Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/1140 K.2024/2104

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/11/2018 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının aracıyla seyir halinde iken mülkiyeti ... Oto Kiralamaya ait olan ve ... sevk ve idaresindeki aracın 07.06.2015 tarihinde kırmızı ışığı ihlal ederek davacıya çarpması sonucunda davacının aracında maddi hasar meydana geldiğini, kazanın sigorta şirketine bildirildiğini, ancak aracın sigorta şirketine bağlı serviste gereği gibi tamir edilmediğini, orjinal yedek parça kullanılmadığını bu nedenlerle fazla ve sair hakları kalması kaydı ile 24.465,00 TL alacak tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının araç hasarı ile ilgili talebinin reddine, aksi halde pert işlemi uygulanmak suretiyle ve müvekkili şirketin davacının aracını onarttığı hususu göz önünde bulundurulmak suretiyle davacının zararının belirlenmesine, davacının değer kaybı ile ilgili hesaplama yapılarak hüküm tesis edilmesine, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin müvekkili sigorta şirketi yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Oto Kiralama Hayvancılık Tarım ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan aracı ...'a 2 yıllığına kiraladıklarını, bu nedenle kendilerinin işleten sıfatı bulunmadığını,davalıya ait araçtaki tüm hasarın sigorta şirketinden karşılanması gerektiğini, aracın orjinal parçalarla deiştirilmesi halinde aracın değer kazanacağını, zaten araçta değer kaybının olmadğını, kendilerine husumet yöneltilmeyeceğini ve davanın ...'a ihbarını, davalı şirketin mülkiyetinde bulunan aracın diğer davalı olan şirket tarafından yapılmış sigorta poliçesinin bulunduğunu, tüm zararın buradan karşılanması gerektiğini, bu nedenle haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 1547,42 TL değer kaybı , 7.224,00- TL hasar tazminatının davalılar ... Ve ... Oto Kiralama....ltd. Şti'nden kaza tarihi olan 07.06.2015 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile, 490,00 TL tespit dosya masrafının 07.10.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tüm davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine. fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili; kaza sonucu hasar gören araçta neredeyse hiçbir onarım işlemi yapılmadığını ve hasar gören hiçbir parçanın orijinali ya da eş değeri parça ile değiştirilmediğini, .... Sulh Hakimliğinin ...

D.İş sayılı dosyası ile aldırılan bilirkişi raporunda araç başında toplam tutarın 21.700.-TL olarak, ekspertiz raporunda aracın onarım maliyetinin 19.000.-TL olarak tespit edildiğini, aracı hiç görmeyen, değiştirilmesi ve onarılması gereken parçalar hakkında hiçbir piyasa araştırması yapmayan bilirkişilerin değerlendirme ve tespitlerinin doğru olmadığını, .... Sulh Hukuk Mahkemesinin ...

D.İş sayılı dosyası ile araçtaki eksikliklerin (onarılmayan, değiştirilmeyen parçalar ve fiyatları) tespit edildiğini, davalı Sigorta Şirketi tarafından yetkilendirilen ...

Ekspertizlik firması tarafından düzenlenen ve dosya içerisinde bulunan ekspertiz raporunda da; neredeyse birebir aynı hasarların tespit edildiğini ve hasarlı parçaların değişmesi gerektiğinin belirtildiğini, ancak gerek hükme esas alınan raporda ve gerekse diğer raporlarda yukarıda açıklanan hususlara hiç değinilmediğini, sanki araç onarılmış ama eksiklikler mevcutmuş gibi rapor düzenlendiğini, araçta 10.000,00 TL tutarında bir onarım yapılmadığı gibi, müvekkiline ya da müvekkilin yetkili kıldığı 3. bir şahsa ödenmiş paranın da olmadığını,

