Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2020/718 K.2022/1084

Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/... esas 2019/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında mal alım satımından kaynaklı ticari ilişkinin mevcut olduğunu, müvekkili şirketin ticari ilişkiden kaynaklı davalıda olan alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığını davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak borca itiraz edildiğini, ürünlerin piyasada aranan, bilinen ve tercih edilen ülke çapında 200'e yakın bayisi bulunan bir firma olduğunu, müvekkili şirketin ürettiği ürünlerin markası bilinen ürünler olduğunu ve bu ürünlerin fiyatlarını da şirketin liste fiyatlarına göre belirlendiğini, şirkette bu işler için görevlendirilen ...,

... ve ...'ın bir kısım müşterilerle birlikte hareket etmek suretiyle müvekkili şirketin ürünlerini gerçek fiyatının çok altında sattıklarını, satış yaptıkları firmalara ürünlerin gerçek değeri üzerinden fatura kesildiğini, daha sonra anlaştıkları karşı firmalar sanki ürün fiyatları faturada yanlışlıkla yüksek yazılmış gibi fiyat farkı ve fiyat iadesi adı altında faturaları kestikleri ve bu kesilen fiyat farkı faturaları piyasadan mal taleplerini toplayan, ürün sevkini sağlayan, faturalandırma ve muhasebe işlerini yapan çalışanlar tarafından şirket muhasebe kayıtlarına işlenerek karşı firmanın cari hesaptaki borcu düşüldüğünü,

ürün ve paletlerin gerçekte iade edilmediği halde iade edilmiş gibi müvekkili şirket kayıtlarına işlendiğini, anlaştıkları bir kısım firmalar çeşitli hileli işlemler ile müvekkili firmayı zarar uğrattıklarını, Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu ve Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/...

Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, davalı şirketin müvekkilinden almış olduğu her mal alımının akabinde fiyat farkı, palet iadesi adı altında iade faturaları kestiğinin görüldüğünü, davalı firmanın ve müvekkili şirket çalışanlarının birlikte hareket ettiklerinin açık olduğunu, gerçekte palet iadesi yapılmadığı,

halde yapılmış gibi gösterilen faturalar ve gerçeğe aykırı düzenlenen fiyat farkı faturası nedeniyle haksız ve hileli olarak davalı cari hesabındaki borç hanesinde düşen rakamlar ve davalının alışverişlerinden kaynaklı ödemediği borçlar toplamı olan 12.664,74.TL'nin tahsili için Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/... esas sayılı takip dosyası ile icra takibine geçilmiş ve borçlu tarafından kötü niyetli olarak takibe itiraz edildiğini, davalı şirket hakkında açılan icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak itiraz ettiği, davalının alacağın %20'sinden aşağı olamamak üzere tazminata mahkum edilmesini,

Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/... esas sayılı takip dosyasına yapılan haksız ve kötü niyetli itirazın iptalini ve takibin tüm ferileri ile birlikte devamını, davalı borçlunun alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davacı tarafın davalı müvekkili şirket aleyhine iftira ve atfı cürüme varan beyanlarını kabul etmediklerini, müvekkili şirketin toplumda itibarı olan kurumsal bir firma olduğunu, davacı tarafın seviyesiz ve suçlayıcı beyanlarının muhatabı olmadığını, davacı tarafın kendi personeli ile arasındaki ihtilafı, davalı müvekkili şirket gibi firmalara yansıtmaya çalıştığını ve gerçekle bağdaşmayan beyanlarda bulunduğunu, davacının iddia ettiği gibi hileli işlemlerle malların gerçek fiyatının altında satılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davalı müvekkilinin davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını,

davacı firma çalışanları tarafından satışa konu malları fiyatlarının düşük tutulması, iskontolu satılması hususu davacı ile kendi çalışanları arasındaki bir mesele olduğunu, davalı müvekkili şirketi ilgilendiren bir husus olmadığını, davacı firmanın müvekkili şirketle çok küçük miktarlı ticari alışverişi olan sıradan bir firma olduğunu, davacı tarafın paletlerin iadesi ile ilgili iddialarının gerçek dışı olduğunu, haksız ve yasal dayanaktan yosun davanın reddi ile kötü niyetli davacının alacağın %20'sinden az olamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davalı tarafından kesilen fiyat farkı, palet iadesi ve mal iadesi faturaları davacı tarafından defterlerine işlenmiş ve itiraz edilmediğini, davacının talep edebileceği faiz tutarının 14,02.TL olduğu, davaya konu icra takibi nedeniyle davacının davalıdan 12.644,74.TL alacaklı olduğunun takdiri halinde, davacının talep edebileceği faiz tutarının 163,08.TL olduğunu tespit etmiştir.

Davacının katılan olarak yer aldığı Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/... esas sayılı dosyasının incelenmesinde davalıların dosyada sanık olarak yer almadığı ve dosya kapsamındaki sanıkların davalı şirket ile iştirak ve işbirliği içerisinde bulunduğuna dair herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanamadığı görüldüğününden bu dosyanın kesinleşmesi beklenmeyerek davacının incelenen kayıtlara göre 1.089,09.TL asıl alacaklı olduğunun tespit edildiği 08/01/2019 tarihli bilirkişi raporu da hesap yönünden hüküm kurmaya elverişli bulunarak davanın kısmen kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin defterlerine gerçeğe aykırı kayıtları yapan ve anılan iade faturalarını kestirerek kendisine ve davalı şirkete çıkar sağlayan ... isimli personel Mersin 1.Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/... esas sayılı dosyasından dolandırıcılık suçundan hapis cezası alarak müvekkilinin ticari defterlerine müvekkilinin iradesi dışında gerçeğe aykırı kayıtların işlenmiş olduğunun ispatlandığını, davalı şirket gerçekte iade etmediği malları iade etmiş gibi tek taraflı ve kötü niyetli faturalar kesildiğini, sevk irsaliyesinin olmadığını, TBK.

77'e göre davalı sebepsiz zenginleştiğini, mali müşavir raporunda, davalı tarafından düzenlenmiş olan ve dava konusu bedeli teşkil eden palet iade, fiyat farkı ve mal iade faturalarında teslim eden teslim alan imzalarının olmadığını açıkça tespit etmesine rağmen bu faturaları geçerli kabul ederek kendi içinde açıkça çelişkiye düştüğünü, raporu kabul etmediklerini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, Mersin 1.İcra Dairesi'nin 2014/... esas sayılı takip dosyası ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, cari hesap ekstresine dayalı olarak başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, şirket çalışanları olan ..., ... ve ...'ın, aralarında davalı şirketin de bulunduğu bir kısım müşterilerle birlikte hareket etmek suretiyle, gerçek fiyatının çok altında mal sattıkları, ancak, ürünlerin gerçek değeri üzerinden fatura kesilerek, sonrasında anlaştıkları firmaların, sanki ürün fiyatları faturada yanlışlıkla yüksek yazılmış gibi fiyat farkı ve fiyat iadesi adı altında faturalar kestikleri, satılan bazı malların ise iade edilmediği halde, karşı firmalarca ürün iadesi ve palet iadesi faturaları kesildiği ve tüm faturaların şirket kayıtlarına işlendiği,

şirket çalışanları ile karşı firmaların hileli işlemler ile davacı firmayı zarar uğrattıkları, bu hususta Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu ve Mersin 3. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/...

Esas sayılı dosyasında dava açıldığı belirtilerek, davalının gerçek borç miktarı olan 12.664,74.TL'nin tahsili için Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/... sayılı dosyasında başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talep edilmiş, davalı ise, davacının iddia ettiği gibi hileli işlemlerle malların gerçek fiyatının altında satılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, davacıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı firma çalışanları tarafından satışa konu malları fiyatlarının düşük tutulması,

iskontolu satılması hususunun, davacı ile kendi çalışanları arasındaki bir mesele olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Mersin 1. İcra Müdürlüğü'nün 2014/... sayılı dosyası ile davacı alacaklı tarafından, davalı borçlu aleyhine cari hesap ekstresine dayanılarak ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlunun itirazı sonucu takibin durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/... Esas sayılı dosyasında, davacı şirketin çalışanları ... ve ... hakkında dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından, ... hakkında ise özel belgede sahtecilik suçundan açılan dava sonucu, sanıkların mahkumiyetlerine karar verildiği, kararın kesinleşmediği anlaşılmıştır.

Davacı tarafından, davalı şirketin, davacı şirket çalışanları ile anlaşarak, hileli davranışlarla, fiyat farkı, palet iadesi ve mal iadesi faturaları nedeniyle, cari hesabındaki borcundan düşülen, ancak gerçekte ödenmeyen toplam 12.664,74.TL asıl alacak ve 106,00.TL işlemiş faizinin ödenmesi amacıyla icra takibi başlatılmış ise de, davacı tarafından davalı şirkete gönderilen 28/05/2014 tarih ve 121078 nolu, 11.484,65.TL tutarlı faturada " fiyat farkı ve palet iadesi" izahatının bulunduğu,

fiyat farkının hangi yılın, hangi ayında satılan ürüne ait olduğunun açıklanmadığı ve fiyat farkının hangi birim fiyata göre hesaplandığının belli olmadığı, faturanın davalı tarafından teslim alınmadığı ve ticari defterlerine işlenmediği, mahkemece alınan bilirkişi raporunda, davalıya fatura edilen ürünlerin birim fiyatlarının, davacının genel satış fiyatlarının altında olduğu, 138.010,35.TL fatura edilmesi gereken ürün tutarının, davalıya 107.910,40.TL olarak 30.099,95.TL daha az fatura edildiği tespiti yapılmış ise de, davacının bu tutarı davalıdan talep edebilmesi için, davacı şirket çalışanlarının, davalı şirket ile ortak hareket ederek,

malların gerçek satış fiyatlarından daha düşük bedellerle davalı tarafa satışının yapıldığını ve gerçekte olmayan davalı taraf mal iadesi faturalarının düzenlenerek davacıyı zarar uğrattıklarını ispat etmesi gerektiği, davacı tarafından bu hususta delil olarak ileri sürülen Mersin 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/...

Esas sayılı dosyasında, davacı şirketin çalışanları ... ve ... hakkında dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçlarından, ... hakkında ise özel belgede sahtecilik suçundan açılan dava sonucu, sanıkların mahkumiyetlerine karar verildiği, ancak, ceza dosyası kapsamında davalı şirket yönünden bir tespite de yer verilmediği, sanıkların, davalı şirket ile birlikte hareket ederek, davacı şirketi zarara uğratma kastıyla ürün fiyatları üzerinde anlaşma yaptıklarına dair bilgi ve belge bulunmadığı,

TBK.nun 74. maddesi gereğince, zarar verenin kusurlu olup olmadığına dair ceza hakiminin değerlendirmesinin hukuk hakimini bağlamayacağı, bu nedenle, ilk derece mahkemesince, ceza dosyasının kesinleşmesinin beklenmemiş olmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı,

davacının, davalı tarafından kesilen fiyat farkı, palet iadesi ve mal iadesi faturalarına süresinde itiraz etmemesi ve ticari defterlerine kaydetmesi sebebiyle söz konusu mal veya hizmeti aldığının kabulü gerektiği, bu nedenle davacının, palet iadesi ve fiyat farkı yönünden davalıdan alacaklı olmayıp, davalıdan talep edebilecek alacak tutarının, her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olan 1.089,09.TL olup, davalının icra takibinden önce temerrüde düşmemesi nedeni ile işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından,

mahkemece, davanın bu miktar üzerinden kabulüne ve fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya uygun olup, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde değildir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır