Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi E.2024/769 K.2025/285

... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Abonelik sözleşmesinin iptali, muvazaalı abonelik nedeni ile eski abonenin borcundan sorumlu olunduğunun tespiti ile ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemi

KARAR TARİHİ : 20/02/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 20/02/2025

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/05/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş ve mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla; HMK'nın 352. maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda; GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

Daha önce ... Mah ... Bul. No:15 ... adresinde faaliyet gösteren dava dışı İflas Halinde ... İç Ve Dış Ticaret Gıda Tekstil San.Ltd.

Şti. ile müvekkili şirket arasında ... nolu tesisata yönelik olarak abonelik sözleşmesi yapıldığını, fatura borçlarını ödememesi nedeniyle elektriğinin kesildiğini, davalı .... ... nolu tesisatta yeni kullanıcı olduğunu belirterek müvekkil şirketle aralarında ... nolu sözleşme imzaladığını ancak aralarında bağlantı bulunduğunu, her iki şirketinde aynı adreste birlikte faaliyet gösterdiklerini, dava dışı İflas Halinde ... İç Ve Dış Ticaret Gıda Tekstil San.Ltd.

Şti.'nin sahibi yüksek fatura borçlarından kurtulmak amacıyla (sözde) yeni bir şirket kurduğunu, şirket çalışanları, demirbaşlar, tabela aynı olmakla; aynı iş kolunda aynı isim ile faaliyete devam ettiğini, aralarında bağlantı bulunmasına karşın elektrik tüketim borcundan kurtulmak ve elektrik enerjisi akışını sağlamak amacıyla muvazaalı olarak farklı bir tüzel kişi gibi işlem tesis ettiklerini, İflas Halinde ... İç Ve Dış Ticaret Gıda Tekstil San.Ltd.

Şti.'nin ve davalı şirket arasındaki muvazaalı işlemin tespiti ile davalı şirketle akdedilen ... numaralı abonelik sözleşmesinin iptalini, elektrik tüketim borcundan davalı ....'nin sorumlu olduğunun tespitini, davalı borçlu ....'nin .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasındaki haksız ve yasal dayanaktan yoksun itirazının iptali ve takibin takip talebinde yazılı olan şekliyle devamı, haksız ve kötüniyetli davalının, alacağımızın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece "...Davacının, davalı şirket ile akdedilen ... numaralı elektrik aboneliği sözleşmesinin iptaline yönelik davasının reddine, davacının, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icra takibine itirazının iptaline yönelik davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine vaki itirazının takip konusu 70.559,00 TL asıl alacak, 29.471,91 TL takip tarihine kadar işlemiş gecikme zammı ve 5.304,94 TL KDV alacağından ibaret toplam 105.335,85 TL alacak yönünden iptali ile takibin bu tutarlar üzerinden devamına, takip konusu 70.559,00 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren 6183 sayılı yasanın 51. Maddesi uyarınca belirlenen oranlar üzerinden gecikme zammı ve bu suretle hesaplanacak gecikme zammına %18 oranında KDV uygulanmasına,

davacının yasal koşulları bulunmayan inkar tazminatı talebinin reddine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davalının yasal koşulları bulunmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine..." karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

İlk derece mahkemesi kararının "... numaralı elektrik aboneliği sözleşmesinin iptaline yönelik davanın reddine", ".... İcra Müdürlüğü'nün ...

E sayılı icra takibine itirazın iptaline yönelik davanın kısmen reddine", "inkar tazminatı talebinin reddine" yönelik kısmının kaldırılmasını talep ettiklerini, muvazaa iddiasının kabul edilmesine karşın aboneliğin iptal edilmemesinin hatalı olduğunu, davalı şirkete abonelik verildikten sonra yeni abonenin de borçlarını ödememesi durumuyla karşılaşıldığında yapılan araştırmalar sonucu bu iki şirket arasındaki fiili ve organik bağ bulunduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davalı şirket ile akdedilen ... numaralı elektrik aboneliği sözleşmesinin iptaline karar verilmesinin talep edildiğini,

dava dışı şirket ile davalı şirket arasındaki muvazaalı işlemler tespit edildikten sonra abonelik sözleşmesinin akdedilmiş olması ile akdedilmemiş olması arasında bir fark olmamalı ve somut olayda davalı şirket ile akdedilen ... numaralı elektrik aboneliği sözleşmesinin iptaline karar verilmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesi tarafından her iki şirket arasında bağlantı olup olmadığı araştırılmış ve şirketler arasındaki bağlantının varlığının net bir şekilde ortaya çıktığını, her iki şirket arasında fiili bağlantı olduğu açık olup haklı davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu,

