Adana Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2026/532 K.2026/848

Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04.12.2025 tarih ve 2025/... Hakem, 2025/... Karar sayılı kararına yönelik olarak istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla Dairemize gönderilen dosyanın yapılan incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Mersin ili Akdeniz ilçesi Hamidiye Mahallesi İsmet İnönü Bulvarında bulunan 136.619,00 m2 yüzölçümlü alanda 02/02/2001 tarihli protokol ile 48,00 m² alan üzerinden ve Mersin ili ... ... mevkiindeki dolgu alanı üzerinde bulunan 249.889,32 m² yüzölçümlü alanda 17/03/2003 tarihli protokol ile 48,00 m² alan üzerinden 10 yıllığına davalıya kiraya verildiğini, taşınmazın protokol hükümlerine göre teslim edilmemesinden dolayı davalının sorumlu olduğu bedeli ödemesi gerektiğini,

davalı tarafından yeniden kiralama talebinde bulunulan çay bahçelerinin davacıya zamanında teslim edilmemesi nedeniyle ilgili yılın brüt gelirinin %1' i oranında bedelin davalıdan talep ettiklerini, 30/06/2015 tarihli ve 30/07/2015 tarihli yazılarla davacı kurumun alacağının ödenmesinin istenilmesine rağmen davalı ...

Belediye Başkanlığı tarafından 14/09/2015 tarih ve 2743 sayılı yazısı ile ödeme yapılmayacağının bildirildiğini, 1.942.761,50 TL'nin 1.522.401,50 TL'lik kısmı için 30/07/2015 tarihinden, 420.360,00 TL'lik kısmı içinde 30/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava dilekçesinde protokol tarihinin dolmasından itibaren davacıya teslim edilmediğini, dava konusu kafelerin ilgili yıl brüt gelirinin %1' i civarında bedeli belediyeden talep ettiğini, ancak davacı tarafın söz konusu kafeleri teslim aldığını, kafelerin işleteni olan ... Turizm Gıda Nak. Taah.

Şirketine (Park Kafe ve Sera Kafe). ...' a (Kardelen Kafe) ecrimisil ihbarnamesi tebliğ ettiklerini, 3 adet ecrimisil ihbarnamesi ve 6 adet makbuz suretinden ecrimisil bedelinin tahsil edildiğini, davacı idarenin protokole konu olan alanları ve bu alanlarda işletilen kafeleri devraldığını, kafelere ilişkin ecrimisil bedellerini de tahsil ettiğinden davacının dava konusu taleplerinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

DAİREMİZCE VERİLEN 23.05.2023 TARİHLİ KARAR: İlk derece mahkemesince yapılaması gereken 3 kişilik Sayıştay Denetçi heyetinden oluşan bilirkişi heyetiden yeniden bilirkişi raporu alınarak; taşınmazların fiilen alınıp alınmadığının tespit edilmesi için, ...

Müdürlüğünün 09/11/2017 tarihli yazı içeriği ve eklerinde bulunduğu belirtilen Maliye Hazinesi tarafından düzenlenen ecrimisil ihbarnameleri ve ecrimisil tahsilatlarına ilişkin belgelerin, dava konusu taşınmazlar üzerinde bulunan (Adnan Menderes Bulvarında ve ... bulunan kafe ve sair işletmelere) yer alan işletmelere ilişkin olup olmadığı ve yine protokol tarihinin bitiminden sonra düzenlenip düzenlenmediğinin tespit edilmesi, fiilen teslim almanın tespit edilememesi durumda, davacının zararının protokole göre yeniden hesaplanarak gerçek zararın tespit edilmesi gerektiğinden ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının cezai şart alacağı şartları oluşmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili; davalı belediyenin protokol sürelerini aşan süreler için herhangi bir tahsilat yapma hakkı ve yetkisinin olmamasına rağmen protokolden almış olduğu kiralama yetkisini kötüye kullanarak hem kamuoyu hem de alt kiracıları maddi ve hukuki olarak zarara uğrattığını, görülmekte olan davanın bir tazminat davası olmadığını, bu davanın protokol hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ve önceden taraflarca belirlenecek asıl borcun yani kiracının kiralanan tahliye ve teslim yükümlülüğünün önceden taahhüt ettiği şekilde ve gereği gibi ifa etmemesi ile ilgili olduğunu,

Borçlar Hukuku ilkelerine göre taraflarca imzalanan protokole göre belirlenen ceza koşulunu talep etmek için borçlunun kusurunun aranmasına gerek olmadığı gibi alacaklı idarenin zarara uğramış olması gerektiğini, bu gerekçelerle kararın bu yönü ile de bozulması gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ve davalı arasında akdedilen kira protokolünden kaynaklanan alacak (hakem) davasıdır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş olup karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Mahkemece tüm dosya kapsamı, Sayıştay deneticisi bilirkişi ..., nitelikli hesap bilirkişisi ... ve SMMM bilirkişi ...'ın 05/06/2024 tarihli raporu birlikte değerlendirildiğinde, rapordaki değerlendirmelerin Adana Bölge Adliye Mahkemesinin kararında ifade ettiği hususları karşıladığı,

bilirkişi raporunda da ifade edildiği üzere Mersin ili, ..., ... mevkindeki dolgu alan üzerinde bulunan tesisleri kiralayan işletmelerin bu tesisleri davalı ve davacı tarafları arasında imzalanan protokolün sona erdiği tarihte teslim etmeyip faaliyetlerine devam ettikleri ve davacı idareye ecri misil ödedikleri, davalı belediyenin söz konusu tesislerden protokol sona erdikten sonra tesis kira bedeli tahsis etmediği ve yeni kira sözleşmesi de imzalamadığı,

tesisleri kullananların bu tesisleri belediyeye teslim etmek hususunda temerrüte düştükleri ve tesisleri zamanında boşaltarak davalı belediyeye teslim etmedikleri, davalı belediyenin de fazla alan işgal eden işletmelerin sonradan oluşturduğu eklentileri yıktığı, kullananların temerrütü nedeniyle tesisleri davacı idareye teslim edemediği, davacı idarenin de bu durumu değerlendirerek protokollerin sona ermesinden sonra ecri misil bedeli almaya başladığı, davalı belediyenin ise tesis kira bedeli tahsis etmemiş ve yeni kira sözleşmeleri de yapmamış olduğu, dolayısıyla herhangi bir gelir ve hasılat elde etmediği,

bu nedenle taraflar arasındaki hukuki ilişkiye dayanılarak davalı idareden ceza istenilmesinin mümkün olmadığı zira davacı idarenin zararının oluşmadığı, dolayısıyla tazmini gereken gerçek bir zararın mevcut olmadığı tespit edilmekle davacının davasının reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamı bilirkişi raporunun incelenmesinde davalı belediyenin söz konusu tesislerden kira sözleşmesi sona erdikten sonra tesis kira bedeli tahsis etmediği ve yeni kira sözleşmesi de imzalamadığı, tesisleri kullananların bu tesisleri belediyeye teslim etmek hususunda temerrüte düştükleri ve tesisleri zamanında boşaltarak davalı belediyeye teslim etmedikleri, davalı belediyenin de fazla alan işgal eden işletmelerin sonradan oluşturduğu eklentileri yıktığı, kullananların temerrütü nedeniyle tesisleri davacı idareye teslim edemediği,

davacı idarenin de bu durumu değerlendirerek protokollerin sona ermesinden sonra ecri misil bedeli almaya başladığı, davalı belediyenin ise tesis kira bedeli tahsis etmemiş ve yeni kira sözleşmeleri de yapmamış olduğu, dolayısıyla herhangi bir gelir ve hasılat elde etmediği, bu nedenle davalı belediyeden cezai şart istenilmesi koşullarının oluşmadığı olmadığı anlaşılmakla Mahkemece yapılan tespitler dosya kapsamına uygun olmakla davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; İlk Derece Mahkemesince açıklanan ve benimsenen nedenlerle dosya içeriğine göre, davanın reddine karar verilmiş olması yerinde görülmekle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş olup aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.