Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1679 K.2025/2056

T.C. ... BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1679 - 2025/2056 T.C. ...

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2025/...

KARAR NO : 2025/2056

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGEADLİYEMAHKEMESİ KARARI

Başkan : Üye : Üye : Katip :

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ : 29.05.2025

NUMARASI

2024/... Esas, 2025/... Karar

DAVACI : ... -

VEKİLİ : Av. DAVALI : 1- ... VEKİLLERİ : Av. Av. Av.

DAVALI

2- ... Sigorta Şirketi - [25999-13927-68349] Uets VEKİLİ : Av.

DAVALI : 3- ... -

VEKİLLERİ : Av. Av.

İHBAR OLUNAN

...Nakliyat İnşaat Müteahhitlik Hizmetleri Ve Hayvancılık Sanayi Ticaret Limited Şirketi

DAVA

Tazminat (ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

KARAR TARİHİ : 02/10/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 02/10/2025

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 29.05.2025 tarih, 2024/... Esas, 2025/... Karar sayılı kararı aleyhine, istinaf başvurusunda bulunulmuş ve Mahkemece dosya Dairemize gönderilmiş olmakla HMK 352. maddesi uyarınca dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların iddia ve savunmalarının özeti:

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 08/10/2015 tarihinde davalı ...

Büyükşehir Belediyesi'ne ait sürücü ...idaresindeki ... plakalı otobüs ile seyir halinde iken sürücü ... idaresindeki ... plakalı motosiklet ile çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında motosiklette yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralandığını, kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 1.000 TL maddi tazminatın kaza tarihinden aksi halde başvuru tarihinden yada dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tüm davalılardan müteselsilen tahsiline,

30.000 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... Büyükşehir Belediyesi ve ...'dan müteselsilen tahsiline, işletenin taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki ve bankalardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati tedbir konulmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

ISLAH

Davacı vekili 09.06.2021 tarihli dilekçesi ile dava değerini 120.959,84 TL'ye ıslah etmiştir.

CEVAP

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı, husumet ve görev itirazında bulunduklarını, müvekkili idaresinin kusurunun bulunmadığını, davalı ...'un dava dışı ... Nak. İnş. Müt. Hiz. Ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. 'nin müvekkili belediyeden ihale yolu ile almış olduğu işleri yapan şirketin personeli olduğunu, müvekkili belediye ile söz konusu işletmeler arasında asıl alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının haklarının bu işletmelerin sorumluluğunda olduğunu, davanın ... Nak. İnş. Müt. Hiz. Ve Hayv. San. Tic. Ltd. Şti. 'ne ihbarını talep ettiklerini, davacı yanın faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 24/03/2015-2016 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalısının kusuru ile sınırlı olduğunu, tarafların kusur oranlarının ve davacının maluliyetinin tespiti için Adli Tıp Kurumundan rapor alınması gerektiğini, davacının gerekli emniyet tedbirlerini almadan motosiklete binmesinin tespiti ile müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın kabulüne; maddi tazminat yönünden; 120.594,19 TL kalıcı iş göremezlik 1.365,65 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplam 121.959,84 TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden (09/11/2015) diğer davalılar ... Büyükşehir belediyesi ile davalı ...'dan kaza tarihinden (08/10/2015) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, manevi tazminat yönünden; 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden (08/10/2021) itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Büyükşehir Belediyesi ile davalı ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verildiği görüldü.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminatın düşük olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Karara karşı davalı ...vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; dosya içerisindeki bilirkişi raporu yasaya ve hukuka aykırılık teşkil ettiğini, yine dosya içerisinde bulunan ...

Numune eğitim ve araştırma Hastanesinin hazırladığı raporda BTB ile giderilebilir denilmiş ancak taraflarına tebliğ edilen bilirkişi raporunda yüzde 10 maluliyet olduğunun belirtildiğini işbu raporda bu konuda da çelişki bulunduğunu bu çelişki yerel mahkeme tarafından giderilmemiş olup buna göre verilen hükmün yasaya aykırılık teşkil etmekte olduğunu, müvekkili belediyenin meydana gelen kaza ve yaralanma ile hiçbir alakası ve sorumluluğu olmadığını, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununda sürücülerin riayet etmesi gereken kurallar hüküm altına alınmış olup,

meydana gelen hasarlı trafik kazası açısından da belirtilen bu kurallara uygun davranıp davranmadığına ilişkin araştırma ve tespit yapılmasının zorunlu olduğunu ancak dosya içerisinde buna ilişkin herhangi bir tespitin mevcut olmadığını, husumet itirazları olduğunu, hükmedilen maddi ve manevi tazminatların fahiş olduğunu beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

Karara karşı davalı ...

