Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1591 K.2026/1142

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait gümrüklü antrepoda muhafaza edilen ... yağlarına davalı ...’ın istemi üzerine .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile haciz işlemi uygulandığını, ....

İcra Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile istihkak davası açıldığını ve davacı lehine karara bağlandığını, hükmün Yargıtay 12. HD’nin ... tarih ...-... sayılı onama kararı ile kesinleştiğini, yargılama sırasında davalılardan müvekkilinin mallarına ihtiyati haciz koyduran ... , borçlusu ...'nin iflas ettiğini ve istihkak iddiasında bulunan müvekkiline ait malların ise ....İcra Dairesinin ... iflas dosyası kararıyla ....İcra Dairesinin ... talimat sayılı dosyası ile ihaleye çıkartılarak müvekkiline ait malların satıldığını, müvekkiline ait malların satılmasına davalılardan ... ile davalılardan iflas halindeki diğer davalı ....

Şirketinin sorumlu olmakla ve malların da satılmasına istinaden müvekkilinin zarara uğraması neticesinde mal bedelinin tazminin istenmesinin zaruri olduğunu, bu nedenle malın bedeli olan 277.604,99 ABD dolarının davalılardan dava tarihinden itibaren ...nın kısa vadeli dolar döviz tevdiat hesabına ödediği faiz tutarı ile birlikte veya fiili ödemenin yapılacağı tarihteki ...nın döviz alış kuruna tekabül eden TL üzerinden müştereken ve müteselsilen tazminini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığını, borçlu ... hakkında ... tarihinde iflas kararı verilmesiyle İİK 193. maddesi uyarınca tüm takiplerin düştüğünü, .... kira alacağının tahsili için .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takip başlatılmış ve takip alacağı ... tarihinde takip alacağı ...’ne temlik edildiğini, temlik alan şirketin istemi üzerine haczedilen mallar iflas masası tarafından ... tarihinde alacağına mahsuben ...’ne ihale edildiğini, banka alacağının ... tarihinde ...’ye temlik edildiğini, satış işleminin iflas masası tarafından yapıldığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... İflas Masası vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini, haciz işleminin .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı takip dosyasından tatbik edildiğini, müflis şirket tarafından tatbik edilen bir haciz işlemi olmadığından iflas masası yönünden davanın reddinin gerektiğini, davanın kötü niyetli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, zararla haciz arasında illiyet bağı olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili; mahkemenin istihkak davası sonucunda verilen hüküm açıklayıcı nitelikte olduğundan haciz işleminin uygulandığı tarihte hukuka aykırılığı sabittir demesine rağmen davalılardan .... Şirketinin iflası sebebiyle İİK 193.maddesine göre hacizlerin düşmüş sayılması gerektiğinden dolayı ...'ın haczindeki illiyet bağı kesilmiş sayılacağından bahisle tazminata hükmetmeyerek davayı reddetmiş olmasının hatalı olduğunu, hacizlerin geçersiz sayılmakla yedi emin borcunu ödeme yükümlülüğünü haciz yapan davalı ...'a ait olduğunu, ....İcra Hukuk Mahkemesinin istihkak davasını kabul ettiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız ihtiyati haciz sebebiyle açılan maddi tazminat davasıdır.

Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, somut olayda davacının talebi esasen haczedilen ve sonrasında iflas masasına dahil olan malların haksız haczedildiği, sonrasında satıldığı ve zararın oluştuğuna ilişkindir. Bu bakımdan ... A.Ş davalı olarak gösterilmiştir. Öncelikle bu noktada açılabilecek dava türlerine ve bu dava türlerinin şartlarını değerlendirerek davalı ...'ın sorumluluğunun tespiti gerekir.

... A.Ş, diğer davalı .... Şirketinden alacaklı olduğundan .... Şirketine karşı takip başlatılmıştır. Bunun üzerine .... Şirketinin borcu ödememesi üzerine haciz talep etmiş, borçlu .... Şirketinin tüm mal varlığının haczedilmesi için mal varlığının tespiti yollarına başvurmuştur. .... Şirketinin kiraladığı antrepodaki malların haczi gerçekleştirilmiştir. Bunun üzerine davacı istihkak davası açmıştır. İstihkak davası istinaf aşamasında davacı lehine sonuçlanmış ve hacze konu malın iadesine karar verilmiştir.

Somut olayda zarara neden olan takip işleminin tespitinin doğru yapılması gerekmektedir. Eğer zararı doğuran takip işlemi davalı ...'ın haciz talep etmesi dersek, sorumluluğunun fiil unsuru ... tarafından gerçekleştirilmiş denilebilecektir. Ancak bu durumda da takip alacaklısının kötü niyetli olması gerektiği belirtilmiştir.

Çünkü istihkak prosedüründe "bir mala zilyet olan (fiili irade ve hakimiyet) o malın malikidir" medeni hukuk karinesi, açık bir kanuni düzenlemeyle "bir malı elinde bulunduran onun malikidir" şeklinde düzenlendiğini, bu da cebri icra prosedüründe alacaklının tatminini sağlama amacından kaynaklanır. Aksi halde haciz esnasında herkes üstün hak iddia ederek haczin gerçekleşmesini engellemeye çalışır. Somut olayda .... Şirketinin kiracısı olduğu antrepodaki mallar haczedilmiştir.

Bu haczedilme kötü niyetli değilse bu fiil, tazminat sorumluluğunu doğurmaz.

Bunun yanı sıra taraflar istihkak prosedürünü ilerletmiş, o sırada .... Şirketi iflas etmiştir. İflas ettiği için de haczedilen mallar iflas masasına dahil olmuştur. Davacının somut dosyadaki talebinin temelinde haczedilen malların değeri yer almaktadır. Malların satılması ise iflas prosedürü içerisinde, davalı ...'nin fiili satış talebi olmaksızın gerçekleşmiştir. Dolayısıyla iflas masasına dahil hacze konu mal varlığı satılmamış olmasaydı, davalı ...'ın sorumluluğu belki gündeme gelmeyecekti. Sonuç olarak ilk unsur olan fiil unsurunda, zararı doğuran fiili doğru tespit etmek gerekeceği anlaşılmaktadır.

İstihkak davası sonucunda verilen hüküm açıklayıcı nitelikte olduğundan haciz işleminin uygulandığı tarihte hukuka aykırılığı sabittir. Bu nedenle haciz işlemi yönünden haksız fiil sorumluğunun gerçekleştiği söylenebilir. Bununla birlikte borçlu şirket hakkında iflas kararının ... tarihinde kesinleşmesiyle birlikte müflis şirket hakkındaki takipler İİK 193 maddesi uyarınca düşmüştür. Dolayısıyla bu tarih itibariyle zararla ...’ın haczi arasındaki illiyet bağı kesilmiştir.

Dava konusu zarar, haciz işlemi ile ... tarihi arasında gerçekleşmiş olsaydı ...’ın sorumluluğu düşünülebilirdi, ancak haczin düşmesi ile birlikte bu tarihten sonraki zararlar için illiyet bağı kalmamıştır. Bunun haricinde satış istemi dava dışı temlik alacaklısı ... tarafından yapılmış ve iflas masası taraf olduğu istihkak davası sonucunu beklemeden ve İİK 228 maddesindeki istihkak prosedürünü işletmeden menkul malı ... tarihinde alacağına mahsuben bu şirkete ihale etmiştir.

Dolayısıyla satış istemi ve satış işlemi yönünden de ...’ın zarar doğuracak bir eylemi olmamıştır. Sonuç itibariyle davalı ... yönünden haksız fiil sorumluluğunun şartları gerçekleşmemiş olup bu nedenlerle davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmüştür.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine göre, davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmekle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.