Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/107 K.2021/556

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Müvekkili davacının, davalı bankadan ... tarihinde ticari kredi kullandığını ve ... tarihinde 182.589,45-TL ana para, 2.414,24-TL faiz ve 120,71-TL BSMV olmak üzere toplam 185.124,40-TL tutarında ödeme yaparak krediyi kapadığını, kredinin kapatılması sırasında davacıdan 22.500-TL ve 1.125-TL olmak üzere toplam 23.625-TL tutarında erken kapama komisyonu tahsil edildiğini ve tahsil edilen tutarın %12'ye tekabül ettiğini, oysa en fazla %2 oranında masraf tahsil edilebileceğini,

fazla ödenen tutarın iadesinin davadan önceki zorunlu arabuluculuk görüşmelerinde de davalıdan istendiğini ancak davalının buna yanaşmadığını beyanla, fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla 18.500-TL'nin tahsilat tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili CEVAP dilekçesi ile özetle: Taraflar arasındaki ... tarihli GKS'nin X.3.maddesindeki yetki kaydına göre davanın İstanbul Merkez mahkemelerinde ikame edilmesi gerektiğini, davacıya ... tarihinde 250.000-TL tutarında ticari kredi kullandırıldığını ve son taksiti 17.05.2021 tarihinde sona erecek kredinin ... tarihinde yapılan toplu ödeme ile kapatıldığını,

bu süreçte davacıya erken kapama maliyeti ve kredinin erken kapatılabilmesi için gerekli masrafların öncelikle yatırılması gerektiği konusunda bilgi verildiğini ve davacının da kredinin bakiye tutarını kendisine bildirilen erken kapama komisyonu ile birlikte davalı banka nezdindeki hesabına yatırdığını, buna göre davacının erken kapama komisyonu ödemeyi açıkça kabul ettiğini, ayrıca tahsil edilen tutarın bankacılık uygulamalarına uygun olduğunu beyanla, davanın reddini dilemiştir.

Taraflar arasındaki sözleşme ve kredi dosyası celp edilmiştir.

Mahkememizce bankacılık uygulamaları alanında uzman bilirkişiden alınan raporda, özetle: Davacı ile davalı bankanın ...

Şubesi arasında ... tarihli GKS imzalandığı ve davacıya ... tarihinde 250.000-TL tutarlı 24 ay vadeli %28 faiz oranlı taksitli ticari kredi tahsis edildiği, kredinin 8. taksitinin ödenmesi sonrasında kalan anapara tutarı olan 182.589,45-TL'nin ... tarihinde 2.414,24-TL işlemiş faiz ve 120,71-TL Bsmv olmak üzere toplam 185.124,40-TL olarak erken kapatıldığı, davacının davalı banka nezdindeki hesabına ... tarihinde yapılan EFT tutarının kredinin kapatılması için kullanıldığı ve işlemler sonucunda hesap bakiyesinin 0-TL olduğu,

kredinin erken kapatılması işlemi sırasında davacıdan kredi erken kapama komisyonu açıklaması ile 22.500-TL komisyon, 1.125-TL Bsmv olmak üzere toplam 23.625-TL tahsil edildiği ve tahsil edilen 22.500-TL'nin 182.589,45-TL kredi kalan asıl alacak bakiyesinin %12,3'üne tekabül ettiği, 10.02.2020 tarihli 31035 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Bankalarca Ticari Müşterilerden Alınabilecek Ücretlere İlişkin Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğin yürürlük tarihinin 01.03.2020 olup kredinin erken kapama tarihi ... tarihine göre ilgili tebliğin somut olayda uygulanamayacağı, taraflar arasındaki kredi sözleşmesinde ve temin edilen masraf,

komisyon tarifesinde kredi erken kapama ücretine ilişkin oran/tutar belirlenmediği, ancak sözleşmenin "erken ödeme" başlıklı 11.maddesi ile "komisyon ve masraflar" başlıklı VII.1.maddesine göre, bankanın kredi erken kapama komisyonunu kapama tarihi itibariyle katlanmak zorunda kalacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği ve erken ödeme tarihi ile vade tarihi arasındaki süre için erken ödeme sebebiyle mahrum kalacağı ilgili kredi faiz oranı üzerinden hesaplanmış faiz tutarını talep hakkının saklı olduğu,

davalı bankanın kredi erken kapama komisyonun belirlenmesinde kullandığı durasyon yöntemine ve katlandığı hazine ve şube maliyetlerine göre talep ve tahsil ettiği bedelin yerinde olduğu mütala edilmiştir.

Bilirkişi raporu taraflara usulünce tebliğ edilmiştir.

Dava, ticari kredi sözleşmesi kapsamında davacıdan erken ödeme komisyonu ve BSMV olarak tahsil edilen tutarın iadesi istemine ilişkindir.

