Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/306 K.2024/530

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/03/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Borçlu muris ...'a, müvekkili banka ile imzalamış olduğu ... Üyelik Sözleşmesine istinaden ... nolu Ticari Kredi Kartı verildiğini, murisin imzalamış olduğu sözleşmeden dolayı verilen kredi borçlarını zamanında ödemeyince hesabı kat edilerek 02/08/2021 tarihinde ihtarname gönderildiğini, ihtarname üzerine borç ödenmeyince ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyası ile 28.049,80 TL asıl alacak ve ferilerini tahsil etmek için icra takibine başlandığı, mirasçıların haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ederek icra takibini durdurduğunu beyan ederek itirazların iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "....Mahkememiz önündeki uyuşmazlığın davacı banka ile borçlu 17/02/2021 tarihinde ölen ... arasındaki ticari kredi kartı nedeni ile alacağın tahsiline ilişkin olarak borçlu ... hakkında başlatıla takipte borçlunun ölmesi nedeni ile mirasçı davalılar aleyhine devam olunan takipte davalıların icra müdürlüğüne borca itiraz dilekçesi vererek mirası hükmen red etmeleri üzerine itirazın iptali talebine ilişkin olarak açılan dava olduğu,

4721 sayılı TMK 605 maddesi ve devamı maddesi uyarınca mirasın terekenin borca batık olması nedeni ile hükmen reddinin dava yolu ile öne sürülebileceği gibi icra takip ve açılan davalarda da defi olarak öne sürülmesini mümkün olduğu, bu definin öne sürülmesi halinde ki icra takip dosyasında davalı borçluların borca itiraz sebeplerinin esasen bu olduğu, yargılamaya görevli mahkemece definin yerinde olup olmadığı hususunda gerekli araştırmanın yapılması gerektiği, mahkememizce muris ...'ın uyapta mal varlığı sorgulamasının ve banka bilgileri sorgulamasının yapıldığı, sorgulamaya istinaden ilgili bankalara yazılan yazılardan sadece ...

Bankası ... şubesinde ki hesabında 6,24 TL nin bulunduğu diger bankalarda herhangi bir parasının bulunmadığı, yerleşim yeri itibari ile ilgili tapu müdürlüklerinden celp edilen yazılara göre muris adına herhangi bir taşınmazın bulunmadığı, Türkiye Noterler birliğine yazılan yazı cevabına göre aktif veya pasif araç kaydının bulunmadığı, SGK'ya yazılan yazı cevabına göre emekli aylığının almadığının bildirildiği, uyap sorgusunda tespit edilen muris adına ...

İcra Müdürülğünün ... E sayılı takip dosyasında borçlu sıfatı ile yer aldığı takibin derdest olduğu, murisin yaptırılan sosyal ekonomik durum araştırmasında herhangi bir malvarlığı veya gelirinin bulunmadığının bildirildiği,

bu amaçla vergi dairelerine yazılan yazıda kazanç getirici işletmesinin bulunmadığının anlaşılması karşısında aktif pasif incelemesi sonucu muris ...'ın ölümü nedeni ile terekesinin borca batık olduğu ve terekenin borca batık olması nedeni ile davalı mirasçıların defi yollu mirasın hükmen reddi şartları mevcut olmakla bu savunmalarının yerinde olup murisin borcundan dolayı sorumluluklarının bulunmadığının belirlenmiş olması nedeni ile davanın reddine..." karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı mirasçılar tarafından .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasi ile murisin terekesinin borca batık olduğu iddiası ile mirasın hükmen reddi davası açıldığını, bu davada henüz deliller tam anlamıyla toplanmadığını, murisin terekesinin borca batık olup olmadığına ilişkin yeterli bir inceleme dahi yapılmadığını, henüz mirasın hükmen reddi dosyasının ön inceleme aşamasında olduğunu, bu bakımdan mirasın hükmen reddi davasının kabulü veya reddine ilişkin kesinleşmiş bir mahkeme ilamı bulunmamakta iken yerel mahkemece eksik araştırma yapılarak haklı davanın reddedildiğini, ....

