Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/315 K.2022/329

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili mahkememize sunduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin borçlu göründüğü 05/02/2015 tanzim, 15/08/2015 tediye tarihli 130.000 TL bedelli bonoyu ödediğini ve bononun ... tarafından bir sahtesinin hazırlanarak imha edildiğini ancak senet aslının müvekkiline verilmediğini ve hukuka aykırı olarak ...'in eline geçtiğini ve müvekkili hakkında Samsun İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, senet arkasında bulunan imzanın ...'e ait olmadığını bu nedenle cirosunun da geçersiz olduğunu beyanla Samsun İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, icra dosyasındaki takibin tedbiren durdurulmasına, haksız ve kötü niyetli olan alacaklı taraftan alınmak üzere alacağın % 20 sinden aşağı olmamak üzere davacılar lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu senedin tahsili sırasında ...'i ismen ...i de şahsen tanıdığını, Merhum ... ile 2015 yılının ilk aylarında bir arsanın satışı için konuşup 130.000 TL ye anlaştıklarını, ... tapu devrini hemen yapamayacağı belirterek zaman istediğini teminat olarak da kardeşi tarafından imzalanan senedi ciro ederek verdiğini, daha sonra vefat etmesi üzerine arsa tapusunu da parasını da alamadığını bunun üzerine ... hakkında icra takibi başlattığını işlem gören senetin gerçek senet olduğunu ancak senedi kendisine veren kişinin ... değil ... olduğunu beyanla haksız ve mesnetten yoksun davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... 08/06/2021 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın kendisine yöneltilmesinin haksız olduğunu taraflar ile alışveriş ilişkisi olmadığını belirtmiştir..

Toplanan Deliller,

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı dosyası, Samsun İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası.,

Delillerin Değerlendirilmesi ve Gerekçe;

Dava, kambiyo senedine dayalı Samsun İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine konu edilen bono nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile tazminat isteğine yönelik menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Samsun 9. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı takip dosyasına konu 05.02.2015 keşide ve 15.08.2015 vade tarihli 130.000-TL bedelli bononun lehtar ...'e ödenip ödenmediği, ödenmesi sırasında fotokopisinin imha edilip aslının ... elinde tutulup tutulmadığı, bu maddi vakıaların takip alacaklısı davalı ... ... tarafından bilinip bilinmediği, buna göre bononun iptali gerekip gerekmediği hususlarında toplandığı anlaşılmıştır.

Samsun İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası uyap üzerinden celb edilmiş olup incelenmesinde; alacaklının ... ... borçlusunun ... olduğu, borcun 130.000,00 TL asıl alacak, 18.996,25 Tl işlemiş faiz olmak üzere toplam 148.996,25 TL olduğunu, takibin dayanağının 130.000,00 TL bedelli 05/02/2015 tanzim tarihli, 15/08/2015 vade tarihli senet olduğu, anlaşılmıştır.

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının ...sayılı dosyasının incelenmesinde; müştekinin ..., şüphelilerin ..., ... ... olduğu, suçun bedelsiz senedi kullanma suçu olduğu ve soruşturma sonunda şüpheliler hakkında dava açmaya yeter delil elde edilemediği anlaşılmakla kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği verilen karar müştekinin itiraz ettiği itirazın İzmir 3. Sulh Ceza Hakimliği'nin ... değişik iş sayılı dosyası ile reddedildiği ve kararın 06/12/2021 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.

Davalı ... ... yönünden yapılan incelemede;

Davacı tarafından senet üzerindeki ciro imzasının dava dışı mütevvefa/lehtar ...'e ait olmadığı, ciro silsilesinin koptuğu, senedin kötüniyetle kendi rızası dışında davalı alacaklı ...'in eline geçtiği bu sebeple senet sebebiyle borçlu tutulamayacağı belirtilmiştir.

Bilindiği üzere kambiyo hukukunda imzaların istiklali ilkesi geçerli olup, her cirantanın ve keşidecinin kendi imzası ile mesul olduğu, başka ciranta yada keşidecinin imzasının sıhhatinin kendisini bağlamayacağı açıktır. Takibe konu lehtar cirosunun geçersizliğini ileri sürmek, imzaların istiklali prensibi uyarınca münhasıran senedin cirantasının ölmüş olması sebebi ile mirasçılarının yetki ve sorumluluğundadır (Bkz: Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 24.12.2014 tarih ve 13733/18628 sayılı kararı). Bu sebeple davacının bu iddiası TTK'nın 677. Maddesinde düzenlenen imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi gereğince yerinde görülmemiş, davacının murisin imzalarının toplaması istemi reddedilmiştir.

Menfi tespit davalarında ispat yükü kural olarak alacaklıda olup kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olunmadığının ispat yükümlülüğü davacı borçluya ait olduğundan, davacı/borçlunun senedin düzenlenmesini gerektiren bir sebep olduğunu ve fakat bu sebebin gerçekleşmediğini ya da ortadan kalktığını ispat etmesi gerekmektedir.

Toplanan kanıtlara ve dosyadan oluşan kanaate göre; davacının takibe konu senede attığı imzayı inkar etmediği, davalılar hakkında bedelsiz senedi kullanma suçundan başlatılan soruşturmada delil yetersizliğinden kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, davalı ...'e karşı şahsi defi'i mahiyetindeki bedelsizlik def'ini ancak davalının senedi kötü niyetle iktisap ettiğini ispatlaması halinde ileri sürebileceği, dosya kapsamından bu davalının senedi iktisap ederken kötü niyetli olduğu ve bile bile davacının zararına hareket ettiği ispatlanamadığından ve davacının yemin deliline de dayanmadığı dikkate alınarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... tazminat talebinde bulunmuş olup, bu hususta karar verilebilmesi için davanın alacaklı lehine sonuçlanması ve daha önceden ihtiyati tedbir kararı verilip davalı tarafın bu tedbir sebebiyle alacağına geç kavuşmuş olmaktan doğan zararının bulunması gerekmektedir. Mahkememizce 21/06/2021 tarihli tedbir kararı verilerek yatırılan teminat üzerine uygulandığı anlaşılmakla İİK 72/4. Maddesi gereğince davalı ... yararına senet bedelinin %20'si oranında tazminata hükmetmek gerekmiştir.

Davalı ... Yönünden yapılan incelemede;

Taraf sıfatı, dava konusu edilen subjektif hak ile bu hakkı ileri süren yahut bu hak kendisine karşı ileri sürülen ile hak arasındaki ilişki olarak tanımlanmakta olup uygulamada aktif yahut pasif husumet (ehliyeti) olarak adlandırılmaktadır. Bir kişinin, bir davada davacı yahut davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu hakkın özüne ilişen bir maddi hukuk sorunu olup sıfatın varlığı veya yokluğu, dosya kapsamı ile sınırlı olmak kaydıyla, davanın her aşamasında re'sen gözetilmelidir.

Davacının takibe konu senet sebebi ile borçlu olmadığının tespitine yönelik eldeki davayı açtığı, dava konusu 05/02/2015 tanzim tarihli, 15/08/2015 tediye tarihli 130.000 TL bedelli bononun ... tarafından ... adına düzenlendiği, son cirantanın davalı ... olduğu, ...in senette isminin bulunmadığı, ciranta olmadığı, icra takibinde taraf olarak yer almadığı, davalı ...e husumet yöneltilemeyeceği anlaşılmakla davalı ... yönünden husumet yokluğundan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip · ¸ Hakim · ¸