Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/934 K.2021/1060

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın mahkememizde yapılan açık yargılaması sonucunda:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA VE SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesini özetle; davacı ile davalı şirket arasında satım sözleşmesi ifa edildiğini, davacı aleyhine satış sözleşmesinden doğan zararın ödenmediği gerekçesiyle Samsun İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatıldığını, ancak davalının sorumlu olduğu ödemeleri yapmadığını, sözleşmeye aykırı davranışlarıyla satımın gerçekleşmemesi nedeniyle müvekkil şirketin menfi zararı doğduğunu, davacı şirketin davalı şirketten alacaklı olduğunu ve banka hesabına haciz konulduğunu, ticari itibarının zedelendiğini beyanla, icra dosyasındaki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesine ve icra takibinin haksız olduğunun ve borçlu olmadıklarının tespitine, yargılama ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının siparişe istinaden davacı şirket hesabına... tarihinde 16.200-TL avans ödemesi yaptığını, ödeme tarihinden takip tarihine kadar geçen süreçte mal teslim ve çıkışı yapılmayacağının ve ödemenin iade edilmeyeceğinin davalıya bildirildiğini, davacının iddialarının doğru olmadığını ve kötü niyetli olduğunu, davanın reddi ile dava konusunun %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini ve tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıdan alınmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Dava dilekçesi ekinde, sipariş formunun sunulduğu anlaşılmıştır. Samsun İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının dosyamız arasına alındığı anlaşılmıştır. Mahkememizin 30/12/2020 tarihli ara kararı ile davacının talebi kabul edilerek ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin 12/01/2021 tarihli dilekçesi ekinde vekaletname ibraz ettiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin ... tarihli cevap dilekçesi sunduğu anlaşılmıştır. Davacı vekilinin 08/02/2021 tarihli delil dilekçesini ibraz ettiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin 25/03/2021 tarihli dilekçesi ile dava dilekçesinde belirttiği delillerini mahkememize sunduğu anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, avans ödemesinin iadesine ilişkin başlatılan icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Tüm dosya kapsamından; taraflar arasında satış sözleşmesi akdedildiği, davalının bu kapsamda davacıya 16.200,00 TL avans gönderdiği, davacının avans karşılığı mal teslimi yapmaması üzerine davacı aleyhine Samsun İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığı, takibe süresi içerisinde itiraz edilmemesi nedeni ile takibin kesinleştiği, akabinde davacının davalıya borçlu olmadığının tespiti hususunda eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

Samsun İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının davalı ... Tarım Ürünleri Gıd. Turz. Nak. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti., borçlusunun davacı ... Tarım San. Ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, takip çıkış miktarının 16.200 TL olduğu, ödeme emrinin borçluya 21/11/2020 tarihinde tebliğ edildiği, itiraz edilmemesi üzerinde takibin kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davacı vekilince takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olup, takibin ilamsız genel haciz yolu ile takip olduğu, İİK'nun 62. Maddesi gereği itiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren 7 gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. Aynı kanunun 50.maddesi yetki itirazının esas hakkındaki itirazla birlikte yapılması gerektiğini belirtmektedir. Şu halde süresi içerisinde ileri sürülmeyen yetki itirazı nedeni ile icra dairesinin yetkisi kesinleşmiş olup, davacının eldeki menfi tespit davasında icra dairesinin yetkisine yönelik yetki itirazının kabulü mümkün değildir.

Davacı tarafça ödemenin avans olma niteliğine itiraz edilmeksizin davacının kardeş şirketi durumundaki ... Tarım Ticaret Ltd. Şti.'nin davalıdan alacaklı olması nedeni ile davacının da davalıdan alacaklı olduğundan bahisle ödemezlik def'ine başvurulduğu ileri sürülmüştür.

Her ne kadar dava dilekçesi içeriğinde TBK m.97 kapsamındaki ödemezlik def'inin ileri sürüldüğü ifade edilmiş ise de, davacı yanını beyanlarından aslen takas ileri sürüldüğü anlaşılmaktadır. TBK'nın 139/1. maddesi uyarınca, iki kişi karşılıklı olarak bir miktar parayı veya konuları itibari ile aynı türden malı birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise iki tarafın her biri borcunu alacağı ile takas edebilir. Sonuçta her iki borç da az olanı oranında sona erer (Fikret Eren, Borçlar Hukuku Genel Hükümler,7. Bası. Beta. İstanbul, s. 1261). Takas borcu sona erdiren nedenlerden biridir. Takastan bahsedilmek için, her şeyden önce iki ayrı kimsenin karşılıklı olarak birbirlerinden alacaklı olmaları gerekir.

Davacı tarafça, aynı gerçek kişilerce kurulan, aynı tesiste aynı faaliyeti gösteren ve bu nedenle kardeş şirket olduğu beyan edilen ... Tarım Ticaret Ltd. Şti.'nin davalıdan alacaklı olduğu, kendilerine yapılan avans ödemesinin de söz konusu dava dışı şirketin alacağına istinaden iade edilmeyip elde tutulduğu beyan edilmiştir. Şirketler arasında ortakların aynı olması tek başına organik bağ veya tüzel kişilik perdesinin kaldırılması için yeterli değildir, yine şirketlerin aynı faaliyeti yürütüyor olması da organik bağ için yeterli değildir. Kaldı ki söz konusu kavramlar alacaklılardan mal kaçırmak ya da sorumluluktan kurtulmak amacıyla kötü niyetli olarak iki farklı tüzel kişilik gibi kurulan şirketler kapsamında uygulama alanı bulmaktadır.

Farklı tüzel kişiliklere sahip şirketler arasında takas defi ileri sürülemez (Oğuzman/Öz, Borçlar Hukuku Genel Hükümler C.I, 18. Bası, İstanbul, 2020, s.611). İstisnası alacağın temlikidir ki eldeki davada böyle bir iddia söz konusu değildir. Eldeki davada farklı tüzel kişilikleri haiz iki şirketin davalı ile ayrı ticari ilişki içerisine girdiği anlaşılmakla TBK m.139 kapsamında takasın da ileri sürülemeyeceği değerlendirilmiştir.

Davacı tarafça dava dilekçesinde menfi zarara uğranıldığının ileri sürülmesi karşısında zararını somutlaştırmak üzere davacı yana süre verilmiş olup, davacı vekilince sunulan 19/11/2021 tarihli beyan dilekçesi içeriğindeki Mersin 8. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısının dava dışı ... Tarım Ticaret Ltd. Şti., borçlusunun ... Tarım Ürünleri Gıd. Turz. Nak. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, takibin dava dışı şirket tarafından başlatılan bir takip olduğu anlaşılmış, davacı tarafça başkaca zarar kalemi ileri sürülmemiş olup, davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.