Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/458 K.2022/236

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; müvekkili şirketin ticari ilişkilerde bulunduğu müvekkili şirket bayilerinden alacağına karşılık alması gereken ve yetkili hamili olduğu birtakım çekleri müvekkili şirkete teslim edilmesi gerekirken Gaziosmanpaşa CBS'nın ... soruşturma sayılı dosyası ile İstanbul CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyalarına konu kişiler tarafından sahte kaşe düzenlemek suretiyle imzalayarak tedavüle çıkarıldığını,

söz konusu kovuşturma devam ederken sahte kaşe düzenlenmek suretiyle imzalanan 11 adet çekin iptali için İstanbul 6 Asliye Ticaret Mahkemesine ... esas sayılı dosyasından dava ikame edildiğini, tarafların arabuluculuk başvuru yolunda anlaşma sağlayamadığını, müvekkili şirket adına sahte kaşe yapılarak müvekkili şirket uhdesine doğan alacaklara konu çeklerin sahte kaşe ile keşide edildiğini, dava konusu çekin tahsili sağlanamamış olduğundan istirdat davası açılması zarureti hasıl olduğunu, çeklerin yetkili hamilinin müvekkili olduğunu, müvekkiline ait bir borç bulunmadığını,

müvekkilinin borçlu olmadığı bir parayı ödeme mecburiyetinde kaldığını belirterek, müvekkilinin borçlu olmamasına rağmen çeklerin zayi oması nedeniyle ödemek mecburiyetinde kaldığı çek ve bedelinin davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi ekinde, arabuluculuk son tutanağı, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasındaki ödeme yasağı kararı sunulmuştur. Denizbank A.Ş'ye yazılan yazıya 12/08/2020 tarihli yazı ile cevap verildiği, ekinde dava konusu çekin suretinin gönderildiği görülmüştür. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma sayılı dosyası uyap sistemi üzerinden celb edilmiştir. Davalı adına yemin metni hazırlanarak usulüne uygun tebliğ edilmiş, duruşmada hazır olmadığı görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ödenen çek bedeline dayalı istirdat istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamından; davacı şirketin yetkili hamili olduğu, dava dışı... tarafından keşide edilen, Akbank Çarşamba/Samsun Şubesine ait ... seri numaralı, ... tarihli, 18.200 TL bedelli çekin davacının ilgili dönemdeki Samsun Bölge Müdürü dava dışı ... tarafından sahte kaşe basılmak suretiyle ile imzalanarak tedavüle çıkartıldığı, son ciranta olarak görülen davalı Erk İnşaat Tic. San. Ve Paz. Ltd. Şti.nin çeki bankaya ibraz ederek tahsilat gerçekleştirdiği, davacı yanın ödenen çek bedelinin istirdatı talebi ile eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinin incelenmesinde; çeki haksız şekilde tedavüle çıkartan dava dışı ...'nın davacı şirket yetkilisi olduğu, davacı şirketin çek üzerindeki imzaya ilişkin inkarda bulunmayıp, kaşenin sahteliğinden bahisle istardat talebinde bulunduğu, TTK m.780 vd hükümleri dikkate alındığında çek üzerindeki kaşenin sahte olmasının çekin kambiyo senedi olma vasfını ortadan kaldırmayacağı değerlendirilmekle kaşenin sahteliğine ilişkin yargılama yapılması gerekli görülmemiştir.

Bilindiği üzere TTK'nun 792. maddesi uyarınca "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790 ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür". Şu halde istirdat davasında davacı senedin rızası hilafında elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduranın kötü niyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Lehtar davacı çekin rızası hilafına elinden çıktığını, davalı ile arasında hiçbir ticari ilişki bulunulmadığını iddia etmektedir. Davaya konu çek görüntüsünün incelenmesinde, çek keşidecesinin... olduğu, davacı şirketin lehdar olduğu, ciro zincirinde kopukluk bulunmadığı, davalı şirketin dördüncü ciranta olarak yetkili hamil olduğu anlaşılmıştır. Davalı görünüş itibariyle iyi niyetli 3.kişi konumundadır. Davacı çekin kaybolduğunu, bedelsiz olduğunu iyi niyetli 3.kişi davalıya karşı ileri süremez. Davacı yanca dava dilekçesinde ileri sürülen hususlar ve kendi çalışanlarına karşı yürütülen ceza davaları, çeki üçüncü bir kişiden alan davalının çeki iktisabında kötü niyetli olduğunun ispatına yeterli bulunmamıştır.

Davacı şirket vekilinin iddiasını ispat kapsamında son olarak yemin deliline dayandığı anlaşılmış, davacıya yemin delili hatırlatılmış, davacı vekilinin yemin deliline dayanması üzerine davalının ticaret sicil adresine usulüne uygun tebligat çıkartılmış, tayin olunan gün ve saatte duruşmaya icabet edilmemesi halinde yemine konu vakaları ikrar etmiş sayılacağı ihtarına rağmen, duruşmaya icabet etmeyerek çekin iktisabında ağır kusurlu olduğu kabul edilmekle davanın kabulüne karar verilmiş, yargılama gideri ve arabuluculuk ücreti davalı üzerinde bırakılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.