Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/290 K.2023/439

2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. DAVALI : ... VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/03/2022

KARAR TARİHİ : 04/04/2023

KARARIN YAZ. TARİH : 04/05/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İddia ve savunmaların özeti;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...'nın çalıştığı şirkete ait ... plakalı kamyonla seyir halinde iken karşı şeritten gelen ve ...'ne ait olup davalı şirketçe ZMSS ile sigortalanmış olan ... plakalı kamyonun arkasında takılı durumdaki ve yine davalı şirketçe sigortalanmış olan ... plakalı römorkun çeki demirinden kurtularak kamyonun üzerine devrilmesi sonucu ağır yaralandığını ve kaldırıldığı hastanede velat ettiğini, Samsun 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/574 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada sigortalanan aracın tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkillerinin murisi müteveffa ... ...'nın ...

Ltd.

Şti'de ağır kamyon şoförü olarak çalıştığını, ücret bordrolarının asgari ücrete çok yakın 3.600.00 TL brüt net 2.895,66 TL nete tekabül eden maaşının yatırıldığı, (işveren tarafından her ay sürekli şekilde aym gün ve aynı saatte) 1.426,32 TL daha ek ödeme yapıldığını, e ödemelerin yemek, fazla mesai, şantiye gideri başlığı altında yapılmışsa da bordlara bakıldığında herhangi bir avans ödemesi belirtecinin bulunmadığını, yapılan ek ödemelerin asgari geçim indirimi hariç hep net 4.000,00 TL ya denk geldiğini, davacılarda ...'nın desteğin eşi olduğunu, diğer yandan müvekkillerinden ...'nın kaza tarihi itibariyle 22 yaşını doldurmuş ise de...

Kaburganın gerekse Kardeşi ...'nın halen üniversiteye hazırlık kursuna devam ettiğini, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile; müvekkillerinden ... için 1.000.00 TL, ... için 1.000,00 TL, ... için 1.000.00 TL olmak üzere toplam 3.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının hasar başvurusu tarihi olan 27/08/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacılara 18/03/2022 tarihinde 181.882,47 TL ödeme yapıldığını, her ne kadar ödeme yapılmışsa da davacıların destek olduğunu ispatlaması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi gerektiğini, kusur yönünden itirazlarıma ise Adli Tıp Kurumu Trafik ihtisas Dairesi tarafından inceleme yapılmasını gerektiğini, SGK dan gelir sağlayıp sağlanmadığının tespitini istediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Toplanan Deliller:

Müteveffaya ait mirasçılık belgesi, müteveffa ... kaburgaya ait bordrolar, maaş ödemesine ilişkin dekontlar, yapılan ek ödemeye ilişkin dekontlar, Merve ve ... Kaburganın üniversite hazırlık kursunda eğitim gördüğüne ilişkin belge, kaza tespit tutanağı, ZMMS Poliçesi, Hasar dosyası, Samsun 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/574 Esas sayılı dosyası, davacılar hakkında yapılan ekonomik ve sosyal durum araştırması,

İlkadım Sosyal Güvenlik Merkezinden gelen cevabi yazı, Atakum sosyal Güvenlik Merkezinden gelen cevabi yazı, ... ve Ticaret Ltd Şti'den gelen cevabi yazı, Timoder Toplu iş Makinaları Operatörleri derneğinden gelen cevabi yazı, Hacettepe Hukuk Fakültesinden gelen cevabi yazı, Açı okullarından gelen cevabi yazı, Trabzon Şoförler ve Otomobilciler Odasından gelen cevabi yazı, Trabzon Kamyon ve Kamyonetçiler Esnaf odasından gelen cevabi yazı, 02/02/2023 tarihli bilirkişi raporu, tanık beyanları, 15/03/2023 tarihli ek bilirkişi raporu, 17/03/2023 tarihli ıslah dilekçesi tüm dosya kapsamı ve sair belgeler

Davacı tanıkları ... ve ...'in dinlenmesi için Trabzon asliye Tucaret Mahkemesine talimat yazılmış tanık ... beyanında; "...

Ben davacıları aslen tanımam, benim tanıdığım kişi ... ...'dır kendisi ile ... inşaatında beraber çalışmaktaydık, ben inşaat mühendisi olarak ... ... ise kamyon şoförü olarak görev yapmaktaydık, kazanın nasıl olduğu konusunda bir bilgim yoktur, kazadan sonra ailesine sigorta işlemleri için biraz yardımcı oldum daha sonrasında ise avukatları halletti, ... ...'nın vefat ettiği tarihte son ücreti 4.200,00 TL idi, zaman zaman fazla mesai ücreti alabiliyorlardı ama asıl ücreti 4.200,00 TL idi zaten bu ücret bankaya yatan ücret olup oradan sorularak öğrenilebilir,..." bulunduğu, diğer tanık ...

Beyanında; ..."Ben davacıları tanımam, ... ...'yı tanırım, ... ... ile ... inşaatında alım satım görevi yaptığım sırada tanıştım, ... ...'da kamyon şoförü olarak görev yapıyordu, vefat ettiği tarihte 4.200,00 TL ücret aldığını biliyorum, bu konuya ilişkin başka bilgim yoktur... " şeklinde beyanlarının alındığı anlaşılmıştır.

Aktüerya bilirkişisinden alınan 02/02/2023 tarihli raporun incelenmesinde; 11/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat eden ... ...”nın, meydana gelen kazada davalı Sigorta şirketinin: Davacı ... ...”nın bakiye 177.266,62 TL. destek zararından, Davacı ...”nın 6.454,49 TL. destek zararından, Davacı ...”nın 50.078,55 TL destek zararından sarumlu olduğu görüşü mütalaa edilmiş, davacılar vekili rapora karşı itiraz dilekçesini dosyaya ibraz etmiştir.Mahkememizce rapora yapılan itiraz yerinde görülmüş ve ek rapor alınmıştır.

15/03/2023 tarihli ek raporun incelenmesinde; 11/08/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında vefat eden ... ...”nın, meydana gelen kazada davalı Sigorta şirketinin; davacı ... ...”nın bakiye 179.618,65 TL. destek zararından, davacı ...”nın 14.994,72 TL. destek zararından, davacı ...”nın 53.305,14 TI. destek zararından sorumlu olduğu görüşü bildirilmiştir.

Dava; TBK 53 ve 54 maddelerine dayanan destekten yoksun kalma maddi tazminat talebine ilişkindir.

Davacının dava dilekçesi ile 11/08/2021 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS poliçesi kapsamında sigortalı olan ... plaka sayılı çekici ile seyir halinde iken, aracının arkasına bağlı römorkun araçtan ayrılarak karşı yön şeridine doğru yöneldiği ve römorkun ön kısımlarıyla, müteveffa sürücü ... ... idaresindeki ... plaka sayılı araç ile çarpışması neticesinde davacıların desteği olan ... ...'nın vefat ettiğini, davacıların ... ...'nın desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olan davalıdan destekten yoksun kalma tazminatının tahsilini istemiş davalı ise ödeme yapılması sebebi ile sorumluluklarının kalmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

2918 s. KTK'nın 85. maddesinde, bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibinin, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı vazedilmiştir.

Somut olayda; davaya konu kazanın, davacıların eşi/babası ... ...'nın sevk ve idaresindeki araca ... plaka sayılı römorkun çeki demirinden kurtularak çarpması şeklinde gerçekleştiği, davalı sigorta şirketine .../... plaka sayılı aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle husumet yöneltildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, uyuşmazlığın, 2918 sayılı KTK ve 6098 sayılı TBK hükümleri ile ZMMS Genel Şartları'nın Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40-2020/40 sayılı kararı uyarınca TBK'ya aykırı olmayan hükümlerine uygun şekilde çözüme kavuşturulması gereklidir.

Kaza tespit tutanağının incelenmesinde; kazanın 11/08/2021 tarihinde meydana geldiği, ... plakalı kamyon ve aynı kamyona takılı ... plakalı römork sürücüsü ...'ın ... ... İdaresindeki ... plakalı kamyonete çarpması sonucu kazanın meydana geldiği, kazanın oluşumunda ... plakalı kamyonet arkasına takılı römorkun yerinde çıkarak karşı şeritten ve kendi istikametinde gelen ... plakalı araca çarpması ve kazanın oluşmasına sebebiyet vermesi nedeniyle %100 kusurlu olduğunun tespit edildiği görülmüştür.

Samsun 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/574 Esas sayılı dosyasında aldırılan 01/02/2021 tarihli ATK raporunun incelenmesinde; sanık sürücü ...'ın asli kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ... ...'nın kusursuz olduğu, ikinci alternatif olarak Sanık sürücü ...'ın kusursuz olduğu, müteveffa sürücü ... ...'nın kusursuz olduğu, kamyonla arkasına bağlı römork arasındaki bağlantıyı sağlayan pim mekanizmasında meydana gelen arızanın kazada asli derecede etken olduğu görüşü mütalaa edilmiştir. Alınan bu rapor taraflara tebliğ edilmiş olup olayın oluşuna uygun denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.

Davalı tarafından düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin incelenmesinde, ... plakalı aracın 03/08/2021-03/08/2022 tarihleri arasında sakatlanma ve ölüm şahıs başına 430.000 TL limitle sigortalandığı hasar dosyası incelendiğinde söz konusu kaza ile ilgili olarak yapılan başvuru neticesinde, davacılar vekiline 18/03/2022 tarihinde 181.882,47 TL ödeme yapıldığı görülmüştür.

Davacılar vekili 17/03/2023 havale tarihli bedel artırım dilekçesi ile; ... İçin 1.000 TL açtığı davasını 179.618,65 TL ye çıkarttığı, ... İçin 1.000 Tl olarak açtığı davasını 14.994,72 TL ye çıkarttığı, ... için 1000 TL olarak açtığı davasını 53,305,14 TL çıkarttığını beyan etmiş, dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmiştir.

Destekten yoksun kalma tazminatı TBK'nun 53. maddesinde düzenlenmiş olup "ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar" ölüm halinde uğranılan zararlar arasında sayılmıştır.

Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

Yani haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nun 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir. Ancak, destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi için öncelikle ölen ile destekten yoksun kalan arasında maddi yönden düzenli ve eylemli bir yardımın varlığı gerekir. Hukuk Genel Kurulu'nun 21.04.1982 gün, 979/4-1528 E., 412 K. sayılı kararında da belirtildiği gibi.

"BK'nın 45. (TBK m. 53) maddesinde sözü geçen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır, sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların olağan akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır.

O halde destek sayılabilmek için yardımın eylemli olması ve ölümden sonra da düzenli bir biçimde devam edeceğinin anlaşılması yeterli görülür."

Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı kişi, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, bakılanın ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir.

Dosyada bulunan nüfus kayıt örneklerinden davacılardan ...'nın müteveffanın eşi olduğu, diğer davacıların ise kızları olduğu anlaşılmış olup davacılardan ... olay tarihinde 22, ... ise 18 yaşındadır. Yine dosyada bulunan kolluk araştırması, Açı Eğitim Kurumları'ndan gelen yazı cevabı ve Hacettepe Hukuk Fakultesi Dekanlığı'ndan gelen yazı cevabından davacılardan...'nın lisans eğitimi almaları nedeni ile 25 yaşına kadar babalarının desteğinden yararlanabilecekleri davacı Nezaket'de desteğin eşi olup müteveffanın muhtemel ömür sonuna kadar desteğinden yaralanacağı açık olmakla aktif dava ehliyetinin olduğu görülmüştür.

Samsun 7. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/574 Esas sayılı dosyasında aldırılan 01/02/2021 tarihli ATK raporu, kaza tespit tutanağı ve hazırlık aşamasında alınan 02/09/2021 tarihli heyet raporu birlikte değerlendrildiğinde müteveffa ... Kaburganın 11/08/2021 tarihinde meydana gelen kazanın gerçekleşmesinde herhangi bir etkisinin olmadığı, 55 JC 5396 plakalı araç sürücüsünün kazanın gerçekleşmesinde tam kusurlu olduğu, kaza sonucunda ... ...'nın vefat ettiği, soruşturma dosyası kapsamında bulunan kaza tespit tutanağı, olay yeri tutanağı, otopsi tutanağı dikkate alınarak ölüm ve trafik kazası arasında illiyet bağı bulunduğu, davacıların aktif husumetlerinin bulunduğu anlaşılmıştır.

Müteveffanın olay tarihinde 51 yaşında olduğu, mahkememizce talimat yoluyla alınan olay tarihinde çalışan tanık beyanları, müteveffanın çalıştığı şirketten gelen maaş bordları, SGK kayıt dökümü, dava dilekçesi ekinde bulunan dekontlar ve emsal ücret araştırmasına ilişkin yazı cevapları birlikte değerlendirildiğinde desteğin olay tarihinde 4.000,00 TL net maaş aldığı tespit edilmiş Mahkememizce Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/22-1179 Esas 2021/1563 Karar sayılı ilamında ve Yargıtay 4. HD'nin ilamlarıyla kabul edildiği üzere bakiye yaşam sürelerinin tespitinde TRH 2010 yaşam tablosu esas alınarak prograsif rant yöntemine göre hesaplama

yapılarak bilirkişiden rapor alınmıştır. Raporda herhangi bir indirim yapılmaksızın davacı eş için %2 evlenme ihtimalinin tenzili ile birlikte 1.222.601,05 TL, kızı... için 71.298,49 TL, kızı ... için 188.365,06 TL destek tazminatı tespit edilmiştir.

Davaya konu kaza ve dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 5510 sayılı Kanun'un 21. maddesinin 1. fıkrasında; "iş kazası ve meslek hastalığı, işverenin kastı veya sigortalıların sağlığını koruma ve iş güvenliği mevzuatına aykırı bir hareketi sonucu meydana gelmişse, Kurumca sigortalıya veya hak sahiplerine bu Kanun gereğince yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değeri toplamı, sigortalı veya hak sahiplerinin işverenden isteyebilecekleri tutarlarla sınırlı olmak üzere, Kurumca işverene ödettirilir.

İşverenin sorumluluğunun tespitinde kaçınılmazlık ilkesi dikkate alınır" düzenlemesine; aynı maddenin 4. fıkrasında "iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık, üçüncü bir kişinin kusuru nedeniyle meydana gelmişse, sigortalıya ve hak sahiplerine yapılan veya ileride yapılması gereken ödemeler ile bağlanan gelirin başladığı tarihteki ilk peşin sermaye değerinin yarısı, zarara sebep olan üçüncü kişilere ve şayet kusuru varsa bunları çalıştıranlara rücu edilir" düzenlemesine; maddenin 5. fıkrasında ise "iş kazası, meslek hastalığı ve hastalık;

kamu görevlileri, er ve erbaşlar ile kamu idareleri tarafından görevlendirilen diğer kişilerin vazifelerinin gereği olarak yaptıkları fiiller sonucu meydana gelmiş ise, bu fiillerden dolayı haklarında kesinleşmiş mahkumiyet kararı bulunanlar hariç olmak üzere, sigortalı veya hak sahiplerine yapılan ödemeler veya bağlanan gelirler için kurumuna veya ilgililere rücu edilmez.

Ayrıca, iş kazası veya meslek hastalığı sonucu ölümlerde, bu Kanun uyarınca hak sahiplerine bağlanacak gelir ve verilecek ödenekler için, iş kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde kusuru bulunan hak sahiplerine veya iş kazası sonucu ölen kusurlu sigortalının hak sahiplerine, Kurumca rücu edilmez" düzenlemesine yer verilmiştir.

SGK tarafından davadan önce davacı eş için 244.215,22 TL, ...'ya 51.302,16 TL, kızı ...'ya 52.183,66 TL'lik peşin sermeye değeri geliri bağlandığı tespit edilmiştir. Desteğin ... İnş. Ltd.

Şti'de ağır kamyon şoförü olarak çalıştığı, ... plakalı aracın desteğin sevk ve idaresinde olduğu, aracın taş ile yüklü olduğu, taşımanın destek tarafından yapıldığı, kazanın işin nyapılışı sırasında meydana geldiği olayın trafik iş kazası niteliğinde olduğu, sorumlunun üçüncü kişi olup işverenin kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla ilk peşin sermaye değerinin yarısı kadar indirim yapılmıştır.

Yine yargılama sırasında sigorta şirketince davacı anne için yapılan 181.882,47 TL'lik ödeme faiz işletilmeksizin toplam tutardan düşürülmüştür. Sonuç olarak aktüerya bilirkişisinden alınan ek rapor kapsamında yapılan gareme hesabı doğprultusunda anne için 179.618,65 TL, davacı ... için 53.305,14 TL, davalı ... için 14.994,72 TL tespit edilmiştir.

Müterafik kusur yönünden yapılan değerlendirmede; 6098 s. TBK'nın 52. maddesine göre, zarara uğrayan, zararı doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim, tazminat miktarını hafifletebilir. Soruşturma dosyasında alınan ifadeler, bilirkişi raporu, otopsi tutanağı, kovuşturma aşamasında alınan rapor ve beyanlar özellikle kazanın gerçekleşme biçimi göz önüne alındığında desteğin zararın artmasına etki edecek herhangi bir davranışının olmadığı, kazanın kaçınılmaz olduğu değerlendirilmiş ve bu yönde indirim yapılmamıştır.

Davalı Sigorta Şirketi yönünden sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüt oluştuğundan 27/08/2021 tarihini takip eden 8 iş günü sonrası 09/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek sigortalı aracın ticari kullanıma mahsus olması sebebi ile ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.

İşbu davanın zorunlu arabuluculuk dava şartı hükümlerine tabi olmadığı değerlendirilmiş (Bkz: Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 20.01.2022 tarih ve 23273/901 sk. ile 29.09.2021 tarih ve 14429/5729 sk.) ve davadan önceki zorunlu arabuluculuk ücreti davacı üzerinde bırakılmıştır

04/04/2023 09:36:07 Katip · ¸ Hakim · ¸