Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/615 K.2021/552

Mahkememizde görülen Çek İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep eden, ... Asliye Hukuk Mahkemesine ibraz ettiği talep dilekçesi ile özetle: ... Şubesi'ne ait her biri ...-TL bedelli ... tarihli, sırasıyla ... numaralı çekleri keşide edip alıcısına göndermek üzere ... PTT Şubesine teslim ettiğini, ancak çeklerin kargoda iken kaybolduğunu ve uzunca bir süre geçmiş olmasına rağmen bulunamadığını beyanla, çeklerin ödenmemesi konusunda tedbir kararı verilmesini ve yargılama sonunda iptalini talep etmiştir.

... Asliye Hukuk Mahkemesi; ... Esas sayılı dosyada tahkikat devam ediyor iken ... tarihinde dosyayı re'sen el almış, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 K. sayılı kararına ve bu karar ile Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yargı çevresinin Samsun ili mülki sınırları olarak değiştiğine işaret ederek, ayrıca Havza Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ticari uyuşmazlıklarla ilgili derdest dosyalar dahil yargı yetkisinin sona erdiğini gerekçe göstererek, dosyanın Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'ne devredilmesine karar vermiştir.

Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 K. sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevresi yeniden düzenlenmiş, Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi yönünden de yargı çevresi Samsun ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Kararın, 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanacağı açıkça belirtilmiştir.

Kararın yayınlanmasından ve özellikle 01/09/2021 tarihinden bu yana farklı yargı çevresindeki mahkemeler dahil mahkememiz yargı çevresindeki mahkemelerde de, 01/09/2021 tarihi itibariyle derdest dava dosyalarının akıbetinin ne olacağı, dosyayı elinde bulunduran mahkemenin yargı yetkisinin sona erip ermediği ve buna göre dosyayı 07/07/2021 tarihli karar ile yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderip göndermeyeceği konusunda belirsizlikler oluşmuştur.

Öncelikle ifade edilmelidir ki; uyuşmazlık konusunu teşkil eden her hukuki olay, meydana geldiği tarihteki yasal düzenlemelere tabidir ve olayın meydana geldiği zamanda mevcut olan mahkemeler tarafından çözümlenmelidir. Buna göre, yeni bir mahkeme kurulurken veya mahkemenin yargı çevresi yeniden belirlenirken, o mahkemenin kuruluş yasasında ya da yargı çevresini yeniden belirleyen idari kararda zaman bakımından faaliyete geçme gününden önceki uyuşmazlıklara bakacak mahkemelerle ilgili özel bir düzenleme bulunmadığı taktirde her uyuşmazlık, meydana geldiği tarihte bu işe bakacak olan mahkemece çözümlenecektir. Başka bir anlatımla, her dava açıldığı koşullara göre görülüp sonuçlandırılacaktır.

Dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir. Örneğin; 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi, “Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir.” hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir.

Yukarıda işaret edildiği üzere, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 K. sayılı kararı ile, Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin yargı çevreleri yeniden düzenlenmiş ve Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi yönünden yargı çevresi Samsun ilinin mülki sınırları olarak belirlenmiştir. Ancak kararda, derdest davaların yeni yargı çevresinde yetkili hale gelen Asliye Ticaret Mahkemesine devredileceğine ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. O hâlde, mahkememiz yargı çevresini yeniden belirleyen kararın yürürlük tarihi olan 01/09/2021 tarihinden önce açılmış davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile mahkememize gönderilmesine olanak yoktur.

Nitekim, özel kanunlarına göre kurulmuş olan ihtisas mahkemelerinin yargı alanlarının yeniden belirlenmesi ile ilgili bir uyuşmazlığı konu edinen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 04/04/2019 tarih ve 11-10/401 sayılı kararında da aynı ilkeler benimsenmiştir.

Bu sebeplerle, 01/09/2021 tarihinden önce açılan davaların mahkememizin görev alanı dışında kaldığı ve bu davalara davanın açıldığı tarihteki görevli mahkemenin bakmaya devam etmesi gerektiği değerlendirilmiş, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...tarih ve .../... sayılı devir yönündeki kararının yerinde olmadığı veçhile, davanın reddine karar verilmiştir.