Asliye Hukuk Mahkemesi'nde açılan mirasın hükmen reddi davasına ilişkin dosya getirtilerek delillerin incelenmesi ve akabinde mirasın hükmen reddi davasının iş bu davada bekletici mesele yapılmasını ve söz konusu davanın sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğini, TMK.nın 605/2.maddesi uyarınca miras bırakının ölüm tarihi itibariyle borca batık olup olmadığını ve davalı mirasçıların ölümden sonra miras hakkından faydalanıp faydalanmadığı miras bırakanın ölüm tarihi itibariyle ödemeden acz durumunda bulunup bulunmadığı,

terekenin borca batık olup olmadığının araştırılması ve sonucuna göre bir karar vermesi gerekirken eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediğini, üç aylık red süresinin murisin ölüm veya mirasçı, mirasçı olduğunu daha sonra öğrenmişse öğrenme tarihinden itibaren işlemeye başlayacağını, murisin ölüm tarihinni 17/02/2021 olmasına rağmen davanın 12/10/2021 tarihinde, vefatın üzerinden uzunca bir zaman geçtikten sonra açılmasının kötü niyetin açık bir göstergesi olduğunu,

açıklanan nedenlerle istinaf incelemesi sonucu yeniden yargılama yapılarak mahkeme kararının kaldırılmasına ve yeniden esas hakkında davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Muristen intikal eden kredi kartı borcundan kaynaklanan alacağın tahsili istemi ile mirasçılar aleyhine başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı banka tarafından davalıların murisi ... hakkında kredi kartı kullanımından kaynaklanan alacağın tahsili istemi ile ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalıların murisinin takip tarihinden önce 17/02/2021 tarihinde vefat ettiğinin tespit edilmesi üzerine mirasçıları ... ve ... adına ödeme emri tanzim edilerek gönderildiği, davalı borçluların ödeme emrinde belirtilen borca mirasın hükmen reddedildiği gerekçesi ile itirazları üzerine davacı bankanın .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali davası açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 15/03/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı ile "Davanın reddine" karar verildiği, davacı vekilinin süresi içinde İstinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

Türk Medenî Kanununun 605/1. maddesinde "gerçek ret", 605/2. maddesinde ise "hükmen ret" düzenlenmiştir. TMK'nın 605/1. maddesi uyarınca miras ancak üç ay içinde reddolunabilir. (TMK m. 606) “Ölümü tarihinde miras bırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır.” Bu hüküm çerçevesinde, mirasın hükmen reddi bir süreye tabi olmayıp, mirasçılar, alacaklılara karşı açacakları tespit davası ile terekenin borca batık olduğunun tespitini her zaman isteyebilecekleri gibi, mirasçılara karşı açılacak davada defi olarak da her zaman terekenin borca batık olduğu ileri sürülebilecektir. (Yargıtay 17.HD.'nin 14/03/2019 tarih ve 2016/15555 E. 2019/3054 K. sayılı ilamı,Yargıtay 3.HD.'nin 17/05/2022 tarih ve 2022/1016 E. 2022/4648 K. sayılı ilamı)

İlk derece mahkemesince davalı mirasçıların ödeme emrine itiraz dilekçelerinde mirasın hükmen reddedildiği belirtildiğinden muris ...'ın uyap mal varlığı sorgulaması, banka bilgileri sorgulaması, Türkiye Noterler Birliği'nden aktif veya pasif araç kayıt sorgulaması, SGK'dan emekli aylığı sorgulaması, Vergi dairesinden kazanç getirici faaliyet sorgulaması ve icra takip dosyaları sorgulaması yapılarak terekenin borca batık olduğu kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiş ise de davalı mirasçıların 12/10/2021 tarihinde ....

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Essa sayılı dosya üzerinden mirasın hükmen reddinin tespiti talepli dava açtığı, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 06/12/2022 Tarih, ... Esas ve ...

Karar sayılı karar ile "Davanın kabulü ile muris ...'ın TMK 605/2 maddesi gereğince ölüm tarihi olan 17/02/2021 tarihi itibari ile ödemeden aczinin açıkça belli olduğunun tespiti ile davacılar yönünden mirasın reddedilmiş sayılmasına" Karar verildiği, karara karşı İstinaf kanun yoluna müracaat edildiği ve dosyanın Adana Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nde istinaf incelemesinde olduğu ve dairemiz karar tarihi itibari ile kararın henüz kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Mahkemece .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 06/12/2022 Tarih, ... Esas ve ...

Karar sayılı kararının kesinleşmesinin beklenilmesi, İstinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması halinde yeniden yapılacak yargılama ile bunun neticesinde verilecek karar beklenerek hasıl olacak sonuca göre değerlendirme yapılması, İstinaf başvurusunun esastan kesin olarak reddine karar verilmesi halinde ise; davalı mirasçılar tarafından mirasın hükmen reddedildiği gözetilerek TMK 612. maddesine göre terekenin tasfiyesinin sağlanması için Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından tasfiye memuru atanması ve tasfiyenin yapılması için bekletici mesele yapılması,

ayrıca mahkemece tasfiye memuruna gerekli tebligatlar yapılması ve eldeki davada taraf teşkili sağlanarak karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2017/1438 Esas, 2018/4993 Karar sayılı ilamı da aynı yöndedir.)

Belirtilen nedenlerle mahkemece; uyuşmazlığın esasına etkili gerekli deliller toplanmadan, yeterli inceleme yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince, mahkeme kararının kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır