Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/2271 K.2026/1600

2- ... 3- ... 4- ... 5- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : 2- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Belirsiz Alacak

KARAR TARİHİ : 18/05/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 18/05/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacılar vekili ... tarihli dilekçe ile davalı taraf aleyhine belirsiz alacak davası açmıştır. Dilekçeye göre; ... tarihinde ... (davalı) idaresindeki ... plakalı aracın (traktör), ... (destek) idaresindeki ... plakalı motosikletin kaza yapması sonucunda ... vefat etmiştir. Kazanın oluşumunda davalı sürücü asli ve tam kusurludur.

Kaza yapan aracın kaza tarihindeki ZMM sigortası davalı sigortacı tarafından düzenlenmiştir. ...’ın vefatıyla; eşi ... ve altsoyu ..., ..., ... ile annesi ... onun destekliğinden yoksun kalmıştır. Maddi zararın tazmini için davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış ancak sigortacı tarafından zarar karşılanmamıştır. Arabuluculuk sürecinden de bir sonuç çıkmamıştır.

Davacıların uğradığı destekten yoksun kalma zararının tazmin edilmediği ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı olmak üzere her davacı için 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının birlikte davalı ... kaza tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden ve temerrüt tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalı sigorta şirketi müteselsil sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

CEVAP

Davalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini savunmuştur. Dilekçeye göre ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan ZMM sigortası davalı tarafından düzenlenmiştir. Bedeni zararlarda kişi başına azami limit 1.000.000 TL’dir. ... tarihli kaza nedeniyle davacı taraf ... tarihinde sigorta şirketine başvuru yapmış ve ... No.lu hasar dosyası oluşturulmuştur. Davacı tarafa ödeme yapılmamıştır. Davalının sorumluluğu sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlıdır. Kusur tespiti adli tıp kurumunca yapılmalıdır. Davacı tarafa SGK ödemesi yapılmış ise tazminattan indirilmelidir. Davacı tarafın eksik belgelerle başvuru yaptığı belirtilerek zamanaşımı ve esastan davanın reddi talep edilmiştir.

Diğer davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, 1-Davacılar ..., ... ve ... tarafından açılan davaların reddine. 2- Davacı ... tarafından destek ...’ın vefatına dayalı maddi tazminata ilişkin davanın kabulü ile 1.870.333,78 TL’nin tamamından davalı ..., poliçe limiti olan 931.353,28 TL kısmından davalı ... müteselsil sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacı ...’a verilmesine.

Hükmedilen tutarın ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalı sigorta şirketinin ve ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalı ...’ın müteselsil sorumlu olmasına. 3- Davacı ... tarafından destek ...’ın vefatına dayalı maddi tazminata ilişkin davanın kabulü ile 137.855,61 TL’nin tamamından davalı ..., poliçe limiti olan 68.646,72 TL kısmından davalı ... müteselsil sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacı ...’a verilmesine.

Hükmedilen tutarın ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalı sigorta şirketinin ve ... tarihinden itibaren uygulanacak yasal faizinden davalı ...’ın müteselsil sorumlu olmasına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı .... vekili; kaza tespit tutanağı ile ... tarihli ATK raporuyla belirlenen kusur oranlarındaki çelişkiler giderilmeden karar verilmesinin hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken tazminat hesabında müterafik kusur indirimi yapılmaması hatalı olduğunu, temerrüt tarihi olduğu iddia edilen ... tarihinden itibaren tazminat tutarına faiz işletilmesi haksız ve hukuka aykırı olduğunu, nitekim davacı tarafın eksik evrak ile başvuruda bulunduğunu, müvekkili şirketin temerrüde uğramadığını, bu bakımdan faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek müvekkili şirket aleyhine faiz, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; ölümlü trafik kazasından kaynaklanan maddi (destekten yoksun kalma) tazminat istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı sigorta şirketi vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Davalı vekilinin kusur raporuna yönelik istinafının incelenmesinde:

... günü Saat:10.00 sıralarında sürücü ..., yönetimindeki “...” plaka sayılı, römorkunda mısır yükü bulunan traktör ile ... yönünden ... yönüne sağ şeritte seyri sırasında olay yerine gelip, sol şeride doğrultu değiştirdiğinde, arkasından sol şeritte seyretmekte olan sürücü ... yönetimindeki “...” plaka sayılı motosikletin, traktöre takılı römorka arkadan çarpması sonucu, dava konusu trafik kazası meydana gelmiştir.