bu nedenle hesaplanan hasardan 10.000.-TL düşülmesinin ve bu raporların hükme esas alınmasının doğru olmadığını, sigorta şirketinin yapılmayan onarımlar için ... Otomotive bir ödeme yaptı ise bunun onlar arasında bir ilişki olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda hangi parça onarılacağını ve fiyatının ne olduğunun hiç şekilde araştırılmadığını, 10.000,00 TL tutarında hangi onarımların yapıldığının da açıklanmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı ... Oto Kiralama Hayvancılık Tarım ve Tic. Ltd. Şti. vekili; tarafların yokluğunda karar verildiğini, davanın öncelikle takip edilmemesi nedeni ile müracaata kalmasına ilişkin bir karar verilmesi gerektiğini, dava konusu aracın eski model bir araç olduğunu, hasar gördüğü iddia edilen parçaların değişmesi halinde aracın değerinin artacağını, bu nedenle araçta değer kaybından değil değerinin artmasından bahsedilebileceğini, kusur oranının gerçeği yansıtmadığını, davacının eğer var ise bu değer kaybını da sigorta şirketinin karşılaması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Karara karşı davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili.

Bilirkişi raporu incelendiğinde, yenilenmesi gereken parçaların orijinal parça olarak değiştirilmesi gerektiği kanaati ile fahiş hesaplama yapıldığının anlaşıldığını, ... şartlar'ın ilgili maddesi uyarınca, davaya konu 2011 model ... plakalı aracın, kaza tarihi itibariyle 3 yaşını geçmiş olduğundan eşdeğer parça ile onarımı sağlanabilecek nitelikte olduğunu, müvekkili şirketin onayı dışında yapılan orijinal parça değişimlerinden, eşdeğer parça bedeli haricinde herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kabulü mümkün olmayan bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

davacının kendileri tarafından bakiye maddi hasar ödemesinin yapıldığını gösteren bir faturanın dosyaya sunulmadığını, aracın gerektiği gibi onarılmadığını, eksik ve/veya ayıplı onarımın bulunduğunu, eksik ve/veya ayıplı onarım varsa hangi parçalar ile ilgili olduğunun, eksik ve/veya ayıplı onarım için aracı onaran servise ve davalı sigorta şirketine ihtarname gönderilip gönderilmediğini, aracı onaran servise davacı tarafından ek bir ödeme yapılıp yapılmadığı,

yapılmış ise ne amaçla ve ne miktar ödeme yapıldığı belgelenmeden ve ödeme yapılmışsa ödeme belgesi sunulmadan ek hasar bedeli istenmesinin mümkün olmadığını, somut olayda, kaza sonrasında aracın onarımının gerçekleştirildiğini ve sigorta şirketinin bu onarım masrafını sigortalısının %100 kusuru oranında tazmin ettiğini, hali hazırda onarılmış ve onarımı yapan anlaşmalı servis ile mutabakat sağlanarak ibraname imzalandığını, olayda tazmini gereken zararın aracın kaç liraya onarılacak olmasına göre değil kaç liraya onarıldığına göre belirleneceğini,

kaza sonrasında aracın onarılarak başvuru sahibine teslim edildiği araç onarımı sonrasında başvuru sahibinin ek talebinin olmadığının anlaşıldığını, bu çerçevede, aracın onarımının yapıldığı servis tarafından başvuran yana ait araçta müvekkili şirket tarafından atanan eksper tarafından 10.000,00-TL maddi hasar olduğu tespit edildiğini, araçtaki zararın 10.000,00-TL olduğunu konusunda onarım yapan servis ve davacı ile mutabık kalındığı ve mutabık kalınan zarar üzerinden aracın onarımı bu tutar karşılığı tamamlandığının anlaşıldığını,

sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereği tamirin gereği gibi ifa edilip edilmediğine ilişkin uyuşmazlığın tarafları tamirci ile araç sahibi olduğunu, bu noktada ayıplı hizmetten doğan zararın tazmini açısından muhatap davalının değil tamirhane olduğunu, kaldı ki araç sahibi tarafından ayıp ihbarında da bulunulmadığını, gerçek zararı ispat etmenin zarara uğradığını iddia eden kişiye ait olduğunu, davacı aracının tamirinden sonra meydana gelen bir zararını ispat edemediğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesinin hasar bedeli yönünden kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ve hasar bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davacı ve ... Oto Ltd Şti. Vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı ... Oto Ltd Şti. vekilinin kusur durumuna yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Dava konusu kazaya ilişkin tutulan kaza tespit tutanağı, Yerel Mahkemece alınan 01.06.2017 tarihli bilirkişi raporu ve 28.05.2018 tarihli bilirkişi raporuna göre ... plakalı araç sürücüsü davalı sürücü ...'un kavşaklara yaklaşırken gereken şartlara uygun şekilde yavaşlamamak, geçiş hakkı olan araçlara geçiş hakkı vermemek kuralını ihlal ettiğinden %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı ...'ün ise meydana gelen olayda kural ihlali bulunmadığı belirtilmekle, hükme esas alının kusur durumunun olayın oluşuna uygun olduğu kanaatine varıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Davacı vekilinin, davalı ... Oto Ltd Şti. vekilinin ve davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin hasar bedeline yönelik istinaf başvurusunun birlikte incelenmesinde;

Dava konusu kazanın meydana gelmesinin ardından davacıya ait ... plakalı aracın ... Ekspertizlik firması tarafından gerekli inceleme ve tespitlerin yapıldığı, ekpertiz raporunda aracın onarımı için gerekli olan yedek parça ve işçilik tutarının 19.000,00TL Civarında olduğunun tespit edildiği, yapılan görüşmeler ve alternatif çalışmalar sonrasında 10.000TL bedelle parça iadesiz anahtar teslim rakam üzerinde mutabakat sağlandığının belirtildiği ve davalı sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu ... Otomotiv tarafından aracın tamirinin yapıldığı, 10.000,00TL bedelin davalı sigorta şirketi tarafından ... Otomotiv'e 10.07.2015 tarihinde ödendiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça aracın ... Otomotiv'den teslim alınmasının ardından araçta farkedilen tuhaflık üzerine, ... Oto Ekspertiz Hizmetlerine başvurulduğu, ... Oto firması tarafından yapılan incelemede; araçta yapılması gereken bir takım işlemlerin eksik ve gereği gibi yapılmadığı, çıkma parça takıldığı, değiştirilmesi gereken bazı parçaların onarımı ile yetinildiğinin tespit edildiği böylelikle ... Otomotiv firmasının işlemlerinde eksiklik bulunduğunun tespit edildiği belirtilmiştir.

Davacı tarafın iddiası ... Otomotiv firması tarafından aracında değiştirilmesi gereken parçaların değiştirilmediği, orjinal parça takılmadığı, aracın gereği gibi tamir edilmediği olmakla, araçta oluşan hasarın gereği gibi giderilmesi halinde ortaya çıkacak zarar miktarının davalılardan tazmini talep edilmektedir.

Yerel Mahkeme tarafından alınan 01.06.2017 tarihli, 20.02.2018 tarihli ve 28.05.2018 tarihli bilirkişi raporlarında hasar bedeli yönünden yapılan incelemede çelişki bulunduğu görülmekle davacı tarafın istinaf incelemesine esas olmak üzere dosya Dairemizce bilirkişi heyetine tevdii edilmiş, Dairemizce alınan 01.07.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; dosyada mevcut bilirkişi raporları, fotoğraflar ve sigorta şirketi tarafından hazırlanan belgelerin, dava konusu aracın alternatif onarım yoluna gidilerek çıkma ya da muadil parçalar kullanılarak kalitesiz bir şekilde onarılmış olduğunu gösterdiği,

davaya konu aracın özellikle sürücü ve yolcu güvenliğini sağlayan hava yastıklarının onarılmadığı, yolcu hava yastığının açılması sırasında yırtılarak hasar gören ve normalde yenisi ile değiştirilmesi zorunlu olan ön göğüsün üzerine sanayi ortamında deri çekilerek içine yeni bir hava yastığı monte edilse dehi bir daha açılmayacak hale getirildiği, hava yastıklarının yenileri ile değiştirilmemesi nedeniyle hava yastık ışıklarının aktif halde olduğu, hasar gören sağ kapının ve kapı çerçevesinin gerektiği gibi onarılmadığı, bu nedenle kapının kapanmasına rağmen yerine tam oturmadığı,

direksiyon kutusunda halen sorunlar olduğu ve dönüşlerde takılmaların olduğu, araca çin malı dış lastik takılmış olduğu gibi sorunlar nedeniyle aracın onarımı sonrasındaki teknik durumunun kazadan bir saat önceki durumuna nazaran çok kötü ve emniyetsiz olduğu, aracın kazadan bir saat önceki teknik kondüsyona kavuşabilmasi için belirtilen tüm hususların ve parçaların yeniden elden geçirilmesi ve gereken yeni parçaların araca takılması gerektiğinin belirtildiği görülmektedir.