Sigorta Şirketi vekili verdiği istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince bozma ilamına uyulmadan hüküm kurulduğunu, adli tıp raporu tarafından hatalı yönetmeliğe istinaden tespit edilen maluliyet oranına istinaden yeniden hüküm kurulduğunu, söz konusu durumun kabul edilebilir olmadığını, %17'lik maluliyet oranına göre 2021 yılında alınmış olan aktüer raporunun hükme esas alınarak hata yapılmış olduğunu, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, sigortalı araca atfedilen kusuru kabul etmediklerini, müterafik kusur indirimi yapılmasının gerektiğini,

dosyada hesaplamaya esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu vehatalı yönetmeliğe göre hazırlanmış olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılmasının gerektiğini, hesaba esas alınan maluliyet raporunda kaza ile illiyeti bulunmayan arazların da tespit edildiğini, davacının kaza tarihinde emekli olduğunu ve geçici iş göremezliğinin söz konusu olmadığını ayrıca geçici iş göremezliğin teminat dışı olduğunu, temerrüt tarihine itiraz ettiklerini beyan ederek kararın kaldırılması ile talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 50, 54/1-3, 55 ve 56. maddeleri kapsamında, trafik kazasına dayalı açılan, çalışma gücünün azalmasından veya yitirmesinden doğan (malüliyet) maddi ve manevi tazminat davasıdır. İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükmü, davacı vekili, davalı ...vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf etmiştir.

Dairemizin kaldırma kararı öncesi ilk derece mahkemesinin 03.11.2021 tarih, 2015/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararının istinaf edilmesi üzerine dosyanın dairemize gönderildiği ve dairemizin 2022/... Esas sayılı sırasına kaydedildiği ve yapılan istinaf incelemesi sonrasında 19.12.2023 tarihli, 2022/... Karar sayılı kararımız ile Davalı ...vekilinin ve davalı ...

Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun, sair istinaf sebepleri incelenmeksizin, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1.a-6. maddesi gereğince kısmen kabulü ile, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2021 tarih ve 2015/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verildiği, kaldırma kararımız sonrası dosyanın ilk derece mahkemesinin 2024/... Esasına kaydının yapıldığı, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 2024/... Esas, 2025/...

Karar sayılı dosyadan 29.05.2025 tarihinde karar verildiği, verilen kararın davacı vekili, davalı ...vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekili tarafından istinaf edildiği ve dosyanın dairemizin 2025/... Esasına kaydının yapıldığı görüldü.

Davalı ...vekilinin husumete ilişkin istinaf başvurusunun incelenmesinde;

2918 Sayılı KTK'nun 85 /1 maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adıaltında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."

Karayolları Trafik Kanunu'nun 88. Maddesinde de "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, bir üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur" düzenlemesine yer verilmiş olup; motorlu araçların işletilmesi neticesi üçüncü kişinin zarar görmesi durumunda o aracın işleteni, aracın sürücüsü ve varsa teşebbüs sahibinin müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu; ayrıca, birden fazla kişinin zararı tazmin ile yükümlü olması durumunda, zarar görene karşı müteselsil sorumlu oldukları belirtilmiştir. Bu haliyle Karayolları Trafik Kanunu, trafik kazaları neticesi doğacak zarar sorumluluğunda müteselsillik esasını benimsemiştir.