Trafik Kazası Tespit Tutanağı’na göre kazanın; açık havada, yerleşim yeri dışında, azami hız limiti “50 km/s” olan, 7 m genişliğinde, bölünmüş, eğimsiz, düz, kuru yüzeyli, asfalt kaplama yolda, gündüz meydana geldiği anlaşılmıştır. Aynı tutanakta; çarpma noktasının, sol şerit üzerinde, orta şerit çizgisine yakın mesafede belirlendiği görülmüş olup, kazanın oluşumunda; traktör sürücüsünün, KTK’nin 53/1-b maddesini ihlal ettiği, motosiklet sürücüsünün ise aynı Kanunun 52/1-a maddesini ihlal ettiği belirtilmiştir.

... ATK Trafik İhtisas Dairesinin ... tarihli raporunda;

"Sürücü ..., yönetimindeki “...” plaka sayılı, römorkunda mısır yükü bulunan traktör ile gündüz vakti, yerleşim yeri dışında, azami hız limiti 50 km/s olan, 7 m genişliğinde, bölünmüş, eğimsiz, düz, kuru yüzeyli, asfalt kaplama yolda, Karataş yönünden ... yönüne sağ şeritte seyri sırasında olay yerine geldiğinde; '…yolda ilerlerken sol aynamı kontrol ediyordum.Motorsikletli şahsı 10 metre arkamda gördüm.

Arkamda gördükten sonra tekrar aynama baktığımda beni sollamaya çalışıyordu…' şeklindeki kendi beyanından da anlaşılmakla, arkasından aynı yöne seyretmekteyken kendi aracını sollamaya çalışan ... plaka sayılı motosiklet sürücüsü ...’ın bu niyetini anlamasına rağmen, kurallara aykırı bir şekilde sol şeride doğrultu değiştirmesi sonucu, söz konusu motosikletin önünü kapatıp, traktörüne takılı römorka arkadan çarpmasına sebebiyet verdiği dava konusu kazadaki; dikkatsizliği, tedbirsizliği ve kurallara aykırı davranışıyla asli ve tam (%100 oranında) kusurludur.

Sürücü ...’ın, yönetimindeki ... plaka sayılı motosiklet ile gündüz vakti, yerleşim yeri dışında, azami hız limiti 50 km/s olan, 7 m genişliğinde, bölünmüş eğimsiz, düz, kuru yüzeyli, asfalt kaplama yolda, ... yönünden ... yönüne seyri sırasında olay yerine gelip, ön ilerisinde, aynı yöne seyretmekte olan sürücü ... yönetimindeki ... plaka sayılı, römorkunda mısır yükü bulunan traktörü sollamak isterken, söz konusu traktör sürücüsünün sol şeride doğrultu değiştirmesi sonucu, traktöre takılı römorka arkadan çarpmasıyla neticelenen dava konusu kazada; kazanın oluşu üzerine etken hatalı herhangi tutum ve davranışı görülmediğinden, atfı kabil kusuru yoktur." şeklinde görüş bildirilmiştir.

Soruşturma sırasında alınan ... tarihli raporda kazanın oluşumunda sanık sürücünün kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğu (motosiklet sürücüsünü fark etmesine rağmen kavşakta refüj aralığında arka ve yan trafiği beklemeden sola kontrolsüz manevra yapması nedeniyle), ölen motosiklet sürücüsünün kusursuz olduğu belirtilmiştir.

Ceza yargılamasının yapıldığı Adana 34. Asliye Ceza Mahkemesine ... esas sayılı dosyasında ile sanık ... hakkında taksirle ölüme neden olmaktan kamu davası açılmış, mahkemece ... tarihli ... Karar sayılı kararla davalının asli, ölenin tali kusurlu olduğu kabul edilerek davalının cezalandırılmasına ve HAGB karar verilmiş, karar ... tarihinde istinaf edilmeden kesinleşmiştir.

ASCM kararı HAGB olarak verilmiş olup HAGB kararı hukuk mahkemesi hakimini bağlamaz. Kaldı ki hukuk mahkemesi hakimi ceza mahkemesinin kabul ettiği kusur oranı ile de bağlı değildir. ATK raporunun soruşturma dosyasında alınan rapor ve olayın oluşu ile uyumlu olduğu anlaşılmış olup mahkemece ATK kusur raporuna itibar edilmiş olması yerindedir. Davalı vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde görülmemiştir.

Davalı vekilinin müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine yönelik istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın md. 52. maddesinde (Borçlar Kanunu'nun 44.) düzenlenmiştir. Zarar görenin kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir.

Somut olayda; mahkemece alınan ATK kusur raporunda; "davalı traktör sürücüsünün sol şeride doğrultu değiştirmesi sonucu, traktöre takılı römorka arkadan çarpmasıyla neticelenen dava konusu kazada; kazanın oluşu üzerine etken hatalı herhangi tutum ve davranışı görülmedi" şeklinde görüş bildirilmiş olup müteveffanın kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığı, desteğin kaza sırasında alkolsüz olduğu, kaskının takılı olup olmadığının belirsiz olduğu, ölüm nedeninin genel beden travmasına bağlı iç organ yaralanması ve iç kanama" olduğu, bu sebeple kask takılı olup olmaması ile ölüm arasında illiyet bağı olmadığı,

ehliyetsizlik halinin idari yönden kusur olduğu, desteğin kazadaki kusuru ya da müterafik kusuruna etkisinin olmadığı, sonuç olarak desteğin müterafik kusur teşkil edecek bir eyleminin bulunmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki istinafı yerinde görülmemiştir.

Temerrüd ve faiz başlangıç tarihine yönelik istinafın incelenmesinde:

Dava haksız fiil nedeniyle tazminat istemine ilişkin olup belirsiz alacak davası niteliğindedir.

Belirsiz alacak davasında davacı, alacağının tam ve kesin olarak belirlenmesinden sonra HMK 107.maddesine dayalı olarak bir kez alacağını artırabilir. Ayrıca davasını HMK 176. ve devamı maddelerine göre bir kez de ıslah edebilir. ( Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ... -... esas karar sayılı kararı) Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı kararı Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararları.

Yine dava haksız fiile ilişkin olup davacının alacağı işleten ve sürücü yönünden kaza tarihi, sigorta şirketi yönünden sigorta şirketine başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonra gerçekleşir. Harç ikmali dilekçesi ve ıslah dilekçesi verilmesi halinde de aynı tarihler temerrüd tarihi olarak kabul edilir. Bu sebeple mahkemece, ıslahla artırılan miktar için de temerrüd tarihinin işleten ve sürücü için kaza tarihi, sigorta şirketi yönünden temerrüd tarihinin esas alınması gerekmektedir. Davacıların davalı sigorta şirketine ... tarihinde usulüne uygun şekilde başvurdukları, davalının temerrüdünün 8 iş günü sonrası olan ... tarihinde gerçekleştiği anlaşılmış olup mahkemece bu tarihin esas alınması yerindedir.

Ayrıca davacıların dava öncesinde davalı sigorta şirketine usulüne uygun şekilde başvurdukları ve sigorta şirketi tarafından tazminat ödemesi yapılmadığı anlaşılmış olup davalının temerrüde düştüğü açıktır. Bu sebeple davalının yargılama giderinden sorumlu tutulmuş olması yerindedir. Davalı vekilinin bu yöndeki istinafı da haksız bulunmuştur.

HMK'nın 355. maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince davanın yazılı şekilde karar verilmiş olmasında, usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.