Adana Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/271 K.2024/293

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan istinaf incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Müvekkili şirketin ... Mah. ... Bulvarı No: 40 .../... adresindeki iş yerinde ... sözleşme numaralı aboneyi kullandığını, davalı şirketin kaçak kontrol elemanları tarafından müvekkili şirket tarafından ...

Hotel olarak işletilen işyerinde yapılan incelemede usulsüz elektrik kullanımından bahisle EPDK Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42/1-c bendi kapsamında kaçak elektrik tutanağı tutulduğunu ve müvekkili şirkete 8.084.006,34-TL tutarında kaçak elektrik faturası yöneltildiğini, kaçak elektrik kullanımı yapıldığını kabul etmediklerini, tutulan tutanağın hukuka ve hakkaniyete açıkça aykırılık teşkil ettiğini, davalı şirketin yaptığı kontroller sonucu hiçbir usulsüzlüğe rastlanmadığını, binanın elektrik saatinin değiştirilerek yeni bir elektrik saati takıldığını ve gidildiğini,

saat değişikliğinin hem müvekkili şirketin işletmesindeki kamera görüntülerinden hem de müvekkiline yönlendirilen eski faturalardan anlaşıldığını, davalı şirket tarafından 365 günlük bir faturalama yapıldığını, kaçak elektrik tüketim miktarı EPDK tüketici hizmetleri yönetmeliği madde 45/1-c'ye göre dahil 90 gün üzerinden yapması gerektiğini, 8.000.000-TL gibi bir meblağında hemen ödenmesi hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, sayacın 7 günlük olduğu hususunun değerlendirilmesini, 15/09/2023 tarihinde takılan ... marka ... seri numaralı sayaç üzerinden kaçak elektrik tespiti yapıldığını,

bu tespitin 7 günlük üzerinden hesap yapılanması gerekirken usul ve yasaya aykırı olarak 365 gün üzerinden hesaplama yapılarak haksız olarak müvekkiline 8.000.000-TL gibi bir ceza kesildiğini, müvekkili şirket ve hizmet verdiği ilçenin haksız olarak zarara uğramaması için elektrik arzının sağlanması yönünde ihtiyati tedbir karar verilmesine, ortaya çıkan tutarın şimdilik 1.000-TL'lik tutarı için (fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere) borçlu olmadığının tespiti ve haklı davanın kabulüne, alacağın %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatının davalıdan tahsili ile müvekkili şirkete verilmesine, karar verilmesini talep ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle menfi tespit davası kısmi dava olarak ikame edilemeyeceğinden kısmi ikame edilen menfi tespit davasının usulden reddine, dava konusu kaçak kullanım bedeline ilişkin fatura tutarı üzerinden Harçlar Kanunu M.30 gereğince harcın tamamlatılması için davacıya kesin süre verilmesine, verilen kesin sürede eksik harcın yatırılmaması halinde önce dosyanın işlemden kaldırılmasına süresinde yenilenmez ve harç ödenmez ise davanın açılmamış sayılmasına, davacının kaçak elektrik kullandığı sabit olduğundan koşulları oluşmayan haksız, dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesinin 31/10/2023 tarihli Tensip Tutanağının 11.maddesinde;

"A) İhtiyati Tedbir Talebinde Bulunan vekilinin faaliyet alanı dikkate alındığında telafisi güç ve giderilmesi imkansız zarar meydana gelme ihtimali nazara alınarak Elektriğin kesilmemesi yönündeki ihtiyati tedbir talebinin HMK 389 vd. maddeleri gereğince takdiren TEMİNATSIZ KABULÜ ile; B) ... Sağlık ve Turizm İşletmeleri Anonim Şirketi'nin ... Elektrik Dağıtım AŞ tarafından yapılan elektrik kesintisinin dava sonuna kadar TEDBİREN DURDURULMASINA VE ELEKTRİĞİN BAĞLANMASINA," yönelik ara karar kurulduğu anlaşılmıştır.

Davalı taraf ihtiyati tedbir kararına itirazda bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 20.11.2023 t. Ara KARARI:

"Mahkememizce verilen 01/11/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik olarak yapılan itirazın kısmen kabul kısmen reddi ile; -Teminatsız olarak verilen tedbir kararının icrasının takdiren 100.000,00-TL teminata bağlanmasına, süresi içerisinde 100.000,00-TL nakdi teminat yatırılmaz veya kesin banka teminat mektubu sunulmaz ise tedbir kararının kaldırılmasına, elektrik enerjisinin verilmesinden sonraki faturaların ödenmemesi durumunda davalı şirketin elektriği kesme hakkının baki kalmasına, " karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Mahkeme tarafından verilen tedbir kararına karşı itirazımızın değerlendirilmemesi ile tedbirin kalkmaması hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, davacı kaçak elektrik tüketime ilişkin borçlarını ödemeksizin enerji kullanımına devam etmesi nedeniyle elektrik enerjisi mevzuata uygun olarak kesildiğini,

davacı tarafın ikame ettiği dava kaçak elektrik tüketiminin kendileri tarafından yapılmadığına ve bu nedenle elektrik kesintisinin haksız olduğuna iddiasına dayanan menfi tespit davası olup yapılacak olan yargılama sırasında davacının müvekkile kaçak elektrik tüketiminden kaynaklı borç miktarı ve elektriğinin kesilme nedeninin de davacının kaçak elektrik tüketiminden kaynaklandığı anlaşılacağını, bu nedenle yapılacak olan yargılama neticesinde esas hükümle elde edebilecek bir konuya ilişkin olarak ihtiyati tedbir kararı verilmiş olması ihtiyati tedbirin verilebilme şartlarına aykırı olduğunu,

tedbir kaldırılmayacaksa dahi kaçak tahakkuk hesap detayına göre belirlenen tutar üzerinden makul ve hakkaniyete uygun bir teminat bedeline karar verilmesi gerektiğini belirtip, mahkemenin 14/11/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına yönelik yapılan itirazın kısmen kabul kısmen reddi ile 100.000,00 TL teminat mukabilinde tedbirin devamına yönünde verilmiş olan kararın itirazlar doğrultusunda koşulları oluşmayan tedbirin kaldırılmasına, tedbirin devamına karar verilmesi durumunda ise;

kaçak elektrik tüketimi bedelinin tamamının aksi kanaat hasıl olması durumunda fatura tutarı olan 8.084.006,34 TL'nin en az %25'i oranında belirlenecek uygun bir teminat mukabilinde tedbirin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME-GEREKÇE

Dava, davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen kaçak elektrik kullanım bedeli borcundan dolayı borçlu olunmadığının tespiti ile elektriğin kullanılması yönünde ihtiyati tedbir istemlerine ilişkindir. Yerel mahkemenin dava sonuçlanıncaya kadar elektriğin açılması yönündeki ihtiyati tedbir kararına davalı vekilinin itirazının reddine dair kararı davalı tarafça istinaf edilmiştir.

6100 sayılı HMK. 'nun 355. Maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve resen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu;

6100 sayılı HMK'nun 341/1 maddesinde, "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir." denmiştir.

HMK'nın 389 v.d. maddelerinde geçici hukuki korumalar arasında ihtiyati tedbir düzenlenmiş olup, HMK'nın 389. maddesinde "mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeni ile hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebi ile bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Görüldüğü üzere kanun koyucu bu konuda hakime oldukça geniş bir takdir alanı bırakmıştır. Ancak ihtiyati tedbire karar verilmesi için mutlaka bir tehlikenin veya zararın doğmuş olması veya halen var olması da aranmaz. Dava konusu hak veya şey bakımından ortaya çıkacak tehlike ve zararın önlenmesi için de her türlü tedbire karar verilebilir.

İhtiyati tedbir talep eden taraf, tedbire esas olan hakkını, ihtiyati tedbir sebep veya sebeplerini keza davanın esası yönünden de haklılığını ispat etmelidir. Ancak burada tam ispat aranmayıp yaklaşık ispatla yetinilecektir. (HMK m.390/3) Yani ispatı gereken hususların tam olarak değil kuvvetle muhtemel gösterilmesi yeterlidir.

Yerel mahkemece 31/10/2023 tarihli tensip ile teminatsız tedbirin kabulüne karar verildiği, itiraz üzerine yapılan itirazın kısmen kabulü ile takdiren 100.000,00 TL teminata bağlanmasına karar verildiği, davalı vekilinin bu ara karara karşı istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Tarafların haklılık durumunun yargılama sonucunda belirleneceği, diğer taraftan elektriğin günümüzde temel ihtiyaçlardan olduğu, davacının iş yeri için elektriğe ihtiyacı olduğu, davalı kurum tarafından elektrik enerjisi verilmemesi halinde HMK'nın 389. maddesinde belirtilen "gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi" halinin oluşacağı, böylece HMK'nun 389. maddesinde düzenlenen ihtiyati tedbir kararı verilmesi şartlarının mevcut olduğu anlaşılmıştır.

HMK'nın 397/2. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararının etkisi, aksi belirtilmediği takdirde nihai kararın kesinleşmesine kadar devam edeceğine. İhtiyati tedbir kararından sonraki döneme ilişkin fatura bedellerinin ödenmemesi halinde davalının elektriği kesme hakkının da baki olmasına göre, yerel mahkemenin ihtiyati tedbirin kısmen kabul kısmen reddine dair verilen kararı yerinde görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmamakla istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b(1) maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalı Üye e-imzalı Üye e-imzalı Katip e-imzalı