bilirkişi ek raporunda takip ve dava konusu her bir fatura için son ödeme tarihinden takip tarihine kadar % 16,80 gecikme zammı uygulandığında 70.559,00-TL asıl alacak, 29.471,91-TL işlemiş faiz ve faizin 5.304,94-TL KDV'si olmak üzere toplam müvekkil şirket alacağının 105.335,85-TL olarak hesaplandığını, icra takip toplamı tutarının ise 105.482,37-TL olduğunu, aradaki farkın gecikme zammı hesabı farklılığından kaynaklandığını, kısmen red kararının kaldırılması gerektiğini, icra inkar tazminatı isteminin reddinin de hatalı olduğunu, takibin fatura alacağından kaynaklandığını, alacağın likit olduğunu,

bu nedenle talebin reddine karar verilmesini hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının aleyhlerine olan kısımlar yönünden kaldırılması isteminde bulundukları anlaşılmıştır.

DAVALI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Öncelikle aleyhlerine olan hiçbir hususu kabul etmediklerini, abonelik sözleşmelerinde kural olarak sözleşme kimin adına düzenlenmiş ise tüketim bedelinden de o kişinin sorumlu olacağını, Elektrik dağıtım şirketlerinin önceki abonenin borçlarını yeni aboneden talep edemeyeceklerini, davacı tarafın kötüniyetli davranarak hukuka aykırı bir şekilde müvekkilden önceki abonenin borcunu tahsil amacıyla işbu haksız davayı açtığını,

Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 24/son maddesinin “Aynı kullanım yerine ait başka müşterilerin önceki dönemlerine ilişkin tüketimlerden kaynaklanan borçları yeni müşterilerin üstlenmesi talep edilemez.” hükmünü içerdiğini, müvekkil şirketin dava dışı ...

İç ve Dış Tic.Gıda Tekstil San.Tic.Ltd.Şti'nin iflas etmesi neticesinde, aile geleneğini bozmamak amacıyla dava dışı şirketten bağımsız olarak, farklı kişiler tarafından kurulduğunu, iki şirket arasında organik bağ olduğunu tespit için Yargıtay tarafından geliştirilmiş birtakım kriterler bulunduğunu, şirketlerin; hakim sermaye ortaklarının aynı olması,

faaliyet konularının aynı olması gibi hususların organik bağa işaret etmekte olduğunu, Yargıtay uygulamalarına göre de müvekkil şirketin sırf kurucular arasındaki akrabalık ilişkisi nedeniyle bu borçtan sorumlu tutulamayacağını, kurucular ve yöneticiler arasındaki akrabalık bağına dayanarak iki şirket arasında organik bağ bulunduğu iddiasının haksız ve yersiz olduğunu, ayrıca davalı müvekkili şirket ile dava dışı şirketin çalışma alanlarının birbirinden çok farklı olduğunu, dava dışı iflas halinde olan ...

İç ve Dış Tic.Gıda Tekstil San.Tic.Ltd.Şti ve müvekkili arasında hiçbir şekilde bağ bulunmadığını, şirket kurucuları ve yöneticilerinin farklı olduğunu, ayrıca müvekkilinin bilirkişi raporunda da görüleceği üzere kendi aboneliğini oluşturduğunu ve faturalarını da ödediğini, kabul veya ikrar anlamına gelmemek kaydıyla, organik bağın bulunduğunu ispat yükünün iddia eden tarafa ait olduğunu, bilirkişi raporunda da görüleceği üzere bu durumun tespit edilemediğini, bilirkişi raporlarının oldukça yoruma açık düzenlendiğini, kesinlik içermediğini,

davacı tarafın bu iddiasını ispatlayamadığını açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İSTİNAF DİLEKÇESİNE CEVAP VEREN DAVACI VEKİLİ DİLEKÇESİNDE ÖZETLE

İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde davalı şirketi ile dava dışı şirket arasında muvazaalı işlem bulunduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davalı şirketin tahakkuk eden borçlardan sorumlu olması gerektiğini, her iki şirketin ünvanında "..." adının yer alması, her iki şirketin aynı adresi kullanmaları, her iki şirketin kurucuları ile yöneticileri arasında yakın akrabalık ilişkilerinin bulunması,

her iki şirketin faaliyet alanları ve bir kısım çalışanlarının aynı olmasının iki şirket arasındaki bağlantının açık delili olduğunu, İflas durumunda olan dava dışı şirket yetkilisinin elektrik borçlarından kurtulmak için muvazaalı işlemler ile akrabaları üzerinden yeni kurduğu davalı şirkete elektrik aboneliği alarak haksız olarak borcunu ödemeden elektrik tüketimine devam ettiğini, iki şirket arasındaki fiili ve organik bağ tespit edildiğinden davalı şirket ile akdedilen ... numaralı elektrik aboneliği sözleşmesinin iptaline karar verilmesi gerektiğini, davalı tarafın istinaf başvurusu ve ileri sürdüğü hususların yerinde olmadığını,

davalının istinaf isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava: Abonelik sözleşmesinin iptali, muvazaalı abonelik nedeni ile eski abonenin borcundan sorumlu olunduğunun tespiti ile ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı şirket tarafından dava dışı Müflis ... İç Ve Dış Ticaret Gıda Tekstil San.Ltd. Şti.'nin elektrik tüketim faturasından kaynaklanan alacağın tahsili istemi ile Müflis ... İç Ve Dış Ticaret Gıda Tekstil San.Ltd. Şti. ve .... hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası üzerinden toplam 105.482,37 TL alacağın tahsil istemi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, .... tarafından ödeme emrinde yer verilen borca süresi içinde itiraz edilmesi üzerine davacı şirketin .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden itirazın iptali, her iki şirketin birbirinin devamı olduğu ve .... tarafından muvazaalı abonelik tesis edildiği gerekçesi ile aboneliğin iptali ile önceki abone Müflis ...

İç Ve Dış Ticaret Gıda Tekstil San.Ltd. Şti.'nin elektrik tüketim borcundan ....'nin sorumlu olduğunun tespitine karar verilmesi isteminde bulunduğu, mahkemece yapılan yargılama neticesinde 31/05/2022 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı karar ile "...Davacının, davalı şirket ile akdedilen ... numaralı elektrik aboneliği sözleşmesinin iptaline yönelik davasının reddine, davacının, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine itirazının iptaline yönelik davasının kısmen kabul ve kısmen reddi ile davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibine vaki itirazının takip konusu 70.559,00 TL asıl alacak, 29.471,91 TL takip tarihine kadar işlemiş gecikme zammı ve 5.304,94 TL KDV alacağından ibaret toplam 105.335,85 TL alacak yönünden iptali ile takibin bu tutarlar üzerinden devamına, takip konusu 70.559,00 TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren 6183 sayılı yasanın 51. Maddesi uyarınca belirlenen oranlar üzerinden gecikme zammı ve bu suretle hesaplanacak gecikme zammına %18 oranında KDV uygulanmasına,

davacının yasal koşulları bulunmayan inkar tazminatı talebinin reddine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davalının yasal koşulları bulunmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine..." karar verildiği, davacı ve davalı vekilinin süresi içinde istinaf kanun yoluna müracaat ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

Muvazaa iddiası, alacak miktarının tespiti ve abonelik sözleşmesinin iptali talebi yönünden yapılan incelemede;

Muvazaa, mülga 818 sayılı BK’nun 18. maddesinde ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı yasanın 19. maddesinde düzenlenmiş olup, yasa metninde “Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağı” belirtilmiştir. Buna göre; muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3.kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilecektirler.

Muvazaa iddiası, muvazaalı işlemin tarafları dışında, işlemin butlanını talep etmekte doğrudan doğruya veya dolaylı şekilde hukuki menfaati bulunan kişiler tarafından ileri sürüldüğünde, tanık dahil her türlü delil ile ispat edilebilir. (Bknz; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 2023/523 Esas ve 2023/1796 Karar)

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin ve Hukuk Genel Kurulu' nca benimsenen ilke gereği kural olarak sonraki abonelik, önceki abonenin borcunun ödenmesine bağlı kılınamaz ise de; mahkemece,dosyadaki bilgi, belge, ve kayıtlara göre davacı/davalı ile borçlu arasında fiili, hukuki bir bağ olup olmamasının belirlenmesi ve davacının/davalının muvazaa iddiasının ispatlanması gerekir.

Dosyanın incelenmesinde. Davacı şirket ile dava dışı müflis ... İç ve Dış Tic. Gıda Tekstil San. Ltd. Şti. (eski unvanı ... İç ve Dış Tic. Gıda Tekstil San. Ltd. Şti) arasında ... nolu tesisata yönelik olarak abonelik sözleşmesi yapıldığı, adı geçen şirketin fatura borçlarını ödememesi sebebiyle elektriğinin kesildiği, davalı ...'nin ise aynı tesisatta yeni kullanıcı olduğunu belirterek ... nolu abonelik sözleşmesini imzaladığı, dava dışı müflis ... İç Ve Dış Tic. Gıd. Teşk.

