Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/630 K.2022/780

BİRLEŞEN ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2015/... Esas SAYILI DOSYASI

DAVACI : ... - ... VEKİLİ : Av.

DAVALI : ... ELEKTRİK DAĞITIM A.Ş GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU

Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 15/06/2022

KARAR YAZIM TARİHİ

Adana 3.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/... esas 2020/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında düzenlenen 04/03/2010 tarih ve ... ihale kayıt nolu sözleşme imzalandığını, müvekkilinin edimlerini yerine getirdiğini, davalıdan bir kısım alacaklarını tahsil ettiğini, ancak davalının sözleşmede yer alan bazı kodlarla ilgili (kod:09,11,12) ödemeleri yapmadığını, bu kodlara ait tanımların ana hizmet tanımındaki görevin yerine getirilmesi ile ilgili olan edim yükümlülüğünün yerine getirilmiş olduğunun kabul edilmesi gerektiğini,

dolayısıyla da bu kodlara ait ödeme yapılmayan yılların Mart/2010 ile Mart/2012 ayları arası olduğunu belirterek 09 koduna ilişkin asıl alacak 10.000,00.TL ve bu asıl alacağa karşılık gelen KDV 1.800,00.TL, 11 koduna ilişkin asıl alacak 10.000,00.TL ve bu asıl alacağa karşılık gelen KDV 1.800,00.TL, 12 koduna ilişkin asıl alacak 10.000,00.TL ve bu asıl alacağa karşılık gelen KDV 1.800,00.TL olmak üzere toplam 35.400,00.TL'nin avans faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

BİRLEŞEN ADANA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2015/... ESAS SAYILI DOSYASINDA DAVA DİLEKÇESİ ÖZETLE :

Davacı vekili, davalı idare ile müvekkili firma arasında 02/04/2010 tarihinde ... ihale kayıt numarası ile Hatay ilindeki alçak gerilimden beslenen abonlere ait elektrik sayaçlarının El Bilgisayarı ile Endeks Okuma Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ayrılmaz parçası olan ilgili teknik şartnamenin 3,1.maddelerine istinaden davalının sözleşme kapsamında Mart 2010 ile Mayıs 2012 ayları arasında ödenilmeyen teknik şartnamenin abone-sayaç, kaçak ihbarından dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00.TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasında sözleşme düzenlendiğini, davacı tarafından sözleşme gereği, hesaplamaların yapılarak hak ediş ödemesinin yapıldığını, davacının iddiasının dayanağının bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, taraflar arasında sözleşme düzenlendiğini, düzenlenen sözleşme gereğince yapılan işin sadece endeks okuma olarak görülmemesi gerektiğini, davacı tarafından sözleşme gereği, hesaplamaların yapılarak hak ediş ödemesinin yapıldığını, davacı tarafın hak edişlere itirazda bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; "davacının Hatay İl Müdürlüğü Endeks Okuma İşine ilişkin Nisan 2010 ve Nisan 2012 dönemi hakkedişlerinde Ekim 2010 ve Haziran 2011 aylarına ait hakkedişlerdeki, kesilen cezaya ilişkin olarak yapılan itiraz dışında, hakkedişlerin hiçbirinde itiraz kaydı olmadığı, tamamında davacı şirket yetkililerinin de imzasının bulunduğu görüldüğünden, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42.maddesi dikkate alındığında hakkedişleri kabul ettiği ve belirtilen bildirimlere ilişkin talepte bulunamayacağı belirtildiği anlaşıldığından,

bilirkişi raporu hükme esas alınarak asıl dava yönünden davaya konu hak edişler yönünden itiraz bulunmadığından davacının talepte bulunamayacağı kabul edilmiş birleşen dava yönünden davacı bildirimlerinin hiçbirinin kaçak bildirimi olarak değerlendirilemeyeceği, ikinci madde kapsamında ana hizmet olarak değerlendirilmesi gerektiği bilirkişi raporunda belirtildiği anlaşıldığından , birleşen dava yönünden davacının kaçak bildiriminden alacağın olmadığı kabul edilmiş açıklanan nedenlerle asıl davanın ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine" şeklinde karar verilmiştir.

ASIL VE BİRLEŞEN DAVADA DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davanın reddine dayanak olarak alınan hizmet işleri geren şartnamesinin 42. maddesinin somut olaya uygulanmasının mümkün olmadığını, bilirkişi raporlarında belirtilen 890.337,42.TL ve 31.722,851,24.TL alacak tutarlarına ilişkin olarak hak edişe girip girmediğinin ve hak edişe girmeyen tutarın ne kadar olduğunun tespit edilmesi amacıyla yeniden bilirkişi incelemesi yapılması gerekirken mahkemece Hizmetler İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesi dikkate alınmak suretiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesince eksik inceleme sonucu asıl ve birleşen davanın reddine yönünde verilen kararın kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, Adana 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... esas sayılı dosyası, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava ve birleşen dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.

