Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1493 K.2024/910

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı müvekkil şirkete ait olan ... plaka sayılı aracın davalı sigortalı şirketine 01/04/2015 - 01/04/2016 tarih, ... poliçe numarasıyla kasko poliçesi ile sigortalıyken 30/07/2015 tarihinde hasta olan yeğenini hastaneye götürmek için çıktıkları yolda aracın sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken, sürücü ... idaresindeki ... plakalı araçla çarpışarak kazanın meydana geldiğini, söz konusu çarpışma sonucunda araçta oluşan hasarın tespiti için ....

Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasında tespit yapılarak aldırılan 30/09/2015 tarihli bilirkişi raporuna göre araçta oluşan toplam değer kaybının 59.888,93 TL olduğunu, oluşan hasar sonucu aracın pert olup, orjinalliğini kaybettiğini bunun üzerine müvekkilinin davalı sigorta şirketine başvurması sonucu sigorta şirketinin müvekkiline verdiği 11/01/2016 tarih ve ... sayılı yazı cevabı ile,

yapılan araştırma ve tutulan resmi tutanakların incelenmesi sonucu sürücünün kaza yerini terk ettiğini kasko sigortası genel şartları gereğince teminat dışında kaldığından bahisle tazminat talebinin değerlendirilmeyeceği bildirilmiş, sürücü ...'ın kaza sonrasında yoldan geçen araç ile hasta yeğenini hastaneye götürdükten sonra olay yerine geldiğini, sürücü hakkında .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında suç üstlenme suçundan kamu davası açılmış olup, yapılan yargılama neticesinde beraat kararı verildiğini, kararın 23/03/2016 tarihinde kesinleştiğini belirterek, davanın kabulüne karar verilmesini ayrıca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiliyle, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile; sigorta sözleşmesinden doğan bütün zararların iki yılda zaman aşımına uğrayacağını, kaza tarihinin 30/07/2015, dava tarihinin 21/12/2017 olduğundan bahisle kaza tarihinden iki yıldan fazla süre geçtiğini beyan ederek,

zamanaşımı itirazında bulunduklarını, kaza sonrası müvekkil şirketten sigortalı araçta meydana gelen maddi zararın tazmini istendiğini ancak kaza sonrası sürücünün olay yerini terk ettiğini, ayrıca sürücü olduğunu beyan eden kişinin gerçek dışı beyanda bulunduğunu, müvekkil şirketin davacı tarafın kazadan sonra olay yerini terk etmesi ve ihbarın 3,5 ay sonra yapması nedeniyle reddolunduğunu, ayrıca tazminat talebinin belirsiz alacak davası olarak açıldığını ancak dava konusu miktarın belirgin olduğunu,

tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep ederek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarih, ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile; davalı sigorta şirketinin davacıya ait ... plaka sayılı aracı 01/04/2015 başlangıç tarihli 01/04/2016 bitiş tarihli ve ... nolu kasko sigorta poliçesi ile sigortaladığını, kasko sigortalı aracın 30/07/2015 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken ... idaresindeki ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ... 'ın %100 oranında kusurlu, ... plaka sayılı otomobil sürücüsü ...'ün ise kusursuz olduğunu, kazanın oluşumuna neden olan ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi tarafından 1/04/2015-01/04/2016 tarih,

... poliçe numarasıyla kasko poliçesi ile sigortalı bulunduğunu, ... plakalı 2015 model ... Marka ...

Sedan 1.6 ... tipi otomobilin kaza tarihi itibariyle hasar miktarının KDV dahil 27.636,24.TL olduğunu, meydana gelen trafik kazası ile hasarın uyumlu olduğunu, kazanın ihbarına ilişkin bir uyumsuzluk tespit edilemediğini, dosya kapsamına göre sürücü ...'ın alkollü olduğuna dair delil mevcut olmadığını, davacı tarafın sigorta tazminatı talebinin davalı sigorta şirketinin kasko poliçesinin teminatı kapsamında olduğunun anlaşıldığını, bu nedenlerle davanın kabulüne,

27.636,24.TL hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 01/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; davacı müvekkil şirkete ait olan ... plakalı araçta 30.07.2015 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle araçta oluşan hasarın tespiti için .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.İş sayılı dosyasında tespit yapıldığını, 30.09.2015 tarihli bilirkişi raporuna göre araçta oluşan hasar, işçilik, değer kaybı hasarının 59.888,93.TL olduğunu, aracın kaza nedeniyle orjinalliğini kaybettiği ve pert olduğunun tespit edildiğini, 17.12.2019 tarihli bilirkişi raporunda davacı müvekkil şirkete ait araçta oluşan hasar miktarının KDV dahil 27.636,24.TL, aracın piyasa değerinin 116.000,00.TL olduğunu, meydana gelen hasar miktarının araç piyasa değerinin %24'üne tekabül etmesi nedeniyle tamiri mümkün ve ekonomik olduğundan aracın perte ayrılmasına gerek olmadığının bildirildiğini,

hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasar ve tamir bedeli çok düşük belirlendiğinden hasar ve tamir bedeline bağlı olarak pert-total tazminatının hesaplanmadığını ve müvekkil alacağının eksik belirlendiğini, bu sebeplerle; istinaf başvurusunun kabulünü, 18/03/2021 tarih ... Esas ...

Karar sayılı ilamın davacı müvekkil lehine kaldırılmasını, esas hakkında hüküm kurulacak ise tespit edilecek pert-total tazminatının veya daha yüksek miktarda hasar bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile. Ticaret Kanunu’nun sigortalarda zamanaşımını düzenleyen 1420.

Maddesine göre “Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482. madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her hâlde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.” Sigorta genel şartlarına göre ise sigorta sözleşmesinden doğan bütün zararların iki yılda zamanaşımına uğrayacağının düzenlendiğini, kaza tarihinin 30.07.2015 dava tarihi ise 21.12.2017 olduğunu, kaza tarihinden itibaren iki yıldan fazla süre geçtiğinden davacıların talebi zamanaşımı itirazına uğradığını,

bu nedenle tüm talepler yönünden zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, kazadan sonra düzenlenen resmi evrak niteliğinde olan polis tutanağında kazadan sonra polis merkezine gelen şahsın araç sürücüsü olmadığının kayıt altına alındığını, dinlenen tanık ise sürücü olduğu iddia edilen şahsın 1. dereceden akrabası olduğunu, tanıklığına itibar edilemeyeceğini, düzenlenen resmi evrak karşısında bu tanığın beyanlarının delil olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığını,

davacının talebi Kasko Sigortası Genel Şartları A.5.10 Teminat Dışında Kalan Zararlar kısmında düzenlenen "Zorunlu haller hariç olmak üzere bu maddenin 5.4 ve 5.5 nolu bendlerdeki ihlaller nedeniyle, sürücünün kimliğinin tespit edilmesini engellemek için kaza yerinden ayrılması. " sebebiyle reddolduğunu, yerel mahkemenin usul ve yasaya aykırı kararının icranın geri bırakılması talepli olarak kaldırılmasını, davacının haksız davasının reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

. DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı kararı dosyası dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, kasko sigorta poliçesine dayanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, ... plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde kasko sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, 30.07.2015 tarihinde aracın dava dışı ...'ın sevk ve idaresinde iken ... plakalı araçla maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, aracın hurdaya döndüğünü kazanın sigorta şirketine ihbar edildiğini ancak hasar bedelinin ödenmediğini ileri sürerek araç pert bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise alacağın zaman aşımınına uğradığını ayrıca araç sürücüsünün olay sonrası kaza mahallinden ayrıldığını bu sebeple zararın teminat dışı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve işbu karara karşı taraf vekillerince ayrı ayrı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava konusu ... plaka sayılı araç davacıya ait olup, davalı sigorta şirketi nezdinde düzenlenen ... nolu Kasko Sigorta Poliçesi ile 01/04/2015 - 01/04/2016 tarihlerini kapsar şekilde teminat altına alındığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, tazminat talebinin zaman aşımına uğrayıp uğramadığı, zaman aşımına uğramamış ise, hasarın kasko sigortası kapsamında teminat içinde kalıp kalmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır.

TTK'nun 1446/1. maddesinde, sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildireceği hükme bağlanmıştır. Kasko sigortası genel şartları B.1. maddesinde ise, sigorta ettiren rizikonun gerçekleşmesi halinde rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç 5 iş günü içinde sigortacıya bildirim yapmakla yükümlü olduğu düzenlenmiştir.

Sigorta ettirenin ihbar yükümlülüğüne ilişkin yasada açık bir süre belirlenmeyip gecikmeksizin bildirim yapma yükümlülüğü düzenlenmişken kasko sigortası genel şartlarında bu süre açıkça en geç 5 iş günü olarak hükme bağlanmıştır. Bu durumda somut olayın özelliğine göre sigorta ettirenin lehine olan en geç 5 iş günü ihbar süresinin tazminat alacağının muacceliyeti ve bu kapsamda zamanaşımı süresinin değerlendirilmesinde gözetilmesi gerekecektir.

Kasko sigorta sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat talepleri sigorta ettiren ile sigortacının tarafı olduğu sözleşmeye dayanmakta olup, bu davalar 6102 Sayılı TTK’nun 1420. maddesi gereğince 2 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Bu düzenleme Kara Taşıtları Kasko Sigortası Genel Şartlarının C.9. maddesinde de açıkça ve aynen yer almaktadır. Aynı yasanın 1427. maddesinde ise sigorta bedelinin rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446. maddeye göre yapılacak ihbardan 45 gün sonra muaccel olacağı belirtilmiş, aynı maddenin 4. bendinde borç muaccel olunca sigortacının ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşeceği belirtilmiştir.

Somut olayda, kasko sigorta poliçesinin 01/04/2015-01/04/2016 vade tarihli olup, sigortalı aracın 30/07/2015 tarihinde kazaya karıştığı, kaza tarihinin vade tarihi içerisinde bulunduğu, buna göre, kazanın meydana geldiği 30/07/2015 tarihinden itibaren, 5 iş günlük ihbar süresinin son gününün 05/08/2015 olup, 45 günlük araştırma süresinin ise anılan tarihten itibaren başladığı gözetildiğinde, tazminat alacağının 45 günlük sürenin sonu olan 20/09/2015 tarihinde muaccel olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda 2 yıllık zaman aşımı süresinin, alacağın muaccel olduğu 20/09/2015 tarihinden başladığı dikkate alındığında, dava tarihi olan 21/12/2017 tarihi itibariyle zaman aşımı süresinin dolduğu sonucuna varılmıştır.

Bu nedenle, mahkemece, olay tarihinden itibaren 5 iş günlük ihbar süresi ile bu sürenin sonundan itibaren başlayacak olan 45 günlük araştırma süresinin bitiminden itibaren 2 yıllık zaman aşımı süresinin dolduğu gözetilerek, davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak yeniden hüküm kurulmasına ve davanın zaman aşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip