Adana Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/356 K.2024/497

İncelenen Kararın Mahkemesi : Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi Tarihi : 20/11/2023 Numarası : ... Esas - ( Derdest Dosya )

Davacı : ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi Vekili : Av...

Davalı : ... Enerji İnşaat Sanayi Limited Şirketi Vekili : Av...

Davanın Konusu : İhtiyati Tedbir İstinaf Talep Tarihi : 19/12/2023 İstinaf Karar Tarihi : 16/04/2024 Kararın Yazım Tarihi : 16/04/2024 Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 20/11/2023 tarih ve ... Esas sayılı ara kararı ile kurulan hüküm nedeniyle davalı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan incelemede;

DAVACI VEKİLİ DAVA DİLEKÇESİNDE.

Müvekkili şirket ile davalı arasında ... ... sahasındaki ..., ...,...,...,...,..., 'de yapılacak inşaat ve tesisat, mekanik ve tesisat, elektrik ve tesisat işlerinin yapımı konusunda 06/10/2022 tarihli ...-... numaralı "Ön Alt Yüklenicilik Sözleşmesi " akdedildiğini, ön sözleşme kapsamında, 15.480.000,00 USD tutarında avansın, avans teminat mektubu karşılığında sözleşme tarihinden itibaren 10 iş günü içinde ödenmesi konusunda anlaşma sağlandığını, sözleşmenin süresi, işin ve ekipman detayları, hak ve yükümlülüklerinin ise daha sonra imzalanacak ana sözleşme ile belirlenmesinin kararlaştırıldığını, müvekkili şirketin ek sözleşme gereğince,

davalı şirkete Türkiye ... Bankası T.A.O'ya ait 01/12/2022 tarih ... sayı ve 14/10/2022 tarih ve ... sayılı 8.080.000 ve 7.400.000 USD bedelli avans mektuplarını verdiğini, muhatabın ... Enerji İnşaat San. Ltd. Şti. olduğunu, 14/10/2022 tarih ve ... sayılı 7.400.000,00 USD bedelli avans teminat mektubunun haksız olarak paraya çevrilmesi talebi üzerine, Mersin 1. Ticaret Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyası ile tedbir talebinde bulunduklarını, taleplerinin mahkemece kabul edildiğini, avans teminat mektubunun nakde çevrilmesinin ilk şartının kararlaştırılan avansın ödenmiş olması gerektiğini, davalı tarafından avans bedelinin tamamının ödenmediğini, davalıca avans ödenmedikçe, verilen teminat mektuplarının hiç bir karşılığının olmayacağının açık olduğunu, avans teminat mektubunun geçerli olabilmesi,

kararlaştırılan karşılığının tamamen ödenmiş olmasına bağlı olduğunu, teminat mektuplarının yüklenicinin "bankamız nezdindeki hesabına alacak kaydedildiği tarihten itibaren yürürlüğü girecek" kaydı bulunduğunu, mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapıldığında müvekkili şirketin, davalı tarafından eksik ödenen avansların ve avans teminat mektuplarının çok çok üstünde, imalat, malzeme alımı, vs. giderleri yaptığı, verilen teminat mektuplarının bu yönü ile de boşa çıktığını ve hükümsüz kaldığını, iadesi gerektiğini, sözleşmede kararlaştırılan avans ödemesi yükümlülüğünü yerine getirmeyen davalının,

gerçeği yansıtmayan kusurlarının müvekkiline atfedilmesinin kabul edilemeyeceğini, müvekkili şirketin ödenmeyen hakedişlerden/alacaklarında dolayı bütün haklarını saklı tuttuklarını, Mersin 1. Ticaret Mahkemesi'nin ... D.İş sayılı dosyası kapsamında verilen tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına, Türkiye ... Bankası T.A.O. tarafından 14/10/2022 tarihli ... sayılı 7.400.000 USD bedelli muhatabı ... Enerji İnşaat San. Ldt.

Şti. olan teminat mektubundan müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, teminat mektubunun hükümsüzlüğüne, iptal ve iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2023 tarih ve ... D.İş E.-K. sayılı kararı ile "İhtiyati tedbir talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile, Türkiye ... Bankası T.A.O. tarafından 14/10/2022 tarihli ... sayılı 7.400.000 USD bedelli muhatabı ... Enerji İnşaat San. Ldt. Şti. Olan teminat mektubunun nakde çevrilmesinin engellenmesi için 7.400.000 USD karşılığı 194.808.700,00 TL'nin % 15'i olan 29.221.305,00 TL'nin ihtiyati tedbir isteyen tarafından nakit veya bu meblağı kapsayan kesin ve süresiz banka teminat mektubunun mahkeme veznesine sunduğu ve nakdi yatırdığı takdirde İHTİYATİ TEDBİR KONULMASINA karar verildiği anlaşılmıştır.

Davalı vekili Mersin 1 Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş sayılı dosyasına vermiş olduğu ihtiyati tedbir kararına itiraz dilekçesinde özetle. HMK. 389 maddesi uyarınca öngörülen ihtiyati tedbir şartlarının oluştuğu kanaatine varılarak ihtiyati tedbirin kabulüne dair verilen kararın hatalı olduğunu, müvekkili şirket ve ... İnşaat....AŞ arasında 06/10/2022 tarihinde ...

Nükleer Güç Santrali inşaatına ilişkin olarak 06/10/2022 tarih ...-... numaralı alt yüklenicilik ön sözleşmesi imzalandığını, bahse konu sözleşmenin konusunun ... Nükleer Güç Santrali' nin inşaatında yer alan ...,...,...,...,...,...

USV tesislerinde bazı inşaat işlerinin yapılması olduğunu, ancak karşı tarafın bahse konu tesislerde yüklendiği işleri zamanında ve olması gerektiği gibi yapmaması, ana sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi sebebiyle karşı tarafa 12 Nisan 2023 tarihinde ve 23 Mayıs 2023 tarihinde iki adet ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye rağmen karşı tarafın edimlerini gereği gibi ifa etmediğini, karşı tarafa yapılan ödemelere itibar edilmeden ihtiyati tedbir talebinin kabul edildiğini, karşı tarafın karşılığında ödeme aldığı iş ve işlemleri yerine getirmediğinden edim borçlu olduğunu, müvekkili şirket adına ...

Nüklere A.Ş. tarafından karşı tarafa toplam 1.176.240,32 USD ödeme yapıldığını, tüm bu ödemelere ek olarak müvekkili şirketin toplam 136.948,10 USD KDV tevkifatı ve 650.274,51 USD stopaj ödemesi yapıldığını, başvurucu yanın müvekkili şirketten karşı alacaklı olmadığını, borçlu konumda olduğunu, karşı tarafın ayrıca müvekkili şirkete inşaat malzemesi satışından kaynaklı iki ayrı faturaya istinaden borcu bulunduğunu, zira müvekkili şirket tarafından karşı tarafa kesilen faturalara ilişkin karşı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını,

29/04/2023 tarihli faturaya istinaden karşı tarafın müvekkili şirkete 67.329,30 USD ve 09.05.2023 tarihli faturaya istinaden karşı tarafın müvekkili şirkete 16.593,454 USD bakiye borcunun bulunduğunu, bu nedenlerle ve resen nazara alınacak sebepler uyarınca iş bu itirazlarının kabulü ile mahkemece verilen ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İhtiyati tedbire itirazın reddine,

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

DAVALI VEKİLİ 19/12/2023 TARİHLİ İSTİNAF DİLEKÇESİNDE

Davacının ihtiyati tedbir talebinin hukuki yarar barındırmadığını, kaldırılması gerektiğini, davacı şirketin imzaladığı sözleşmeye aykırı olarak hareket ettiğini, söz konusu tesislerde yüklendiği işleri zamanında ve gerektiği gibi yapmadığını, bu hususta davacıya ihtarnameler gönderildiğini, davacının davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak,

yasal delillerle ispat edemediğini, ihtiyati tedbir kararı verilirken tarafların çıkar dengesinin ve ihtiyati tedbirin amacının hakim tarafından gözetilmesinin gerekli ve zorunlu olduğunu, davacının müvekkili şirketten alacaklı olmadığını, aksine müvekkili şirketin davacıdan toplam 11.103.433,12 USD değerinde alacağının bulunduğunu, müvekkili şirketin alacağının teminat mektubu miktarı olan 7.400.00,00 USD'den çok fazla olduğunu, davacının hukuken korunacak bir menfaati bulunmadığını, HMK.389 uyarınca elde edilmesi önemli ölçüde zorlaşacak yada tamamen imkansız hale gelecek herhangi bir hukuki değerinin olmadığını,

bu nedenle ihtiyati tedbirin şartlarının oluşmadığını, uyuşmazlığa konu banka teminat mektubunun bir avans teminat mektubu olduğu, ihtiyati tedbir kararı tesis edilirken ve ihtiyati tedbir kararına karşı itirazlarının incelenmesi aşamasında dikkate alınmadığını belirterek,

Sonuç itibariyle; Yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak verildiğinden mahkemenin kararının kaldırılmasını talepleri doğrultusunda karar verilmesini istemiştir.

DELİLLER

İstinaf incelemesine esas; Yerel mahkemenin dosyası içerisinde bulunan belge ve kayıtlar.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit ve avans teminat mektubunun iadesi, talep ise, ihtiyati tedbirin kaldırılmasıdır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 389/1.maddesi,"Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir.

İhtiyati tedbir, uyuşmazlık konusu hakkında verilebilir. Eldeki davada uyuşmazlık konusu avans teminat mektubudur. Bu nedenle ihtiyati tedbirin koşulları oluşmuştur.

İlk derece mahkemesinin davalı vekilinin ihtiyati tedbir kararına itirazının reddine ilişkin kararı yerindedir.

Sonuç itibariyle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğice davalı vekili istinaf talebinin esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.