Davacı tarafından, taraflar arasında 04.03.2010 tarih ve ... ihale kayıt nolu sözleşme imzalandığı, sözleşmeye göre, Hatay İlindeki alçak gerilimden beslenen abonelere ait elektrik sayaçlarının endeks tespiti, tespit edilen endekslerin el bilgisayarına kayıt edilmesi, fatura/fatura bildirimi tanzimi ve müşteriye bırakılması, tespit edilmiş bilgilerin GPRS üzerinden idare bilgisayarına aktarılması, müşteri sayaçları ve mühürlerin kontrolü, kaçak ve usulsüz elektrik kullanımının tespitine ilişkin işlemleri yerine getirdiği, ancak davalının, 09,11,12 nolu kodlara ilişkin Mart 2010 ile Mart 2012 dönemleri arasında ödeme yapmadığı,

09/ 12 nolu kodların, abonenin bulunduğu ortama gitmesine rağmen okuma yapacağı sayacın bulunduğu mekanın boş olması nedeniyle okuma işini gerçekleştirememesini ifade ettiği, 11 nolu kodun ise, abonenin sayacının var olduğunu, çalıştığı, fakat herhangi bir sebeple okunamaması durumunda aboneye ihtarname niteliğinde boş bir fatura bırakılması durumu olduğu, abonenin bu ihtarname üzerine davalıya müracat etmesi gerektiği, bu nedenle, bu kodlarla ilgili edim yükümlülüğünün yerine getirilmiş olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilerek, 35.400,00.TL'nın davalıdan tahsili talep edilmiş, birleşen Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait 2015/...

Esas sayılı dosyada ise, taraflar arasındaki 02/04/2010 tarihli, ... nolu ihale ile, Hatay ilini kapsayan edimlerini yerine getirmesine rağmen, Mart 2010 ile Mayıs 2012 dönemine ilişkin ödenmeyen 10.000,00.TL'nın davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, dava ve birleşen davada, davacıya tüm hak ediş ödemesinin yapıldığını, davacı tarafından, hak edişlere itirazda bulunulmadığını belirterek davanın ve birleşen davanın reddini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 04/03/2010 tarihli, ... nolu ihale gereğince imzalanmış 02/04/2010 tarihli El Bilgisayarı/ Endeksör ile Endeks Okuma Hizmet Alımı Sözleşmesi gereğince, 09,11,12 nolu kodlar ile Hatay il Müdürlüğü işine ait, abone sayaç ve kaçak kod bildirimi nedeniyle davacının alacak talebinde bulunup bulunamayacağı hususundan kaynaklanmaktadır.

Taraflar arasındaki 02/04/2010 tarihli "Hatay İl Müdürlüğü El Bilgisayarı/Endeksör Cihazı ile GPRS'li Endeks Okuma Hizmet Alımı" sözleşmesinin "Sözleşmenin Ekleri" başlıklı 9.1 maddesinde; "İhale dokümanı, bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olup, idareyi ve yükleniciyi bağlar. Ancak, sözleşme hükümleri ile ihale dokümanlarını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki yada farklılık olması halinde, ihale dokümanında yer alan hükümler esas alınır.", 9.2. maddesinde; "İhale dokümanını oluşturan belgeler arasındaki öncelik sıralaması aşağıdaki gibidir:

1-İdari Şartname, 2-Sözleşme Tasarısı, 3-Birim fiyat tarifeleri(varsa) 4-Özel Teknik Şartname(varsa), 5-Genel Teknik Şartnameler (varsa), 6- Açıklamalar (varsa) 7-Hizmet İşleri Genel Şartnamesi" , 9.3 maddesinde; zeyil nameler ait oldukları dokümanın öncelik sırasına sahiptir. " hükümleri yer almaktadır.

Sözleşmenin eki niteliğindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 2/3. maddesinde; "Bu genel şartname sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçasıdır." hükmü yer almaktadır.

Sözleşmenin eki niteliğindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 42. maddesinin a bendinin 1/10. paragrafında; "...yüklenicinin geçici hak edişleri, itirazı olduğu takdirde karşı görüşlerinin neler olduğunu ve dayandığı gerekçeleri, idareye vereceği ve bir örneğini de hak ediş raporuna ekleyeceği dilekçesinde açıklaması ve hak ediş raporunun "idareye verilen ... tarihli dilekçemde yazılı ihtirazı kayıtla" cümlesini yazarak ya da bu anlama gelecek itiraz şerhi ile imzalaması gereklidir.

Eğer yüklenicinin, hak ediş raporunun imzalanmasından sonra tahakkuk işlemi yapılıncaya kadar, yetkililer tarafından hak ediş raporunda yapılabilecek düzeltmelere bir itirazı olursa hak edişin kendisine ödendiği tarihten başlamak üzere en çok 10 gün içinde bu itirazını dilekçe ile idareye bildirmek zorundadır. Yüklenici itirazlarını bu şekilde bildirmediği takdirde hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılır. " hükmü yer almaktadır.

Buna göre, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmeleri'nin 9.1, 9.2 ve 14. maddeleri ile sözleşmenin eki niteliğindeki Hizmet İşleri Genel Şartnamesi'nin 2/3 maddesi yollamasıyla 42. maddesinde, yüklenicinin itirazlarını maddede belirtilen şekilde ve süresinde bildirmediği takdirde hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayılacağı belirtilmiştir. Bu düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nun 193. maddesi gereğince delil sözleşmesi niteliğinde olup, taraflarca ileri sürülmese dahi resen dikkate alınmalıdır.

Buna göre, mahkemece alınan bilirkişi raporlarında, davacının, talep edilen dönemlere ilişkin hakediş ödemelerini, herhangi bir ihtirazı kayıt koymadan aldığı, davacı yüklenicinin itirazlarını maddede belirtilen şekilde ve süresinde bildirmediği, bu nedenle hak edişi olduğu gibi kabul etmiş sayıldığı ve hak edişlerinin yapılmadığını iddia ettiği, 09,11 ve 12 nolu kodlara ilişkin ihbarlarından dolayı davalıdan talep hakkı bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesince davanın ve birleşen davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır