Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/484 K.2022/885

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/10/2020 tarih ve 2017/... Esas, 2020/... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 08/08/2015 tarihinde meydana gelen kaza sonucu yaralanarak sakat kaldığını, kazaya karışan ... plaka sayılı aracın davalı ... Sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, meydana gelen kazada müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını belirterek, 7.000,00 TL maddi tazminatın temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsiline, ayrıca 30/05/2020 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava değerini ... Sigorta A.Ş yönünden 55.174,00 TL arttırarak toplam 62.174,00 TL tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın müvekkili şirket nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, talebin öncelikle Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk sigortacısına yönetilmesi ve bu sigortadan karşılanması gerektiğini, tramer sisteminden yapılan araştırmada kazaya karışan aracın taşıma poliçesi ve sigortacısının tespit edilemediğini taşıma poliçesinin yapılmamış olması halinde davanın Güvence Hesabına yönlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu kazaya sebep olan aracın policesi mevcut olduğunu, ... plakalı aracın dava konusu kazayı kapsayacak şekilde ... Sigorta A.Ş. nezdinde Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile Sigortalı olduğunu, bu nedenle müvekkili hakkında açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının kusur /müterarik kusur hususlarınında tespit edilmesi gerektiğini, belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davalı Güvence Hesabına karşı açılan davanın husumet yokluğundan reddine, davalı ... Sigorta A.Ş hakkında açılan davanın kısmen kabulü ile, 40.750,64 TL tazminatın dava tarihi olan 07/12/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalı ... Sigorta A.ş' den tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili.

Davaya konu kazanın zorunlu taşımacılık polisçesi kapsamında olduğunu, nitekim uyuşmazlığa konu olayda İstanbul'dan Çanakkale'ye para karşılığı ticari yolcu taşıması yapıldığını, dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın Yunanistan'a kaçak yolla gitmek isteyen şahısları taşıması eyleminin aynı zamanda insan kaçakçılığı suçu oluşturması sebebi ile davacının taleplerinin sigorta genel şartları uyarınca teminat kapsamı dışında olduğunu, davacı Suriyeli sığınmacı olduğundan ve Türkiye'de oturma izni, çalışma izni,

ispatlanmış bir çalışma ve sürekli yaşantısı bulunmadığından tazminat hesaplanırken Türkeye'deki değil Suriye'deki yasa asgari ücret esas alınarak yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı poliçe kapsamı dışında olduğunu, kazaya karışan aracın poliçe başlangıç tarihi 21.04.2015 olduğundan maluliyet tespit işlemleri yönetmeliği çerçevesinde düzenlenmiş maluliyet raporu alınması gerekirken özürlülük ölçütü sınıflandırılması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmeliğe göre alınmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, meydana gelen trafik kazası sonucu açılan maddi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkemece davanın ... Sigorta A.Ş yönünden kabulüne, Güvence Hesabı yönünden reddine karar verilmiş olup karar davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından zarardan Güvence Hesabının sorumlu olduğu, Suriye'deki asgari ücretin esas alınması gerektiği, geçici iş göremezlik tazminatının teminat dışı olduğu, maluliyet raporunun yönetmeliğinin yanlış olduğu ileri sürülerek istinaf edilmiştir.

Husumete yönelik istinaf incelemesinde;

Dosya kapsamından, 08.08.2015 tarihinde, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunmayan yolcu minibüsünün tek taraflı kaza yapması neticesinde araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanması nedeniyle davacının, işbu davada tazminat talebinde bulunduğu ve Mahkemece, yukarıda belirtilen gerekçe ile davanın Güvence Hesabı yönünden reddine, mali mesuliyet sigortacısı yönünden kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

İstinafa konu uyuşmazlık rizikonun zorunlu karayolu taşımacılık ve / veya mali sorumluluk sigortası kapsamında kalıp kalmadığı noktasında toplanmaktadır.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'nun 17. maddesi, şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılarının, kalkış noktasından varış noktasına kadar meydana gelecek kazalar sonucu yolcunun ölümü ve yaralanmasından dolayı sorumlu olacağını, 18. maddesi ise, bu zararların teminat altına alınması için zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortasının yaptırılması gerektiğini hüküm altına almıştır. Ayrıca bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 64. maddesi gereğince yolcu taşımacılığı yapan taşıyıcıların zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğunun bulunduğu belirtilmiştir.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın A.1. maddesinde de; bu sigorta ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10/07/2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’ndan doğan sorumluluğunu, poliçede yazılı sigorta tutarlarına karar temin edeceği açıklanmıştır. Aynı Yasanın 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır.

Dosya içerisindeki bilgi ve belgeler ile Burhaniye Cumhuriyet Başsavcılığının 2016/... Soruşturma sayılı dosyasına göre, 08/08/2015 tarihinde Suriye uyruklu vatandaşların içerisinde yolcu olarak bulunduğu, ... Otomotiv Ltd. Şti. adına kayıtlı ... plakalı minibüsün devrilmesi nedeniyle meydana gelen kazası neticesinde, 13 kişinin öldüğü, 27 kişinin yaralandığı ve olayın göçmen kaçakçılığı yapıldığı esnada meydana geldiği anlaşılmıştır.

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın "Kapsam Dışında Kalan Haller" başlıklı A.5. Maddesinin (i) bendinde "cürüm ve cinayet işlemek veya bunlara teşebbüs," hallerinin bu sigorta teminatının dışında olduğu ifade edilmiştir. Buna göre, somut olayda, 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında kalan nitelikte, yolcu taşımacısı tarafından yapılan bir taşıma faaliyeti söz konusu olmadığından, başka bir deyişle dava konusu taşımacılık eylemi, göçmen kaçakçılığı suçunun (cürüm) işlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiş olduğundan davalı Güvence Hesabı'nın sigortalının (zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası bulunmayan işletenin) 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'ndan doğan sorumluluğunu üstlendiğinden söz etme olanağı yoktur.

Kaldı ki, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatları (örneğin 2020/2150 Esas, 2021/1873 Karar; 2020/841 Esas, 2021/2454 Karar; 2016/16279 Esas, 2019/8125 Karar sayılı kararı) gereğince, zararın teminat kapsamında kalması kabul edilse dahi, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk sigortasının hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için, sırasıyla zorunlu mali sorumluluk sigortasına ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortasına başvurulur.

O halde mahkemece, Güvence Hesabı yönünden zararın teminat dışında olması nedeniyle davanın reddine, zorunlu mali mesuliyet sigortası yönünden kabulüne karar verilmiş olması usul, yasa ve içtihatlara uygun olduğundan davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Geçici iş göremezlik zararının teminat dışı olduğuna yönelik istinaf incelemesinde;

Anayasa Mahkemesi 17/7/2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar, öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir.

Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel şartlar TTK’nın 1425, Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. (Aynı yönde Yargıtay.

17 Hukuk Dairesinin 2019/6271 esas ve 2020/8104 sayılı kararı)

Açıklanan sebeplerle eldeki davada; iptal edilen Karayolları Trafik Kanun’un 90. maddesindeki "Genel Şartlar" ibaresi gereğince teminat dışı bırakılan geçici iş göremezlik tazminatı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmekle davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir. Maluliyet raporuna ve asgari ücret yönünden hesaplamaya yönelik yapılan istinaf incelemesinde; 0

Başkan

Üye

Üye

Katip İş bu karar 5070 Sayılı Yasa hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.