Bu açıklamalar doğrultusunda ... plakalı aracın işleteni olduğu anlaşılan davalı ...'nın oluşan zarardan diğer kusurlularla birlikte müteselsilen sorumlu olduğu anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin reddi gerekmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekili ve davalı ...vekilinin kusur durumuna yönelik istinaf başvurusunun birlikte incelenmesinde;

Kaza tespit tutanağı ile Yerel Mahkemece alınan 12.12.2016 tarihli kusur raporuna göre ... plakalı otobüs sürücüsü davalı ...'un kendisine hitap eden kırmızı trafik ışığını dikkate almadığı ve kavşaklarda geçiş önceliğine uymadığından tedbirsiz, dikkatsiz ve kurallara aykırı davranışı nedeniyle asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, sokaktan gelip karşı istikamete geçmek üzere yeşil ışıkta kavşağa giriş yapan ... plakalı motosiklet sürücüsü ...'ın kazaya etken kural ihlalinin bulunmadığının belirtildiği anlaşılmakla hükme esas alınan kusur durumunun yerinde olduğu kanaatine varıldığından davalılar vekillerinin bu yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin müterafik kusur durumuna yönelik istinaf başvurusunun birlikte incelenmesinde;

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın md. 52. maddesinde (Borçlar Kanunu'nun 44.) düzenlenmiştir. Zarar görenin kusurunun, zararın meydana gelmesinde başlıca etken olması halinde zarar verenin sorumluluğunun kalkması söz konusu olabileceği gibi belirlenen kusura göre zarar ve ziyandan indirim yapılmasını da gerektirebilir.

Dosya kapsamında bulunan kolluk kuvvetlerince düzenlenmiş kaza tespit tutanağı incelendiğinde, motosiklet sürücüsü davacının kaza sırasında motosiklet kullanımı için gerekli ve zorunlu koruyucu tertibat olan kask kullanmadığı belirsizdir.

Davacının sürücünün maluliyetinin diz ve ayak bölümünde haraket kısıtlılığına bağlı kalıcı maluliyete sebep olmuş olup, davacının kask ve koruyucu ekipman takmadığını, bu nedenle zararın oluşmasında kendisinin kusurlu olduğu belirtmiş ise de, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 150/1-a bendi gereğince motosiklet sürücü ve yolcularının koruyucu kıyafet olarak kask takması mecburi iken, yönetmelikte dizlik veya koruyucu tertibat takılması gerektiğine ilişkin olarak herhangi bir hüküm bulunmamaktadır.

Davacının yaralanmasının sağ femur diz kapagı oluştuğu, buna bağlı olarak kask takılı olmaması oluşan maluliyet arasında illiyet bağı bulunmadağı, Karayolları Trafik Kanunu Yönetmeliği gereğince koruyucu ekipman olarak takılması zorunlu olan ekipmanın kask olması gerektiği, davacının maluliyetinin kafa bölgesinde oluşmadığı anlaşılmakla davalı vekilinin bu yöndeki istinaf başvurusu haklı görülmemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin hatır taşıması indirimine yönelik istinaf başvurusunun birlikte incelenmesinde;

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığından, bu gibi taşımalarda BK.nun 43. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmakta ise de; bu indirimin yapılabilmesi BK.'nun 44. maddesi uygulamasındaki gibi resen gözetilmeyip davalının savunmasında bu hususu ileri sürmesi icap eder. (Yargıtay 17. Hd. 2016/... karar sayılı ilamı)

Dava dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği, ancak davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesinde hatır taşıması iddiasınada bulunmadığı anlaşılmıştır. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde, hatır taşıması savunmasının davalı vekili cevap dilekçesinde bildirilmeyip, HMK 357 md.si gereği ve davalı vekilli yönünden süresinde cevap dilekçesinde dayanmadığı savunmaları, istinaf aşamasında da ileri sürülemeyeceği ve savunmanın genişletilmesi yasağı birlikte değerlendirildiğinde, bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin geçici iş göremezlik tazminatına yönelik istinaf başvurusunun birlikte incelenmesinde;

Anayasa Mahkemesinin KTK 90/İ maddesinin iptali de göz önüne alınıp TBK'nın 54. maddesi ile KTK'nın 98. maddesi hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, kazadaki yaralanmadan kaynaklanan geçici işgöremezlik zararından sorumluluk, zarara neden olanlar ile bu kişilerin sorumluluğunu poliçe ile üstlenen sigorta şirketine ait olduğundan, davacı için hesap edilen geçici işgöremezlik tazminatının karar altına alınması gerektiğinden davalı vekilinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.

Davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. ile davalı ...vekilinin maluliyet raporuna yönelik istinaf başvurusunun birlikte incelenmesinde;

Bilindiği üzere Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre maluliyet oranları Adli tıp Kurumu 3. İhtisas dairesi ya da Üniversitelerin Adli Tıp Anabilim dalı başkanlığından oluşturulacak bilirkişi heyetinden alınacak rapora göre belirlenmesi gerekmektedir.

Buna göre, 01/06/2015 ile .../02/2019 tarihleri arasındaki meydana gelen kazalar için 30/03/2013 tarihli ve 28603 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde düzenlenmiş sağlık kurulu raporu alınması gerekmektedir.

Buna göre dairemizin ortadan kaldırma kararından sonra İstanbul ATK 2. Adli Tıp İhtisas Dairesi tarafından hazırlanan 18.10.2024 tarihli maluliyet raporunun kaza ile oluşan maluliyet arasında illiyet bağı kurulacak şekilde ve yine kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre hazırlanmış ve neticeden davacının %10 maluliyetinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu yönüyle taraf vekillerinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.

Davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. ile davalı ...vekilinin hesap raporuna yönelik istinaf başvurusunun birlikte incelenmesinde;

Yargıtay tarafından verilen emsal kararlarda mağdurların zararının ve zararın kapsamının belirlenmesinde TRH 2010 mortalite tablosunun uygulanması ve progresif rant yönteminin kullanılması içtihat edilmiştir.( Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 24.02.2021 tarih ve 2019/3292 Esas, 2021/1848 Karar Sayılı kararı, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 14.01.2021 tarih ve 2020/... Karar Sayılı kararı, Yargıtay 17.Hukuk Dairesinin 22.12.2020 tarih ve 2019/... Karar Sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21/06/2021 gün ve 2021/ ... karar sayılı kararı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2021/... karar sayılı 16/06/2022 günlü kararı)

İlk derece mahkemesi tarafından tarafından hükme esas alınan 04.11.2022 tarihi hesap bilirkişi raporu incelendiğinde bilirkişinin davacının zararın belirlenmesine ilişkin olarak “…TRH 2010 mortalite tablosu ve ayrıca progresif rant yöntemi….” tespitlerile davacının kalıcı maluliyet zararı belirlenmiştir.

Dairemizin 19.12.2023 günlü kaldırma kararından sonra davacının maluliyeti hususunda ATK İhtisas Kurulundan rapor alınmış olup, söz konusu rapor davacının kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmiştir. Buna göre, davacının iş bu davaya konu trafik kazası nedeni ile %10 oranında maluliyetinin olduğu anlaşıldığına göre bu oran esas alınmak sureti ile davacının maddi zararının belirlenmesi gerekmektedir.

Ne var ki, davacı tarafından 2021 yılında alınan hesap bilirkişi raporuna süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğundan davalı yönünden artık 2021 yılı asgari ücret verilerinin kesinleştiği, dolayısı ile davacının zararının 2021 yılı asgari ücret verileri kullanılmak sureti ile belirlenmesi gerekmektedir. Buna rağmen mahkemesince davacının zararının 2025 yılı asgari ücret verilerine göre hesaplanması doğru olmamıştır.

Bu açıdan, davalının usulü kazanılmış hakkının korunması amacı ile hesap bilirkişi raporunda belirlenmiş olan 2021 yılı itibarı ile maluliyetinden kaynaklı olarak 70.892,98 TL zararının bulunduğu, geçici iş göremezliğine ilişkin olarak ise 1.365,65 TL zararının bulunduğu tespit edilmiştir.

Bu nedenle alınan hesap uzmanı bilirkişi raporundaki miktarlar dikkate alınarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden hüküm kurulması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin ve davalı ...vekili hükmedilen manevi tazminat miktarına ilişkin istinaf başvurusunun değerlendirilmesinde;

Her ne kadar davacı vekili hükmedilen manevi tazminat miktarının oluşan maluliyet oranı ve kusur durumu dikkate alınarak düşük olduğunu belirterek istinaf etmiş ise de; davacı vekilinin dava dilekçesinde talep etmiş olduğu manevi tazminat miktarının 30.000,00 TL olduğu, bu miktar üzerinden ilk derece mahkemesince 2015/... Esas ve 2021/... Karar sayılı ilamı tam kabul hükmü verildiği, keza bu hükmün davacı tarafından istinaf edilmediği öte yandan taleple bağlı kalınarak manevi tazminatın bölünmezliği ilkesi, nihayetinde, hükmedilen tazminat miktarında yüksek olmadığı dikkate alındığında dikkate alınmak suretiyle taraf vekillerinin istinaf başvurusu haksız bulunmuştur.