Adana Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2023/467 K.2024/318

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/09/2020 tarih ve 2018/... Esas 2020/... sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davacı şirket görevlilerinin 01/12/2016 tarihinde davalının adresinde yapmış oldukları kontrolde parekende satış sözleşmesi imzalamadan elektrik kullanmak suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, 01/12/2016 tarih ve ... seri numaralı kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağı düzenlendiğini, kaçak kullanımın 22/06/2016 tarih ve ... seri nolu tutanak itibariyle başladığını, davaya konu tutanağa tahakkuk eden 146.945,93 TL tutarın şirketleri bünyesinde taksitlendirilmiş olduğunu, davalının 21.627,58 TL ödeme yapmış olduğunu, ancak yapılan taksit planına satık kalınmayınca taksitin bozulduğunu,

kalan taksitin Mersin 1. İcra müdürlüğünün 2017/... esas sayılı icra dosyası ile takip başlatılmış olduğunu, davalının itirazı üzerine takibin durmuş olduğu ve davalının itirazında haksız olduğunu, elektrik piyasası tüketici hizmetleri yönetmeliğine göre davalının eyleminin kaçak kullanım olduğunu, itirazın iptali ile takibin devamını ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davalı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketin önceden ... Mahallesi ... sokak no:... adresinde faaliyette olduğunu, elektriğin işyeri için zaruri ihtiyaç olması nedeniyle davacının tek taraflı ağır sözleşme koşullarını kabul etmek zorunda kaldıklarını, davalı şirketin gelen elektrik faturalarını aksatmadan ödemiş olduğunu, borcunun olmadığını, davacı şirket tarafından tutulan kaçak kullanım tutanaklarını kabul etmediklerini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderlerinin davacı üzerinden bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, 125.287,44 TL asıl alacak ve 6.888,19 TL işlemiş faizi ve 1.239,87 TL KDV olmak üzere toplam 133.415,50 TL alacak ve asıl alacağın takip tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek avans faizin %18 KDV'si, masraflar ve vekalet ücreti ile birlikte tahsili hakkında yapılan takibin borçlunun itirazının iptaline, Takibin devamına, Fazlaya ilişkin istemin reddine, Takip konusu alacak haksız fiilden kaynaklanması nedeniyle likit nitelikte olmadığından davacının tazminat isteminin reddine," şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Bilirkişi raporuna itirazlarının yerel mahkemece dikkate alınmadığını, ayrıca sundukları delillerin araştırılmadığını, yerinde keşif taleplerinin reddedildiğini, itiraz ettikleri bilirkişi raporlarının tek düze, hiç bir araştırma yapılmadan sadece davalı tarafın tutmuş olduğu ceza tutanağına göre hazırlandığını, müvekkile gelen faturaların incelenmediğini, zira eskiden beri abone olan müvekkilin her ay faturası belirli olup bilirkişinin hesaplamasının tek yönlü olduğunu ve gerçekten uzak olduğunu, bilirkişi incelemesinde kaçak olup olmadığı veya kaçak ise ne kadar olduğuna yönelik hiç bir bilgi ve inceleme olmadığını,

bilirkişi incelemesinin sadece ceza tutanağını incelemesi şeklinde olduğunu, bu durumun hiç bir konuya aydınlatıcı etkisi olmadan davalı şirketin davacı şirketçe kabul edilmeyen ve bunun iptali için açmış olduğu iş bu görülen davada ceza tutanağı esas alınarak yapıldığını, yapılacak incelemenin kullanım bedelinin ortaya çıkarılması şeklinde olması gerekirken yapılan incelemenin beyan dilekçelerine, taleplerine ve itirazlarının aydınlatılmasına yönelik olmadığını, davacının tutmuş olduğu ceza tutanakları, davalı müvekkilin fatura borcu olmadığını, her işlemde uygulanan ceza tutarı olduğunu,

bilirkişinin yaptığı hesaplamanın baştan aşağı hatalı olduğunu, davalının kullanımını gösterir fatura ve belgeler ayrıca davacı taraf abonelik sisteminden net şekilde görüleceği üzere oldukça düşük miktarda olduğunu, bilirkişinin ceza tutanağınında ceza miktarını kullanım miktarı olarak belirlemesinin hata olduğunu, bilirkişi incelemesinde kullanılan elektrik sarfiyatına bakılmadığını, sadece davacı şirketin ceza tutanağı dikkate alınarak bunun üzerinden nasıl olduğu da belirli olmayan bir hesaplama yapıldığını,

davalı müvekkil şirketin hali hazırda söz konusu ceza tutanaklarına itiraz ettiğini ve itirazlı olan ve davalı müvekkil şirketçe kabul edilmeyen ve tek taraflı davacı şirketçe tutulan ceza tutanağının hesaplamaya esas olmasının mümkün olmadığını, itirazlarının kabulü ile yeniden yapılacak inceleme ile davalı müvekkil şirketin kullandığı faturaların incelenmesi ve ceza kesildiği dönemlerde gerçek kullanım bedellerinin hesaplanmasının yapılmasına ilişkin itirazlarının reddedildiğini, istinaf incelemesi sonuçlanana değin icranın geri bırakılmasına karar verilmesini belirtmiş olup,

usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İstinaf Dilekçesine Cevap Veren Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; Karşı tarafın yapmış olduğu istinaf talebinin reddi ile yerel mahkeme tarafından verilen kararın onanmasına, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Yazılı beyanlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME-GEREKÇE

