26/01/2019 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğunu, sözleşmede imzası olanların kat maliklerini temsile yetkileri olmadığını, kat maliklerini temsile yetkili kişilere kömür ve stoker teslimi yapılmadığını, ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, davacıya stokerin iadesi yönünden harç tamamlattırılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Deliller, dellilerin değerlendirilmesi ve gerekçe;

Dava dilekçesi ekinde taraflar arasında imzalanan 18/09/2014 - 23/09/2016 tarihli sözleşme fotokopileri, başka firmalardan kömür alındığına ilişkin tutanak fotokopileri, ihtarname fotokopisi sunulmuştur.

Dava, satış sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Tüm dosya kapsamına göre davacının taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı apartman yönetiminin kömür ihtiyacını karşıladığı, yıllık belli miktarda kömür alımı karşılığında stoker cihazlarının davalının kullanımına ücretsiz bırakıldığı, yıllık taahhüt edilen miktarda kömür alımı yapılmaması sebebiyle stkoker cihazları için kullanım bedelinin ödenmesi ve stoker cihazlarının davacıya teslimine karar verilmesi için eldeki dava açılmıştır.

Mahkememizce önce dava şartları yönünden inceleme yapılmıştır.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

Eldeki davada uyuşmazlık konutların kömür ihtiyacının karşılanması amacıyla yapılan kömür alım satımı sözleşmesinden kaynaklanmakta olup davalı site yönetiminin tacir sıfatı yoktur. TTK'nın 4. Maddesine göre ticari dava kapsamında bulunmayan davaya bakma görevinin Tüketici Mahkemesi olduğu görüşüne varılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.