Öncelikle davalının yetki itirazının değerlendirilmesi gerekmekte olup; taraflar arasındaki ... tarihli GKS'nin "yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk" başlıklı X.3. maddesinde, sözleşmeden doğan her türlü anlaşmazlığın çözümünde İstanbul Merkez mahkemeleri ile icra dairelerinin yetkili olduğu, ancak bu durumun genel mahkemelerin yetkisini bertaraf etmeyeceği ve müşterinin ikametgahının veya malvarlığının bulunduğu yer mahkeme ve icra dairelerine başvurulmasına engel olmadığı belirtilmiştir. Davacının, davalı bankanın ... Şubesi'nin müşterisi olduğu ve kredinin bu şubeden kullanıldığı, yetki kaydının münhasırlık içermediği anlaşıldığına göre, davanın mahkememizde ikame edilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur ve yetki ilk itirazı yerinde değildir.

Davaya konu uyuşmazlık, ticari nitelikteki kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un kapsamı dışındadır. Sözleşmenin her iki tarafı tacir olup 6102 sayılı TTK'nun 18/2. maddesi uyarınca tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi hareket etmesi zorunludur. 6098 sayılı TBK'nun 20 ilâ 25. maddeleri arasında düzenlenmiş olan genel işlem koşullarına ilişkin hükümler tacirler yönünden de uygulanabilirse de TTK'nun 18/2. maddesi hükmü karşısında tacirler bakımından genel işlem koşullarının uygulanıp değerlendirilmesinde her somut olayın özelliğine göre daha dikkatli davranılması gerekir.

09.12.2006 tarihli Resmi Gazete'de Merkez Bankası tarafından yayınlanan ve 2014/6 sayılı Tebliğ ile güncellenen 2006/1 sayılı Tebliğin 3. maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının, serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir.

Yine aynı Tebliğin 6/2. maddesine göre; bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli,

ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir (Bkz: Yargıtay 11. HD.nin 15.04.2019 tarih ve 1303/2961 sayılı kararı).

Somut olayda; davacıya, davalı banka tarafından ... tarihinde 250.000-TL tutarlı 24 ay vadeli taksitli ticari kredi kullandırılmış ve kredi ... tarihinde 182.589,45-TL ana para, 2.414,24-TL işlemiş faiz ve 120,71-TL Bsmv olmak üzere toplam 185.124,40-TL tutarında ödeme yapılarak erken kapatılmıştır. Davacının, davalı banka nezdindeki hesabına ... tarihinde yapılan EFT tutarının tamamı, kredinin kapatılması için kullanılmış ve işlemler sonucunda hesap bakiyesi 0-TL olarak kaydedilmiştir. Kredinin erken kapatılması işlemi sırasında davacıdan kredi erken kapama komisyonu açıklaması ile 22.500-TL komisyon ve 1.125-TL Bsmv olmak üzere toplam 23.625-TL tahsil edilmiştir.

Taraflar arasındaki ... tarihli GKS'nin 11. maddesinde, bankanın erken kapama talep edildiği gün itibariyle katlanmak zorunda kalacağı maliyetler çerçevesinde belirleyeceği miktarda bir erken kapama ücreti ile bu sebeple doğabilecek vergi vb. mali yükümlülüklerin nakden ödenmesini talep edebileceği öngörülmüş olup, bankanın bu hükme göre talep edebileceği erken kapama ücreti bilirkişi tarafından 22.809,08-TL olarak belirlenmiştir. Bankanın tahsil ettiği ücret ise 22.500-TL olup, bu tutarın saptanan masraf tutarının altında kaldığı anlaşılmaktadır. Buna göre, davacıdan tahsil edilen komisyon ücreti tutarı yerindedir ve iadesine olanak yoktur.

Taraflar arasındaki sözleşmede erken kapama ücreti konusunda hüküm bulunduğundan ve taraflar sözleşmeyi imzalamakla erken kapama ücreti konusundaki hükmü de kabul ettiklerinden bu hükme uygun olarak ücret talep edilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Emsal banka uygulamalarına, sözleşmede hüküm bulunmayan hallerde bakıldığından, somut olayda bu yönde bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. Merkez Bankasının erken kapama hakkındaki genelgesi, davaya konu kredinin kapatılmasından sonra 01.03.2020 tarihinde yürürlüğe girdiğinden, anılan genelge somut olaya uygulanamayacaktır.

Ayrıca, davacının, erken kapama komisyon ücretini erken kapama bakiyesi ile birlikte davalı banka nezdindeki hesabına herhangi bir açıklamaya da yer vermeden defaten EFT yaptığı görülmüş, zorunlu arabuluculuk başvurusunun ödemenin yapıldığı ... tarihinden yaklaşık 1 yıl sonra 13.01.2021 tarihli olduğu anlaşılmıştır. Davacı, ihtirazı kayıt ile ödeme yapmak yerine herhangi bir çekince koymadan ödeme yapmış olup, basiretli tacir gibi (TTK m. 369) davranmamıştır; fazla ödeme yapıldığı yönündeki iddianın bu sebeple de dinlenilme olanağı yoktur (Bkz: Yargıtay 11. HD.nin 21.05.2019 tarih ve 2524/3987 sayılı kararı).

Bu sebeplerle, davanın reddine karar verilmiştir.