Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/17 K.2022/436

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili DAVA dilekçesi ile özetle: Davalı kooperatifte muhsaip üye olarak çalıştığı dönemde kooperatifin 10.000-TL tutarındaki borcuna karşılık üçüncü kişi emrine senet düzenlediğini, borcun kooperatif tarafından vadesinde ödenmemesi üzerine senet alacaklısının Samsun 5. İcra Müdürlüğü'nün 2002/1360 sayılı dosyası üzerinden kendi aleyhine takip başlattığını ve faiziyle birlikte 25.000-TL ödemek zorunda kaldığını, ödenen tutarın kooperatiften ve kooperatif yetkililerinden tahsili için Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nde dava açtığını ancak 2018/2 Esas sırasında kayıtlı davanın ispat edilemediği gerekçesiyle reddedildiğini,

fakat borcun gerçekte kendisi tarafından ödendiğini ve buna dair belgenin yargılama yapılırken elinde olmadığını, belgeyi karar verdikten sonra ele geçirdiğini, yargılamanın iadesi şartlarının oluştuğunu beyanla, 25.000-TL'nin olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Dava, yargılamanın iadesi istemine ilişkindir.

Yargılamanın iadesi talebi, başlı başına bir davadır ve davanın konusuna göre maktu/nispi harç yatırılarak dava dilekçesi ile açılır. Dava dilekçesinde, özellikle yargılamanın iadesini haklı gösteren sebebin yazılması gerekir.

Yargılamanın iadesi talebi üzerine mahkeme tarafları ön inceleme duruşmasına davet eder ve duruşmada dinledikten sonra yargılamanın iadesi şartlarından birinin eksik olduğu kanaatine varırsa yargılamanın iadesi davasını esasa girmeden reddeder. Yargılamanın iadesi talebini sabit görür ise yeniden yargılama yapar ve asıl dava hakkında tahkikat yürüterek ortaya çıkacak duruma göre bir karar verir; önceki kararı onar ya da kararı kısmen yahut tamamen değiştirir.

Yargılamanın iadesi sebebine göre yeniden yapılacak olan tahkikat birinci davadakinin devamı niteliğindedir. Taraflar yeni delil gösterebilirler, fakat asıl davadaki davayı ve savunmayı değiştirme genişletme yasağı yargılamanın iadesi davasında da geçerlidir; yani taraflar kural olarak asıl davasında bildirmiş oldukları iddia ve savunmalar ile bağlıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun, 7155 sayılı Abonelik Sözleşmesinden Kaynaklanan Para Alacaklarına İlişkin Takibin Başlatılması Usulü Hakkında Kanun'un 20. maddesi ile değişik "Dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 5/A maddesinin ilk fıkrasına göre; TTK'nın 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na, 7155 sayılı Kanunun 23. maddesi ile eklenen "dava şartı olarak arabuluculuk" başlıklı 18/A maddesinin ilk iki fıkrasına göre. (1) İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

(2) Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir.

İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.

Somut olayda; dava dilekçesi ile yargılamanın iadesini talep edilmiş olup, yukarıda ifade edildiği üzere dava, özünde bir miktar paranın ödenmesi istemini içerir alacak davası niteliğindedir. Üyenin, kooperatife karşı ikame ettiği işbu davanın ticari dava olduğu anlaşılmaktadır ve davadan önce zorunlu arabulucuya başvurulması gereklidir. Ancak, davanın zorunlu arabuluculuk süreci işletilmeden ikame edildiği görülmektedir. Buna göre; dava, 6100 sayılı HMK'nın 114/2. maddesi uyarınca reddedilmelidir.