Sah. Ltd. Şti.'nin sigorta işyeri tescilinin 08.02.2010 tarihinde yapıldığı ve 16.07.2016 tarihinde sigorta sicil dosyasının kapatıldığı, takip eden aydan itibaren davalı ....'nin ilk sigorta tescilinin 05.08.2016 tarihinde yaptırdığı, dava dışı müflis ... İç Ve Dış Tic. Gıd. Tesk. Sah. Ltd.

Şti.'nin 82 çalışanı bulunmakta iken davalı ....'nin 34 çalışanı olduğu, ... soyadını taşıyan 3 işçinin her iki şirkette de çalıştığının tespit edildiği, davalı şirket ile dava dışı şirkette çalışan 7 adet aynı işçinin bulunduğu, her iki şirket merkezinin aynı olduğu, önceki abonenin tasfiye işlemleri tamamlanmadan davalı şirketin aynı adreste faaliyete geçirilip adına abonelik tesis edildiği,

gerek şirket unvanında “...” isminin yer alması ve gerekse şirket yetkililerinin ... soyadını taşıması hususları dikkate alındığında davalı şirket ile önceki abone müflis şirket arasında şirketlerin idare merkezleri ve işletmeleri ile ortaklık ve çalışan yapısı itibariyle esasen devamlılık ilişkisi bulunduğu, her ne kadar davalı şirket ile dava dışı müflis şirket görünürde farklı tüzel kişilikler durumunda ise de şirketler arasında devamlılık ilişkisinin bulunduğunun tespit edildiği,

davalı şirketin muvazaalı olarak müflis şirketin faaliyette bulunduğu adreste abonelik sözleşmesi imzalamak sureti ile aslında eski şirketin faaliyetini sürdürdüğü ve tüm bu nedenlerle davalı şirketin önce abone müflis ... İç Ve Dış Tic. Gıd. Tesk. Sah. Ltd.

Şti.'nin usul ve yasaya uygun bilirkişi raporu ile tespit edilen 105.335,85 TL elektrik tüketim bedelinden sorumlu olduğu kanaatine varılmış olup ilk derece mahkemesince muvazaanın tespitine ve alacağın miktarına yönelik değerlendirmelerin isabetli olduğu anlaşıldığından davacı ve davalı vekillerinin bu yöndeki istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

ANCAK; Yargıtay 3. Hukuk Dairesi ve Hukuk Genel Kurulu' nca benimsenen ilke gereği, kural olarak sonraki abonelik önceki abonenin borcunun ödenmesine bağlı kılınamaz ise de dosyadaki bilgi, belge, ve kayıtlara göre davalı .... İle müflis ... İç Ve Dış Tic. Gıd. Tesk. Sah. Ltd. Şti.arasında fiili, hukuki bir bağ olduğu, bu nedenle davacının muvazaa iddiasının ispatlandığı gözetilerek davacının .... ile aralarındaki abonelik sözleşmesinin iptaline ilişkin talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken (benzer mahiyete Sakarya BAM 5. Hukuk Dairesi' nin 20/11/2020 Tarih 2020/600 Esas ve 2020/696 Karar sayılı ilamı) mahkemece aksi yönde gerekçelerle bu talebin reddine karar verilmesi doğru görülmemiş davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönü ile kabulüne karar verilmiştir.

İcra İnkar Tazminatı Yönünden Yapılan İncelemede;

Her ne kadar davacı vekili tarafından davaya ve icra takibine konu uyuşmazlığın tüketimi faturasına ilişkin olması nedeni ile likit bir alacak olduğu ileri sürülmüş ise de; tüketim faturasının müflis ... İç Ve Dış Tic. Gıd. Tesk. Sah. Ltd. Şti.'ye ilişkin olduğu, davacının bu fatura bedelinden davalının da sorumlu olduğuna yönelik iddiasının muvazaa hukuki sebebine dayandığı, bu iddianın ise yargılama yapılması gerektirdiği, bu nedenle davalı şirket yönünden icra takibine konu alacağın likit bir alacak olmadığı, mahkemece davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmesinin usul ve esas bakımından hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile belirlenen eksikliklerin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği anlaşılmakla; HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmesine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

20/02/2025 ... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır * · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır