Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2026/417 K.2026/591

.... Asliye Hukuk Mahkemesi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi Mahkemesi arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yolu ile giderilmesi talebi sonucu Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün 2015/4557 E. Sayılı sayılı dosyası ile takip yaptıklarını, davalı borçlunun takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, davalı borçlunun takibe karşı yapmış olduğu itirazın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, zira 24.07/2008 tarihinde davalıya ait ve ...'ın ve idaresindeki ... plakalı aracın sebep olduğu kaza sonucu ... 'ın vefat ettiğini,

kaza sırasında aracın yapılması zorunlu olan ve geçerli teminat tutarlarını içeren zorunlu mali mesuliyet sigortası olmadığını bu nedenle ...'na başvurulduğunu ve ... yönetmeliğinde düzenlenen usul ve esaslar doğrultusunda müvekkil ... tarafından hak sahibine 13/02/2015 tarihinde 89.266,00 TL ödeme yapıldığı,

Sigortacılık Kanunun 14. Maddesi ve ...'nın zararına neden olan aracın kusurlu sürücüsüne, işletenine ve diğer sorumlulara rücu etme hakkının mevcut olduğunu , davalının araç maliki olarak zorunlu mali mesuliyeti sigortasını yatırmamış olması nedeni ile başlı başına kusurlu olduğunu , davalının itirazının iptalini ve%20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesi, "davacı tarafından davalı aleyhine açılan bu davanın zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan aracın neden olduğu zararın giderilmesi sonucu sorumlulardan rucuan tahsilene yönelik itirazın iptaline ilişkin olduğu, Türk Ticaret Kanunun 1483 ve devam maddelerinde sayılan hususlara ilişkin olan iş bu davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu " gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

.... Asliye Ticaret Mahkemesi, "gerek Yargıtay'ın, gerekse de Bölge Adliye Mahkemelerinin tutarlılık arz eden güncel içtihatlarında bu tür davalarda, zararın haksız fiilden kaynaklı olması ve araç maliki ile sigortacı arasında sözleşme ilişkisi bulunmaması nedeniyle uyuşmazlığın genel hükümlere tabi olduğu ifade edilmesinin yanında, aracın niteliğinin değil, malikinin tacir olup olmadığının esas alındığı,

nitekim, Yargıtay 17. HD 19/12/2016 tarih, 2014/14361 E ve 2016/11615 K sayılı kararında trafik sigortası bulunmayan ticari otobüsün sebep olduğu kaza nedeniyle hak sahiplerine yapılan ödemeye bağlı ...'nın rücu talepli olarak açtığı alacak davasında davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği, davalı yönünden tacir araştırması yapıldığı, ...

Vergi Dairesinin 16.05.2018 tarihli yazısına göre, davalının 12.01.2004 tarihinden itibaren işletme hesabına göre defter tutarken mükellefiyetini -dava tarihinden önce- 06.10.2010 tarihinde terk ettiği ve dolayısıyla da dava tarihi itibariyle tacir olmadığı" gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı tarafından ödenen bedelin tahsili amacıyla açılan takibe yapılan itirazın iptaline ilişkindir.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Dava tarihi itibarı ile yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1. maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme Asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden itibaren Yasanın 5/3. maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

... yönetmeliğini 16. Maddesinde ise ...'nın ödeme yapması durumunda ZMMS poliçesi yaptırmakla yükümlü olan ve fakat bu poliçeyi yaptırmayan kişilere karşı ödemiş olduğu miktarı rücu edebileceği düzenlenmiştir.

Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulu’nun 22.03.1944 Tarih E. 37, K. 9, R.G. 3.7.1944 sayılı kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava olmayıp; aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur." şeklinde vurgulanmaktadır.

Buna göre eldeki dosyaya baktığımızda davacı ..., ZMMS yaptırmakla yükümlü olduğu halde bu poliçeyi yaptırmayan kişinin ödemekle yükümlü olduğu zararı 3. Kişiye ödemiş ve bu 3. kişiye ödemek zorunda kaldığı bedeli de davalı gerçek kişilere rücu etmiştir. Bu durumda görevli mahkemenin tayininde sigortasız araç sürücüsü ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yukarıda anılan Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulu'nun 22.03.1944 tarihli 37 Esas ve 9 Karar sayılı kararında da belirtildiği gibi eldeki davada davalı gerçek kişi olup uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi'dir.

Somut olayda, davacı, ... Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı sorumlu davalıya rücu etmektedir. Uyuşmazlığın haksız fiilden kaynaklandığı bu tür davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi olduğundan, .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı merci olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır