Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/1431 K.2025/1601

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/07/2023 tarih, 2021/581 Esas ve 2023/375 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davalı kurum tarafından ....İcra Müdürlüğü'nün 2014/5475 Esas numaralı dosyası ile müvekkili ... da dahil olmak üzere ..., ... Labortuvarları Tic. Ltd.

Şti., ... ve ... borçlu gösterilerek takip başlatıldığını, Türk Borçlar Kanunu'nda borcun kaynaklarının sözleşme, haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme olarak gösterildiğini, yapılan takibin açıkça usule aykırı olduğu gibi davalı kurum tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların hiç bir hukuki dayanağı da bulunmadığını, müvekkilinin davalı kuruma böyle bir borcu bulunmadığını, zira borca konu faturanın düzenlendiği yerin (... Labortuvarları Tic. Ltd.

Şti.) müvekkilinin sigortalı olarak çalıştığı yer olduğunu, müvekkilin bu borçtan sorumlu olmasını gerektirecek bir hukuki sebep olmadığını, müvekkili hakkında açılan icra takibinde hiçbir yasal dayanak belirtilmediğini, takip talebinde borcun sebebi olarak sadece 09/05/2014 tarihli elektrik faturası gösterildiğini, bu faturanın davalı kurum tarafından sadece asıl borçlu (müvekkilin işçi olarak çalıştığı işyeri) adına düzenlenmiş olduğunu, müvekkili ile davalı kurum arasında fatura kesilmesini gerektirecek bir abonelik sözleşmesinin bulunmadığını, müvekkili aleyhine haksız kazanç elde etmeye çalışılarak ilamsız takip açıldığını,

ve ya tutarsa mantığıyla hareket edilerek ilamsız icra takibi yapıldığını beyan ederek haklı davanın kabulüne ve ....

İcra Müdürlüğü'nün 2014/5475 E. sayılı icra dosyası nedeni ile müvekkili açısından borçlu olmadığı tespiti ile icra takibinin iptaline, İcra ve İflas Kanunu madde 72 VI fıkrası gereğince "Borçlu, menfi tespit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir." hükmü gereğince müvekkilinden tahsil edilmesi halinde davanın istirdat davası olarak devamı ile davanın kabulüne, müvekkiline hiçbir hukuki sebebe dayanmadan açılan icra takibi nedeni ile menfi tespit davası açmaya zorlayan haksız ve kötü niyetli olan davalı alacaklının,

alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALI VEKİLİ CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Davacı tarafın dava dilekçesinde beyan ettiği hususların gerçeği yansıtmayan ve hukuki mesnetten yoksun iddialardan ibaret olduğunu, 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun (mülga) 3/1-c maddesi “Dağıtım şirketleri, üretim ve perakende satış faaliyetlerini 01.01.2013 tarihinden itibaren ancak ayrı tüzel kişilikler altında yürütürler” hükmünü taşıdığını, bu kapsamda, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 159 vd. maddeleri ile 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 19 ve 20 nci maddelerine göre 28.06.2013 tarihinde ... ...'de kısmi bölünme işlemi gerçekleştirilerek ...

Elektrik Dağıtım A.Ş. İle ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. olmak üzere 2 ayrı şirket olarak faaliyetlere devam edildiğini, 2013 senesinde bu iki şirket ayrılarak ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ve ... ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. olarak iki ayrı şirket haline geldiğini, ... ...

Elektrik Perakende Satış Anonim Şirketi'nin tüketici ile abonelik sözleşmesi yaptığını ve tüketimden kaynaklı fatura borçlarıyla ilgili husumetlerin bu şirketin yetkisine girdiğini, davanın tarafının ... ... Elektrik Perakende Satış A.Ş. olarak değiştirilmesini talep ettiklerini, ....

İcra Müdürlüğü'nün 2014/5475 Esas sayılı icra dosyasına dayanak olan elektrik borcunun davacının fiili kullanımından kaynaklanmakta olduğunu, iş bu sebeple açılan davanın reddini talep ettiklerini beyan ederek öncelikle husumet yönünden itirazların kabul edilerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K.m.72/4 uyarınca alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "...Yapılan inceleme sonucunda belirtilen isimlere ait herhangi bir abonelik kaydına rastlanılmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu edilen 10 fatura toplamından oluşan toplam alacak 71.525,66 TL olduğu, davacı ...' ın 04/04/2018 tarihinde dava dışı ... laboratuvarları Tic. Ltd. Şti adına düzenlendiği görülmüştür. Dava dışı ... laboratuvarları Tic. Ltd.

Şti' in takip konusu faturaların düzenlendiği tarihte, davaya konu adreste bulunup kullandığı ve aynı zamanda fiziki olarak davaya konu tüketimi yapıp ilgili adresi tesisatı kullandığı anlaşılmış olup takip konusu faturalar ile ilgili olarak davacının aboneliği veya kullanımına dair herhangi bilgi ve belge tespit edilemediği ayrıca davalının kötü niyeti ispatlanmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine açılan davanın kabulüne karar verilmiştir. Davanın kabulü ile ....

İcra Müdürlüğü'nün 2014/5475 sayılı takip dosyası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine...." karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Müvekkili hakkında yapılan takibin açıkça usule aykırı olduğu gibi davalı kurum tarafından başlatılan söz konusu icra takibine konu alacakların hiç bir hukuki dayanağının da bulunmadığını, müvekkilinin davalı kuruma böyle bir borcunun bulunmadığını, zira borca konu faturanın düzenlendiği yerin (... Labortuvarları Tic. Ltd.

Şti.), müvekkilinin sigortalı olarak çalıştığı yer olduğnu, müvekkilinin bu borçtan sorumlu olmasını gerektirecek bir hukuki sebebinin olmadığını, buna ilişkin olarak da müvekkilinin böyle bir borcunun olmadığını üçüncü kişi konumundaki "... Labortuvarları Tic. Ltd.

Şti." ile herhangi bir ilgisinin olmadığını belirtmesine rağmen davalı şirketin hiç bir işlem yapmadığını, 08.08.2016 yılında müvekkilinin maaşından kesinti yapılması üzerine kuruma giderek tüm gerçekleri anlattığını, bunun üzerine maaşındaki haczin kaldırıldığını, davalı kurumun başka bir tahsil yolu olmayınca müvekkilinin tek mal varlığı olan evine önce haciz koymuş olup daha sonra da satışı için kıymet taktiri dahil tüm işlemleri yaptığını, bunun üzerine müvekkilinin suç duyurusu dahil tüm hukuki yollara başvurduğunu, davacı müvekkilinin davalı aleyhine ....

İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2020/461 şikayet (İcra Memur Muamelesi) davasını ve .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/69 Esas nolu dosyası ile kıymet takdirine itiraz davasını açtığını, Adana Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulduğunu, ... Soruşturma nolu dosyası ile ... Labortuvarları Tic. Ltd.

Şti. nin yetkilileri hakkında yapılan soruşturma neticesinde hukuki ihtilaf olduğu gerekçesi ile KYOK verildiğini, tüm hukuki, cezai yollar ve kurum ile yaptığı görüşmelerden tek tek eli boş dönünce tek mal varlığı olan evini kaybetmemek için menfi tespit davası açma mecburiyetinde kaldığını, davalı kurumun davaya tek cevabının "... ...'ın 28.06.2013 tarihinde kısmi bölünme gerçekleştirerek ... Elektrik Dağıtım A.Ş. ve ... ...

Elektrik Perakende Satış A.Ş. olarak iki ayrı şirket olduğu" şeklinde olduğunu ancak bunun menfi tespit davası esası ile bir alakası olmadığı gibi yapılan savunmanın da kendi içinde çelişkili olduğunu, 28.06.2013 tarihinde iki ayrı şirkete dönüşmüş ancak icra takibinin "13.05.2014 10:52:13" tarihinde açıldığını, davalı kurumun icra takibini de yanlış açtığını ikrar ettiğini, menfi tespit davasının icra takibindeki alacaklıya karşı açılabileceğini, icra takibindeki alacaklının da davalı olduğunu,

davalı kurumun yargılama devam ederken bilirkişi raporları da müvekkilinin lehine olmasına rağmen müvekkilinin çalıştığı şirkete kötü niyetli olarak maaş haczini gönderdiğini ileri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile davalı kötü niyetli olduğundan alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına, davalı kötü niyetli olduğundan alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına,

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 329 gereğince kötü niyetli davalı aleyhine müvekkil ile kararlaştırılan asıl alacağın %25 i oranında akdi vekalet ücretine hükmedilmesine şeklinde düzeltilerek onanmasına yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

İlk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, husumet itirazlarının olduğunu, davaya konu icra dosyasının abonelik sözleşmesine istinaden yapılan tüketimden kaynaklı fatura borcuna ilişkin olmasından dolayı huzurdaki davada husumetli tarafın ...

Elektrik Perakende Satış A.Ş. olarak kabul edilmesinin gerektiğini, mahkeme tarafından bu husus göz önünde bulundurulmaksızın müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmuş olmasının son derece hatalı olduğunu, dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında davacı tarafından ödenmeyen Enerji Tüketim Bedelleri hesaplanırken müvekkilinince takibe konu edilen asıl alacak miktarları yönünden hatalı tespitlerde bulunulduğunu, diğer alacak kalemleri yönünden ise hiçbir hesaplamanın yapılmadığını,

dosya kapsamında sunulan takibe konu fatura bedelleri ortadayken işbu faturalara itibar edilmeksizin cari hesap ekstrelerinin dikkate alınarak raporun tanzim edildiğini, tüketim borçlularının ödemekle yükümlü olduğu enerji tüketim bedelinin kendilerine tebliğ edilmiş olan faturalarda yazılı miktarlar olduğunu, bu nedenle bilirkişi tarafından fatura bedelleri yerine cari hesap ekstrelerindeki tutarlar dikkate alınmak suretiyle yapılan hesaplamaların hatalı olup hükme esas alınmasının mümkün olmadığını,

istinaf incelemesi neticesinde mahkemenin husumet itirazlarını dikkate almaksızın müvekkili şirketi usule ve bilhassa da hakkaniyete aykırı şekilde yükümlülük altına sokan bir hükme imza atmış olduğunu, hatalı ve hüküm kurmaya elverişsiz bilirkişi raporlarını esas almak suretiyle kararın verildiğini,

ayrıca davacı tarafın alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talebini reddettiği halde müvekkili şirket lehine vekalet ücretine hükmetmediği hususları göz önünde bulundurularak hukuka aykırı işbu kararın kaldırılmasını ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine iade edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kaçak elektrik tespit tutanağından kaynaklanan fatura alacağının tahsili istemi ile başlatılan ilamsız icra takibi nedeni ile davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davalı şirket tarafından dava dışı ... Laboratuvarları Tic. Ltd. Şti. hakkında 26/02/2013-27/12/2013 tarih aralığındaki dönem için tahakkuk eden toplam 10 adet elektrik tüketim faturasından kaynaklanan alacağın tahsili istemi ile .... İcra Müdürlüğü'nün 2014/5475 Esas sayılı dosyası üzerinden davacı ile dava dışı ... Laboratuvarları Tic. Ltd.

Şti., ..., ... ve ... aleyhine ilamsız icra takibi başlatıldığı ve takibin kesinleştiği, davacının davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti istemi ile .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/581 Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 19/07/2023 Tarih, 2021/581 Esas ve 2023/375 Karar sayılı karar ile "Davanın kabulü ile ....

İcra Müdürlüğünün 2014/5475 sayılı takip dosyası nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine" karar verildiği, davacı ve davalı vekilinin ayrı ayrı süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2021/4894 Esas ve 2021/10580 Karar ile 2022/8164 Esas ve 2023/954 Karar sayılı ilamları da aynı yöndedir.).

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 Tarih, 2024/83 Esas ve 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu,

kaçak elektrik kullanımının çeşitli yöntemlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları uyarınca; abonelik üzerinden gerçekleşen elektrik tüketimi nedeniyle tahakkuk ettirilecek fatura bedellerinden, abone ve fiili kullanıcı müteselsilen sorumlu olup fiili kullanıcının sorumluluğu kullandığı miktarla sınırlıdır. Ayrıca kaçak elektrik kullanan fiili kullanıcının haksız fiilden kaynaklanan sorumluluğu bulunmaktadır.

Husumet yönünden yapılan incelemede;

Davacının İİK 72. Maddesi kapsamında menfi tespit davası açtığı, davaya konu icra takip dosyasında alacaklı olarak ... ... şirketinin gösterildiği, İİK’nın 72. maddesinde düzenlenen menfi tespit davası takip borçlusunun takip alacaklısına karşı açacağı bir dava türü olup davacı borçlunun da bu doğrultuda takip alacaklısı ... ...'ı hasım göstermek sureti ile davasını açtığı ve hükmün de usul ve yasaya uygun olarak icra takip dosyasındaki alacaklı hakkında verildiği görüldüğünden davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.

Her ne kadar davalı şirket yetkilileri tarafından elektrik tüketim faturası nedeni ile davacı hakkında ilamsız icra takibi başlatılmış ise de;

Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ile icra takibinin dayanağı olan alacağın 26/02/2013- 27/12/2013 tarihileri arasında tahakkuk eden toplam 71.525,66 TL elektrik tüketim faturasından kaynaklandığının anlaşıldığı, takibe dayanak 10 adet faturanın dava dışı ... Laboratuvarları Tic. Ltd.

Şti. adına düzenlendiği, abonelik sözleşmesinin de bu şirket ile yapıldığı, dosya kapsamındaki SGK kayıtlarından davacının faturalara konu dönemde davalı şirket ile arasında herhangi bir ilişkinin bulunmadığı, davacının 04/04/2018 tarihinde davaya konu şirkette çalışmaya başladığının görüldüğü, dava dışı ...'nın Adana CBS'nin ... soruşturma nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma dosyasında şüpheli sıfatı ile alınan beyanında "... Laboratuvarları Tic. Ltd.

Şti.'nin sahibinin babası ... olduğu, babasının 10/11/2020 tarihinde vefat ettiği, yönetimi kendisinin devraldığı ve davacının şirketlerinde doktor olarak çalıştığını" ifade ettiği, tüm bu bilgi, belge ve beyanlardan davacının icra takibine konu elektrik tüketimi bedelinden sorumlu olmadığı kanaatine varıldığı, mahkemece aynı doğrultuda verilen davanın kabulüne kararın usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir.

Dosyanın incelenmesinde; davalının davaya cevap dilekçesinde davacının dava dışı abone ... Laboratuvarları Tic. Ltd.

Şti.'nin elektrik tüketim faturasından hangi gerekçe ile sorumlu tutularak hakkında icra takibi başlatıldığına yönelik bir açıklamaya yer verilmediği, takibin dayanağının elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan tüketim faturası olduğu, tüketim faturasının sorumlusunun ise abonenin kendisi olduğu, davalı şirket tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak davacı hakkında icra takibi başlatıldığı, takibin kesinleşmesi üzerine davacının maaş hesabından kesinti yapıldığı ve dava süresince de kesinti yapılmaya devam edildiği,

konutu hakkında satış kararı aldırıldığı ve davacının kıymet taktirine itiraz sürecine kadar tüm hukuki yolları tüketme durumunda kaldığı dikkate alındığında davalının takipte haksız olmakla birlikte kötüniyetli de olduğu anlaşıldığından mahkemece davacı lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekirken aksi yönde verilen kararın hatalı olduğu kanaatine varılarak davacının istinaf itirazlarının bu yönü ile kabulüne karar verilmiştir.

Ancak davacının HMK 329 gereğince akdi vekalet ücretinin davalı tarafından ödenmesine yönelik talebinin ilk derece aşamasında ileri sürülmeyen hususların istinaf aşamasında incelenmesi mümkün olmadığından reddine karar verilmiştir.

HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup, anılan yasal düzenleme ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca yerel mahkeme kararında tespit edilen yanlışlıkların, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği sonucuna varılarak, davalı vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine, davacı vekilinin istinaf itirazlarının ise kısmen kabulü ile mahkemece verilen hükmün 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır