Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2879 K.2025/1939

.... Asliye Hukuk Mahkemesi ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki olumsuz görev uyuşmazlığının merci tayini yolu ile giderilmesi talebi sonucu Dairemize gelen dosyanın incelenmesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirkette 24/06/2021 - 24/06/2022 tarihleri arasında sigortalı ... plaka sayılı aracın 04/02/2022 tarihinde ...

Kavşağı bağlantı yolundan gelip otogar istikametine seyir halindeyken davalı ...'ün sürücüsü ve davalı ...'ün işleteni olduğu ... plaka sayılı aracın direksiyon hakimiyetin kaybederek sağa doğru savrulduğunu, sigortalı ... plaka sayılı aracın sol ön çamurluk ve sol ön kapı kısmına çarptığını, çarpışma sonrasında aracın sağında bulunan su kanalına savrulduğunu, davanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı aracın kusurlu bulunmadığını, davalılar ait aracın kusurlu bulunduğunu,

dava konusu kaza nedeniyle ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak yapılan ekspertiz çalışması sonrasında araçta meydana gelen hasarın 136.669,52-TL olduğunun belirlendiğini, davalıların trafik sigortası olan ... ...

Sigorta A.Ş. tarafından müvekkili şirkete 39.416,55-TL ödeme yapıldığını, hasarın karşılanmayan kısmının trafik sigortası poliçe limiti üstünde kalan miktarın 27/05/2022 tarihinde sigortalı araç için ödendiğini, bu bedelin tahsili için davalılara ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu bildirmiş davanın kabulü ile davalıların menkul ve gayrimenkul mallarıyla üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine takip miktarı üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesine,

davalıların icra takibine yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

.... Asliye Hukuk Mahkemesi; "Uyuşmazlık TTK 1472 gereği sigortacının sigortalıya yaptığı ödemeden dolayı rücuen tazminat talebi ile ilgili takibe itirazın iptaline yönelik olduğundan, ortada mutlak ticari bir dava bulunmaktadır ve uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Ticaret Mahkemeleridir. Sigorta ilişkisi TTK’ da düzenlenen bir hukuki ilişki olduğundan, sigorta sözleşmesinin rücusundan kaynaklanan alacağın var olup olmadığı noktasındaki uyuşmazlığın çözümünde TTK hükümlerinin tartışılması ve değerlendirilmesi gerektiğinden, TTK 4 hükmü gereğince uyuşmazlığın çözümünde görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olacaktır.

Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararı ile, ... Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Hatay ilinin mülki sınırları olarak belirlenmesine ve yargı çevresine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, mezkûr kararın 08/07/2021 tarihli ve 31535 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olduğu gözetilerek dava konusu uyuşmazlık bakımından görevli mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu" gerekçesiyle dosyayı görevli ... Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmek üzere tevzi bürosuna göndermiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesi; "Somut olayda; davacı Sigorta Şirketinin sigortalısı gerçek kişi ... olup, sigortalı ... plaka sayılı araç ise dosyadaki bilgi ve belgelere, tescil kaydına ve davacı ile sigortalı arasındaki sigorta sözleşmesine göre hususi araçtır. Aynı zamanda kazanın diğer tarafı olan araç sürücüsü ve işleteni de gerçek kişi olup, ... plakalı araç da hususi araçtır. Yani ticari nitelikte araç değillerdir. Davacının halefiyete dayalı olarak işbu davayı açtığı ve davacının sigortalısı ile davalılar arasındaki eylemin haksız fiil niteliğinde bulunduğu göz önüne alındığında ve TTK'nin 4. maddesi kapsamında mutlak veya nispi ticari davanın söz konusu olmadığı değerlendirilmiştir.

Tüm bu nedenlerle; dava tarihinde yürürlükte bulunan HMK'nin 2. maddesi uyarınca genel hükümlere göre davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmekte olduğu" gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı vererek dosyayı merci tayin talebi ile Dairemize göndermiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dairemizce yapılan istinaf incelemesi neticesinde; Somut olayda uyuşmazlık 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 1472. maddesi uyarınca sigorta şirketi tarafından sigortalısına ödenen tazminatın haksız fiile sebebiyet veren davalıdan rücuan tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.

TTK'nın 1472. Maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz'i halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nisbetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücu davası, aslında bir tazminat davası olup, aynı zamanda şahsi nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsi ve rücuu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'i haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanuni halefi olacağı, ilke olarak 31/03/1954 gün ve 1953/18 E - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17/01/1972 gün ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da, sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücu davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def'ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanununun 44. maddesine (TBK m.52) de dayanabileceği;

sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Öte yandan bu tip davalarda görevli mahkeme, davalı ile davacının sigortalısı arasındaki temel ilişki dikkate alınarak belirlenmelidir. Dava dışı sigortalı aracın kullanım şekli hususi olup, sigortalı da tacir olmadığından, sigortalı ile zarar verdiği iddia olunan davalı arasındaki ilişki Borçlar Kanununda düzenlenen haksız fiilden kaynaklandığından davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek karara bağlanması gerekmektedir. (Yargıtay 17.Hukuk Dairesi 2018/5 E. 2018/4524 K.)

Sonuç olarak, bu haliyle davacı ve davalı arasında sigorta ilişkisi bulunmadığı, dava dışı sigortalının tacir olmadığı bu sebeple uyuşmazlığın ticari nitelikte değil, haksız fiile dayalı olduğu anlaşıldığından, .... Asliye Hukuk Mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM/: Gerekçeleri Açıklandığı Üzere;

1-.... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak BELİRLENMESİNE,

2-Dosyanın davanın yeniden görülmesi için merci tayini talep eden MAHKEMESİNE İADESİNE,

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır