Adana Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2023/558 K.2024/490

: 2 -... VEKİLİ : Av. ... : 3 -T... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU : İTİRAZIN İPTALİ

İstinaf Yoluna Başvuran : Davalı : ... VEKİLİ : Av. ...

TALEP KONUSU

Mahkeme Kararının Kaldırılması

İSTİNAF KARAR TARİHİ : 03/04/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/04/2024

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2021 tarih ve ... Esas ... sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Müvekkili kuruma borcunu ödemeyen borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından yapılan itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin kaldığı yerden devamına ve %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"1-Davacının davalılar ... ve ... 'a yönelik davasının husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE, 2-Davacının davalılardan ... 'a yönelik davasının KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİ İLE; a) Adı geçen davalının murisi ... 'ın .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibine vaki itirazının takip konusu 38.169,23 TL asıl alacak, 1.898,80 TL takip tarihine kadar işlemiş gecikme faizi ve 341,76 TL KDV'den ibaret toplam 40.409,79 TL'lik alacak bakımından iptaline, söz konusu takibin 38.169,23 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi ve bu şekilde takip tarihinden itibaren hesaplanacak faiz alacağının %18 oranında KDV uygulanmak suretiyle devamına,

b) Davacının yasal koşulları bulunmayan inkar tazminatı talebinin reddine,

c) Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, " şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Müteveffa ...'ın, elektrik dağıtımı konusunda tekel niteliğindeki davacı kurumun sağladığı elektrikten başka bir şekilde elektrik kullanabilmesinin mümkün bulunmadığını, bir bireyin ya da bir kurum veva kuruluşun, günümüzde elektrik enerjisi kullanmadan hayatını idame ettirebilmesinin, faaliyetini sürdürebilmesinin olanaksız olduğunu, en temel ihtiyaçların karşılanması için bireylerin elektrik enerjisine ihtiyacının en temel haklardan olduğunu, ancak kullanılan elektriği usulsüz elektrik kullanımı olarak değerlendirilmek gerekirken,

vatandaşın başka çözümü olmaması sebebiyle mecburen elektrik enerjisi kullanmak zorunluluğunu kaçak elektrik kullanmak olarak değerlendirmenin ve elektrik bedellerini hayli yüksek kaçak elektrik oranları-çarpanları ile fahiş tutarlara yükselterek vatandaştan tahsil etmeye çalışmanın kamu gücünü de arkasına almış tekel niteliğinde hizmet veren davacı kuruma, ona nazaran çok daha zayıf ve güçsüz olan, en temel ihtiyaçlarını dahi karşılayabilmek için elektrik enerjisini kullanmak dışında bir seçeneği olmayan vatandaşı ezdirmek anlamına geldiğini, tehir-i icra taleplerinin kabulüne,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini belirtmiş olup, usul ve yasaya aykırı ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Yazılı beyanlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME-GEREKÇE

Dava, itirazın iptali isteminden ibarettir.

İstinaf incelemesi; Hukuk Muhakemeleri Kanunu 355. Maddesi gereğince istinaf sebepleri ile re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup;

İlk derece mahkemesi kararı davalı ... tarafından istinaf edilmiştir.

Dava konusu tutanak tarihi itibariyle 30/05/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan "Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" hükümleri yürürlüktedir. Davacının alacağı bu yönetmelik hükümlerine göre belirlenmelidir.

30/05/2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve tutanak tarihi itibariyle yürürlükte olan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin uygulanacak ilgili hükümleri şöyledir;

"Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri" başlıklı 42.maddesinde;

(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sis- temine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mev- zuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

"Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması" başlıklı 44.maddesinde;

(1) 42. maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulun- maması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.

(3) 42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik ener- jisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.

"Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalan- masında esas alınacak süre" başlıklı 45. maddesinde;

(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 . maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tes- pitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulun- maması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. (CEZALI KAÇAK BEDELİ)

c) 42.maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42. maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri % 20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır. Denilmektedir.

Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması,

MADDE 46 - (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.

(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.

(3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır.

Ödeme,

MADDE 47 — (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketici, kendisine fatura edilen bedeli son ödeme tarihine kadar ödemekle yükümlüdür. Fatura kredi kartı ile ödenebilir. Tüketiciye gönderilen faturada ödeme için en az 10 gün süre verilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

(2) Tüketici, söz konusu kaçak faturasına ilişkin gönderilen ödeme bildirimine, kaçak elektrik enerjisi tüketmediği veya hesaplamalara esas miktar ve sürenin 44 ve 45inci maddeler dışında olduğu veya uygulanan tarife ve diğer parametrelerde yanlışlık olduğuna ilişkin hususlara ait kanıt ve belgeleri ile birlikte, bildirim tarihinden itibaren 6 ay içerisinde itiraz edebilir. Bu itiraz en geç 10 iş günü içerisinde sonuçlandırılır. İnceleme sonucuna göre; tüketicinin haklı olduğunun anlaşılması ve tüketicinin gönderilen ödeme bildiriminde yer alan tutarı ödemiş olması halinde, dağıtım şirketince iade edilecek tutara, tüketicinin ödeme tarihinden itibaren geçerli olmak üzere, gecikme zammı, günlük olarak uygulanarak iade işlemi gerçekleştirilir.

(3) İkinci fikra kapsamında yapılan itiraz sonuçlandırılıncaya kadar tüketicinin mağduriyetinin önlenmesi bakımından itiraza esas tutarın teminata bağlanması şartıyla elektrik enerjisi bağlanabilir.

Yönetmeliğin 42-1-c maddesinde “Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretivle. eksik veva hatalı ölçüm yapılması veva hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilek mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi” düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, mirasbırakan ... adına ... tesisat numarası ile kayıtlı sayaçta davacı abonesi olduğu esnada 18.07.2018 tarihinde borç nedeni ile mühürleme yapıldığı, akabinde 13.08.2018, 07.09.2018, 12.10.2018, 13.11.2018, 22.12.2018 tarihli kaçak tutanaklarının düzenlendiği, davacı kurum tarafından bu tutanakların .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra dosyasına konu edildiği, itiraz üzerine takibin durduğu ve huzurdaki davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Abone tarafından yapılan kullanımın 30/05/2018 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği göre kaçak elektrik kullanım tanımına uyması, yapılan hesaplamada enerjinin kesildiği tarihteki sayaç endeks değeri ile kaçak tutanağının düzenlendiği tarihteki endeks fark değerlerin baz alınması, mahkemece delillerin toplanmış olması, verilen kararın isabetli bulunması, davalının istinaf nedenleri ile sınırlı yapılan incelmede usul ve yasaya aykırılık bulunmaması nedeni ile davalının istinaf talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmamakla istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b (1) maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İstinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(1) maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-Davalının istinafı reddolunduğundan dava değeri (40.409,79 TL) üzerinden Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.769,39 -TL. İstinaf karar ve ilam harcından peşin alınan 651,85-TL. Harcın mahsubu ile bakiye 2.117,54 -TL harcın istinaf talebinde bulunan davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3-İstinaf ile ilgili yapılan masrafların istinaf talebinde bulunan üzerinde bırakılmasına,

Başkan e-imzalı Üye e-imzalı Üye e-imzalı Katip e-imzalı