Adana Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesi E.2024/334 K.2024/356

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.12.2023 tarih ve ... D. İş Esas ve ... sayılı D. İş kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalının istinaf başvurusu Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3 . Hukuk Dairesi'nin 26.02.2024 tarih ... Esas ve ... Karar sayılı görevsizlik kararı ile dairemize gönderilmekle;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davalının, kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilen iş yerinde harici hat çekmek suretiyle ... nolu sayaçtan geçirilmeksizin kaçak elektrik kullanmış olduğunu, ancak, karşı taraf- davalı borçlunun ödeme yapmadığını, kaçak kullanımın, haksız fiil teşkil ettiğini, fiilin gerçekleştirildiği tarihte borç'un muaccel olduğunu, davalı şirkette aktif fiili davranışıyla harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığının, müdahale nedeniyle elektriğin kesildiğinin bilinmekte olup söz konusu borcu ödemekten kaçınıldığını, bu nedenle, aktif fiil ile kaçak kullanıma sebebiyet verilip fiilin gerçekleştiği tarihte borcun muaccel olduğunu,

ihtiyati haciz şartlarının mevcut olduğunun kabulü ile İ.İ.K. 257 ve devamı maddelerine göre 835.070,81 TL asıl alacak, 36.047,23 TL gecikme faizi, 7.209,45 TL KDV olmak üzere 22.12.2023 tarih itibariyle 878.327,49 TL olan müvekkili şirket alacağı nedeniyle; borçluya ait menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine, yargılama harç ve giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

"İhtiyati haciz talebinin REDDİNE," şeklinde karar verildiği görülmüştür.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi kararında alacak talebi yargılamayı gerektirdiğinden, yaklaşık ispat koşulu oluşmadığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiğini, kararın hukuka aykırı olduğunu, adreste kaçak elektrik kullanıldığı, kaçak tespit tutanağı, tahakkuk ve kaçak fotoğrafları ile ayrıntılı belirtilip ispat koşulu sağlanmış olduğunu, Adana 1. A. Ticaret Mah.'nin ... D.İŞ. ...

K. Sayılı dosyasında, 22.12.2023 tarihli kararına karşı istinaf başvurularının kabulü ile verilen ihtiyati haciz talebinin reddi kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılarak talebleri doğrultusunda ihtiyati haciz kararı verilmesi, Adana 1. Genel İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında ihtiyati haciz uygulanmasına ilişkin karar verilmesine, karar verilmesi talep etmiştir.

DELİLLER

Yazılı beyan, 31.10.2023 tarih ve ... nolu Kaçak tüketim hesaplamasına ait evrak ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME-GEREKÇE

Talep, İcra İflas Kanunu 257. maddesi gereğince ihtiyati haciz isteminden ibarettir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz isteminin dava konusunun yargılamayı gerektirdiği ,yaklaşık ispat koşulu oluşmadığından reddine karar verilmiş, talep eden vekilince ihtiyati haciz istemi yönünden karara karşı istinaf yoluna başvurulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2017/(7)9-... Esas, ...Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; gerek ihtiyati tedbir, gerekse de ihtiyati haciz hukukumuzda geçici hukuki koruma tedbirleri olarak düzenlenmiştir. Geçici hukuki koruma tedbiri daha genel ve üst kavram olarak kabul edilirken, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz geçici hukuki korumaların birer alt türü olarak düzenlenmiştir.

Hukuk sistemimizde para alacakları ile para dışındaki haklar bakımından geçici hukuki koruma tedbirlerinin düzenleme yerleri farklılık göstermektedir. Para alacakları için öngörülen geçici hukuki koruma tedbiri olan ihtiyati haciz 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu’nda (m.257-268), para dışındaki haklar için öngörülen ihtiyati tedbir ise 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda (m.389-399) düzenlenmiştir. Tekrarlamak gerekirse; para alacakları için ihtiyati haciz, para dışındaki hak ve alacaklar için ise ihtiyati tebdir uygulama bulur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389. maddesinde bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin “uyuşmazlık konusu hakkında” verileceği hüküm altına alınmıştır.

Buna göre ihtiyati tedbirin ancak "uyuşmazlık konusu hakkında" verilebileceği dikkate alınarak tedbire esas olan hakkın iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu olan hakkı oluşturacaktır. Kanun, “uyuşmazlık konusu hakkında” diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (m. 389/1). Bu nedenle ihtiyati tedbir, dava konusu hak, mal ya da şeyler üzerinde uygulanabilir.

Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir.

İİK 257. maddesinde düzenlenen ihtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına (önceden) geçici olarak el konulmasıdır.

Kanunda yazılı şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı, ihtiyati haciz için gerekli "yaklaşık ispat" şartının da gerçekleşmesi durumunda başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK’nun 257. maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir.

İhtiyati haciz şartları 257. Maddede, 258. Maddede ise ihtiyati haciz kararına yer verilmiştir. 258. Maddenin ilk fıkrasında alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecbur olduğu ifade edilmiştir.

İcra ve İflas Kanunun 258. maddesinin 2. cümlesinde “Alacaklı alacağı ve icabında İhtiyati haciz sebepleri ( m.257) hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur.” denilmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için bir kimsenin aleyhine delil olmak üzere vücuda getirdiği bir belgenin varlığı şart değildir.

İhtiyati haciz kararı verilirken dikkat edilmesi gereken hususun alacağın yazılı delille ispatı değil, alacağın varlığı konusunda hakime kanaat verecek dellilerin sunulmasıdır. Hakim, taraflar arasındaki ilişkiye, alacağı doğuran sebebin şekline ve niteliğine göre ibraz edilen delilleri değerlendirerek alacağın varlığı hakkında bir kanaata vardığı takdirde İİK'daki diğer şartlar mevcutsa, ihtiyati haciz talebini kabul edecektir.

Alacağın varlığına kanaat getirilmesi yaklaşık ispattır.

Somut olayda; ihtiyati haciz talep eden enerji şirketinin, karşı tarafın harici hat çekmek suretiyle sayaçtan geçirmeksizin kaçak elektrik kullandığı iddiasına dayalı olarak düzenlenen Kaçak Elektrik Tespit tutanağına istinaden 835.070,81TL asıl alacak, 36.047,23TL gecikme faizi, 7.209,45TL kdv olmak üzere toplam 878.327,49TL TL miktarında enerji borcunun bulunduğu ileri sürülerek talep etmiş olduğu ihtiyati haciz kararının mahkemesince alacağın varlığının yargılamayı gerektirdiği gerekçesi ile reddine karar verilmiştir.

Talebe konu tutanakların, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan talep sahibi şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. Bu nedenlerle davacının talebi bakımından İcra İflas Kanunu 257. Maddesi kapsamında koşulların oluşmadığı kanaatine ulaşılmakla verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mevcut delillere göre verilen usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamakla ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu 353/1-b (1) maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalı Üye e-imzalı Üye e-imzalı Katip e-imzalı