Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/512 K.2021/252

Mahkememizde görülen Rücuen Tazminat davasının açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Dava dışı ... isimli işçinin davacı ile davalı şirkete karşı açtığı Samsun 2. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı işçilik alacaklarından kaynaklı davanın kabul ile sonuçlandığını ve işçi yararına 4.574,96-TL kıdem ve 1.815,76-TL ihbar tazminatı ile 2.078,29-TL fazla çalışma ücreti alacağına hükmedildiğini, kararın derecattan geçerek 19.12.2018 tarihinde kesinleştiğini, ilamın icrası için Samsun İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takipte 17.100-TL tutarındaki teminat mektubunun 13.03.2019 tarihinde nakde çevrildiğini ve bakiye 356,93-TL'nin 01.04.2019 tarihinde ödenmesi suretiyle dosyanın infazen kapatıldığını, oysa ... isimli işçinin davalı şirket çalışanı olduğunu ve davacının asıl işveren olarak işçiye ödemek durumunda kaldığı tutarın alt işveren konumundaki davalının sorumluluğunda olduğunu beyanla, (17.100-TL + 356,93-TL) 17.456,93-TL'nin 01.04.2019 tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek faiz oranında faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı davaya cevap vermemiştir.

Samsun 2. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası celp edilmiş olup, incelenmesinden: Davacı ... tarafından davacı ile davalı şirket aleyhine açtığı davada 4.574,96-TL kıdem ve 1.815,76-TL ihbar tazminatı ile 2.078,29-TL fazla çalışma ücreti alacağına hükmedildiği, kararın derecattan geçerek 19.12.2018 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.

Samsun İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyası celp edilmiş olup incelenmesinden; Samsun 2. İş Mahkemesi'nin 13.03.2018 tarih ve ... sayılı ilamınına istinaden toplam 14.367,09-TL üzerinden ilamlı icra takibine girişildiği ve davacıya ait 17.100-TL tutarındaki teminat mektubunun 13.03.2019 tarihinde nakde çevrildiği, bakiye 356,93-TL'nin de 01.04.2019 tarihinde ödendiği görülmüştür.

Mahkememizce alınan bilirkişi kök ve ek raporu taraflara usulünce tebliğ edilmiştir.

Dava, asıl işeveren tarafından yapılan ödemenin alt işeverenden rücusuna dair tazminat istemine ilişkindir.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı asıl işverenin ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını işçiyi çalıştıran yükleniciden yani alt işverenden talep etme hakkı bulunduğunu kabul etmek gerekir.

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup, bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İşveren tarafından bu ödemenin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmekte olup, sözleşmeyi feshedenin son yüklenici konumundaki davacı olduğu ve yıllık izinlerin de bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücreti son yüklenici konumundaki davacının sorumluluğundadır. Yine, ihbar tazminatından son işveren sorumlu olup, bu konuda yapılan ödemenin asıl işverenden ya da diğer alt işverenlerden talep edilmesi mümkün değildir.

Nitekim Yargıtay 23. HD.nin 23.06.2020 tarih ve 1047/2188 sayılı kararında da aynı ilkeler benimsenmiş, bu tür davalarda hangi ilkeler çerçevesinde değerlendirme yapılacağı müstakar hale gelmiştir.

Somut olayda; dava dışı ... isimli işçinin davacı ve davalı aleyhine açtığı Samsun 2. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında davanın kabul ile sonuçlandığı ve 4.574,96-TL kıdem ve 1.815,76-TL ihbar tazminatı ile 2.078,29-TL fazla çalışma ücreti alacağına hükmedildiği, kararın derecattan geçerek 19.12.2018 tarihinde kesinleştiği, ilamın icrası için Samsun İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasından başlatılan takipte 17.100-TL tutarındaki teminat mektubunun 13.03.2019 tarihinde nakde çevrildiği ve bakiye 356,93-TL'nin 01.04.2019 tarihinde ödenmesi suretiyle dosyanın infazen kapatıldığı, iş bu davanın asıl işveren konumundaki davacı tarafından alt işveren konumundaki davalı aleyhine ikame edildiği anlaşılmaktadır.

Toplanan delillerden; işlemiş faizi ile birlikte, kıdem tazminatının (4.574,96-TL + 2.862,80-TL) 7.437,76-TL, ihbar tazminatının (1.815,76-TL + 105,84-TL) 1.921,60-TL ve fazla çalışma ücretinin (2.078,29-TL + 120,08-TL) 2.198,37-TL olduğu, yargılama gideri ve vekalet ücreti (171,26-TL + 458,10-TL + 2.180-TL) 2.809,36-TL ile icra harç ve giderleri 3.089,84-TL toplamının 5.899,20-TL olduğu görülmüş, davacının yapması gerekli toplam ödeme (7.437,76-TL + 1.921,60-TL + 2.198,37-TL + 5.899,20-TL) ile yapılan toplam ödemenin (17.100-TL + 356,93-TL) 17.456,93-TL olduğu anlaşılmıştır.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde asıl işverenin, alt işveren tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamakta olup, işçinin alt işveren işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının da dahil olması, taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmeleri ile eki teknik / idari şartnamelerde asıl işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmamasına göre, davacının asıl işveren olarak ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını alt işveren konumundaki davalıdan talep etmesi mümkündür.

Bu sebeplerle, davacının takip dosyası kapsamında ödediği toplam 17.456,93-TL'yi davalıdan talep edebileceği değerlendirilmiş, davanın kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekilinin istemine konu faiz türü, İş Kanunu'na göre çalışanlar yönünden uygulanabilir faiz türü olup, taraflar arasında işçi-işveren ilişkisi değil sözleşme ilişkisi vardır. Buna göre, talep edilen faiz türünün taraflar arasında uygulanmasına olanak yoktur. Tarafların tacir olduğu ve davacı vekilinin 01.04.2019 tarihinden itibaren faiz talep ettiği anlaşıldığından, bu tarihten itibaren ticari faize hükmedilmiştir.