Bu itibarla ... Otomotiv firması tarafından yapılan işlemlerin gereği gibi yapılmadığı hususunda tereddüt bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Ancak diğer yandan, davalı ... Sigorta A.Ş tarafından, aracın tamiri nedeniyle ... Otomotiv firmasına 10.07.2015 tarihinde 10.000TL'nin ödendiği de sabittir.

Davacının aracında oluşan hasar bedelinin davalı sigorta şirketi tarafından giderilmesi gerektiği gibi, davalı sigorta şirketi tarafından 10.000,00 TL miktarın, ... Otomotiv'e ödenmiş olması nedeniyle araçta bu miktarın üzerinde kalan bir hasar bedelinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekecek, bulunması halinde davalı sigorta şirketi ve müteselsil sorumlu diğer davalıların kalan bedelden sorumlu tutulmaları gerekecektir.

Zira aracın tamirin konusunda ... Otomotiv firması ile arasında anlaşma bulunan davacı aracın eksik/ayıplı tamir edilmiş olması nedeniyle uğradığı zararı sözleşme ilişkisi çerçevesinde ... Otomotiv firmasından talep edebilecek olup, davalı sigorta şirketi ve müteselsil sorumlu diğer davalıların ödenen 10.000TL dahilinde davacıya karşı olan borçlarından bu miktar kadar kurtulduklarının kabulü gerekecektir.

Belirtilen hususlar dikkate alınarak araçta oluşan toplam hasar bedelinin, davalı sigorta şirketinin yapmış olduğu 10.000,00 TL ödeme miktarı düşülmesi neticesinde ne kadar olduğunun tespiti yönünden yapılan incelemede; aracın ilk eksperini gerçekleştiren ...

Ekspertizlik firması tarafından gerekli inceleme ve tespitler neticesinde düzenlenen ekpertiz raporunda, aracın onarımı için gerekli olan yedek parça ve işçilik tutarının 19.000,00TL civarında olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla bu miktara itibar edilmesinin uygun olacağı değerlendirilerek davacının eksik ödeme nedeniyle davalılardan talep edebileceği zarar miktarının 9,000,00TL olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun bu yönüyle kabulüne davalılar vekillerinin hasar bedeline yönelik istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

Bununla birlikte karar celsesinden önceki celse, sözlü yargılamaya geçileceğinin ihtar edildiği, 01.11.2018 tarihli son celsede sözlü yargılamaya geçildiği, HMK'nun 150. Maddesi hükümlerinin saklı tutulduğu ek maddelerin 22.07.2020 tarihinde yürürlüğe girdiği, bu itibarla tarafların yokluğunda karar verilmesinin usul ve yasaya aykırılık oluşturmadığı gibi dosyanın işlemden kaldırılmasının gerekmediği anlaşıldığından davalı ... Oto Ltd. Şti. Vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun da reddi gerekmiştir.

Davalı ... Oto Ltd Şti. vekilinin değer kaybı bedeline yönelik istinaf başvurusunun incelenmesinde;

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporu doğrultusunda belirlenen değer kaybı bedeli, istinaf eden tarafın sıfatı dikkate alınarak, yerinde görüldüğünden davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

HMK 353/1-b-2 maddesine göre "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilebileceği düzenlenmiştir. Dosya kapsamına göre yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf başvurusu kısmen haklı görülmekle hasar bedeli miktarı arttırılmak üzere yeniden hüküm kurulmak suretiyle HMK'nın 353/1-b.2 md. uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davalı ... Oto Ltd Şti. vekilinin ve davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.