Dava, abonesiz kaçak kullanım sebebiyle itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

05/09/2018 tarih ve 1619 sayılı Tepsaş yazısı ile, aboneliğin 24/09/2014 tarihinde başlatıldığı, 30/04/2016 tarihinde fes edildiği belirtildiği,

22/06/2016 tarih ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı ile ... tesisat numaralı ... Yaş Sebze Meyve Tic.Ltd.Şti. işyerinde parekende satış sözleşmesi olmadan elektrik kullanıldığı, elektrik kesilip mühürlendiğine ilişkin tutanak tutulduğu, 01/12/2016 tarih ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı ile ... tesisat numaratı ... Yaş Sebze Meyve Tic.Ltd.Şti. İş yerinde perakende satış sözleşmesi olmadan elektrik kullanıldığının tespit edildiği,

Davaya konu tahakkuk miktarı, 01/12/2016 tarih ve ... seri nolu kaçak elektrik tutanağına ilişkin olup, 20/02/2017 son ödeme tarihli 146.945 93 TL kaçak elektrik faturasıdır. Bu faturanın 21.627,58.TL sinin davalı tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.

Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2017/... Esas sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; alacaklının ... borçlunun ... Yaş Sebze Ltd Şti, borcun sebebinin kaçak elektrik tüketiminden kaynaklandığı, 125.318,35 TL asıl alacak, 11.287,01.TL gecikme faizi, 2031,66.TL KDV olmak üzere toplam 138.637,02 TL miktarlı ödeme emrinin borçluya tebliğ edilemediği, haricen öğrenmesi üzerine 23.11.2017 tarihinde borca ve ferilerine itiraz edildiği ve takibin durduğu,

Takibe dayanak tutanakların ve faturaların incelenmesinde 01/12/2016 tarihli kaçak elektrik tüketimi tespit tutanağında abonelik sözleşmesi yapılmadan elektrik kullanma ve kullanılan elektriğin sayaçtan geçtiğinin tespit edildiği, bu tutanağa ilişkin son ödeme tarihi 20/02/2017 olan 146.945,93 TL tutarında fatura düzenlendiği anlaşılmıştır.

Kaçak Tutanağının düzenlendiği tarihte 08/05/2014 tarihli Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği yürürlükte olmakla,

Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'inin "Kaçak elektrik enerjisi tüketimi" başlıklı 26. Maddesinde;

"(1) Gerçek veya tüzel kişinin;

a) Kullanım yerine ilişkin olarak; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Dağıtım sistemine veya sayaçlara veya ölçü sistemine ya da yapı bina giriş noktasından sayaca kadar olan tesisata müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında; yükümlülüklerini yerine getirmeden dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin izni dışında açması,kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

(2) Yapılan kontrollerde, kaçak elektrik enerjisi tüketildiğine dair bir şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde bu Bölüm uyarınca belirlenen yöntemler çerçevesinde kaçak tespit süreci başlatılır.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır. Kaçak işleminin başlatılması için bu sürecin sonunda kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti gereklidir.

(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişilerin elektrik enerjisini keserek sayacı mühürler ve Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.

"Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması" başlıklı 28/1. maddesinde;

(1) 26. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için,

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir."

"Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalamada esas alınacak süre" başlıklı 29. maddesinde;

"(1) Kaçak elektrik enerjisi kullandığı tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır.

a) 26. maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 26. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde,

1) Kullanım yerine ilişkin olarak; perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma yapılmış olan yerler için, kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. Ancak, sayaçtan geçirilmeden ayrı bir hatla kaçak elektrik enerjisi kullanımının tespiti halinde, kullanım süresi esas alınır. Ancak bu süre 180 günü geçemez.

2) (1) numaralı alt bentte belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak (1) numaralı alt bent çerçevesinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

3) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

c) 26. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir." şeklinde düzenlemeler mevcuttur.

Somut olayda; Davalının abonelik sözleşmesi olmadan elektrik kullanarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 26/1- a maddesi anlamında kaçak elektrik enerjisi tüketimi gerçekleştirdiğinden tutanak tutulduğu, bu durumda kaçak elektrik enerjisi tüketim bedeli tahakkuku yapılırken tahakkuka esas alınacak kaçak kullanım süresinin tespit edilerek doğru yönetmeliğin uygulandığı, abonelik sözleşmesi bulunmamasına göre Gecikme zammı ve KDV hesabı yapılmaması, tarafların sıfatına göre faiz uygulanması yerinde olup, davalının istinafının reddine karar vermek gerekmiştir.

Dosyada toplanan delillere göre istinaf talebinde bulunanın istinaf başvurusunun HMK.'nun 353/1-b-1 maddeleri uyarınca reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan e-imzalı Üye e-imzalı Üye e-imzalı Katip e-imzalı