Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1644 K.2024/1009

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, Davalı şirkete ait ... poliçe numarası ile kaskolu olan davacı müvekkiline ait ... plakalı araç 2018 yılının başlarında müvekkilinin şirketi tarafından ... Tır Garajına park edildiğini, müvekkilinin şirketinin yetkilisi 2018 yılının 7. ayında park yerine gittiğinde aracın bulunduğu yer olan. Cadde üzerindeki ...

Tır Garajının mahkeme kararıyla kapatıldığını öğrendiğini, yaptığı araştırmanın sonucunda meçhul kişilerce çalındığını anladığını, aracın sahibi tarafından gerekli mercilere suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin şirketinin bu durumdan dolayı son derece mağdur olduğunu, davalı sigorta şirketine durumu bildirdiğini ancak davalının söz konusu olayda bir suiistimal olduğunu ve bununda müvekkili şirket yetkilisi veya çalışanı tarafından gerçekleştirildiğini söylediğini, davalı sigorta şirketi söz konusu başvuruyu reddettiğini,

aracın çalınması sebebiyle bilirkişilerce de belirlenecek olan rayiç bedel üzerinden araç bedelinin davalı şirkete başvuru tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, dava yetkili mahkemede açılmadığından mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, müvekkilinin şirketinin genel müdürlük adresinin ... olduğunu, ancak dava yetkisiz ... Tüketici Mahkemesi'nde açıldığını, müvekkilinin şirketinin genel müdürlük adresinin ... İli ...

İlçesi sınırlarında bulunmasından dolayı yetki itirazında bulunduklarını, dava şartının yerine getirilmediğini, davacı taraf davayı açmadan önce arabulucuya başvurmadığını, bu sebeple davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, söz konusu dosyada hasar dosyasında aracın kayıp çalıntı ya da hasarlı olduğuna dair herhangi bir delil bulunmaması nedeniyle reddinin uygun olacağını, müvekkilinin şirketinin sorumluluğu poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olduğunu, poliçede yazılı özel şartlar ve Kasko Sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu,

poliçe üzerinde maddi zarar giderimi araç başına teminat limiti ile sınırlandırıldığını, Kasko sigortası bir meblağ sigortası olmadığını, bir zarar sigortası olduğunu, sigorta zenginleşme aracı olmadığını, sigortalı aracın sebep olduğu riziko sebebiyle poliçede gösterilen limit meblağın tamamını değil gerçek zarar miktarını araştırıp saptayarak ödemesinin esas olduğunu, davacı tarafça yaptırılan eksper incelemelerini kabul etmediklerini belirterek, davanın reddine, görev ve yetki yönünden de reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile;" davacının, aracı 2018 yılının başında ... Tır Garajına park ettiği, aracı garaja park ettiğine dair bir belge de almadığı, 2018 yılının 7. ayında ... Tır Garajına gittiğinde garajın yıkılmış olduğunu gördüğü, aracın çalındığına dair Emniyet birimlerine 26/10/2018 tarihinde başvurduğu, ...

CBS'nin ... soruşturma sayılı savcılık dosyasında, faillerin bulunamaması nedeniyle dosyanın daimi aramaya ayrıldığı, davacı aracın kaybolduğu 2018 yılının 7. ayında öğrendiği, kendi çabaları ile aracını bulmaya çalıştıktan sonra 26/10/2018 tarihinde polise şikayette bulunduğu, olay tarihinde geçerli olan KSGŞ'nın B.1. maddesinde, rizikonun gerçekleşmesi halinde, sigortalının yükümlülükleri düzenlenmiş olup anılan maddenin 3. bendinde ise "aracın çalınması halinde, durumu öğrenir öğrenmez derhal yetkili makamlara bildirimde bulunmak" sigortalının yükümlülükleri arasında sayıldığı,

davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek sigorta şirketinin sağlıklı araştırma yapmasını engellediği, davacı aracı tır garajına park ettiğine dair her hangi bir belge sunamadığı gibi aracı garaja bıraktıktan sonra uzunca bir süre garajda olup olmadığını kontrol etmediği ve 2018 yılının 7. ayında aracın çalındığını öğrenmesine rağmen üç ay sonra Emniyet birimlerine başvuru yaptığı hep birlikte gözetildiğinde, hırsızlık rizikosunun gerçekleştiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğu,

rizikonun gerçekleşmesi halinde doğru ihbar ve rizikonun gerçekleştiğini ispat yükümlülüğü altında bulunan davacı sigortalının aracın çalındığı iddiasını ispatlayamadığı, dolayısıyla hasarın poliçe kapsamında olmadığı anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nın 341/3. maddesi gereğince istinaf yolu açık olarak davacının davasının reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkiline ait ... poliçe numarası ile kaskolu olan ... plakalı araç 2018 yılının ilk aylarda şirket tarafından ... Tır Garajı'na park edildiğini, müvekkili şirket yetkilisi daha sonra teslim almak üzere ...

Tır Garaj'ına gittiğinde söz konusu yerin mahkeme kararıyla kapatıldığını, aracın yerinde olmadığını, yapılan harici araştırmalar sonucu aracın meçhul kişilerce çalındığını, vuku bulunan oto hırsızlığı sonucu müvekkili şirket yetkililerinin davalı sigorta şirketine bu durumu bildirdiklerini, davalı şirketin söz konusu olayda yükümlülüklerini yerine getirmediğini, olayda suiistimal olduğu gerekçesi ile taleplerini reddettiğini, müvekkili şirketin dosya kapsamında kusurlu olduğunun herhangi bir belirtisi ve bunu destekleyecek somut bir delil bulunmadığını,

Kasko Poliçesi Genel Şartlarının B.1.5 maddesi ve yine TTK 1293/3 maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar yükümlülüğünü kasten yerine getirmez ve iyiniyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir durumu sanki oluşan rizikonun teminat içinde olduğu şekilde ihbar edildiğinin somut delillerle kanıtlanırsa ispat mükellefiyetinin yer değiştirdiğini ve sigortalıya geçtiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Kasko Sigorta Poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı şirket nezdinde düzenlenmiş olan ... nolu kasko sigorta poliçesi ile teminat altına alınan ... plakalı aracının, 2018 yılı başlarında ...

Tır Garajına park edildiği, 2018 yılının 7. ayında park yerine gidildiğinde, aracın bulunduğu garajının mahkeme kararıyla kapatıldığının ve aracın meçhul kişilerce çalındığının tespit edilmesiyle, suç duyurusunda bulunulduğu ve davalıya olayın ihbar edildiği, ancak, davalı tarafından, olayda suistimal olduğu gerekçesiyle başvurunun reddedildiği iddia edilerek,

araç bedelinin davalıdan tahsili talep edilmiş, davalı ise, mahkemenin yetkisiz olduğunu, belirsiz alacak davası açılamayacağını, arabuluculuğa başvurulmadığını, hasar dosyasında aracın, kayıp, çalıntı ya da hasarlı olduğuna dair herhangi bir delil de bulunmadığını, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 1446/1 maddesi " Sigorta ettiren, rizikonun gerçekleştiğini öğrenince durumu gecikmeksizin sigortacıya bildirir. " hükmü getirilmiştir.

TTK'nun 1409/1 maddesi uyarınca sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu gibi, aynı yasanın 1409/2 maddesi hükmüne göre kural olarak, rizikonun teminat dışında kaldığına ilişkin iddianın sigortacı tarafından kanıtlanması gerekmektedir. Olayın sigortalının ihbar ettiği şekilde değil de, sigortacının iddia ettiği şekilde gerçekleşmesi halinde ise, bu oluş şeklinin Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.5. maddesinde sayılan teminat dışında kalan hallerden olması gerekmektedir.

İlkeler yukarıda anlatılan şekilde olmakla birlikte sigortalı rizikonun gerçekleştiğine dair doğru ihbar mükellefiyetini kasten yerine getirmez veya iyi niyet kurallarına açıkça aykırı şekilde sigorta teminatı dışında kalan bir hususu sanki bu oluşan riziko teminat içinde kalmış gibi ihbar edildiği somut delillerle kanıtlanırsa, ispat külfeti yer değiştirip sigortalıya geçer.(HGK 10.12.1997 gün ve 1997/11-772-1043; HGK 16.12.1998 gün ve 1998/11-872-905; HGK 22.12.2010 gün ve 2010/17-655-688 sayılı ilâmları)

Somut olayda, davacı tarafından, sigortalı aracın, 2018 yılının başında ... Tır Garajına herhangi bir sözleşme yapılmaksızın park edildiğinin, ancak, 2018 yılının 7. ayında garajın yıkıldığının ve sigortalı aracın çalındığının öğrenildiğinin iddia edildiği, davacı tarafından aracın garaja bırakıldığına dair herhangi bir belge sunulmadığı, davacının, aracın çalınma olayı ile ilgili olarak Emniyet birimlerine 26/10/2018 tarihinde başvurduğu, ...

CBS'nin ... soruşturma sayılı savcılık dosyasında, faillerin bulunamaması nedeniyle dosyanın daimi aramaya ayrıldığı, davacının, aracın kaybolduğunu 2018 yılının 7. ayında öğrendiği, olay tarihinde geçerli olan KSGŞ'nın B.1.

3. Maddesi gereğince, davacının aracın çalınması halinde, durumu öğrenir öğrenmez derhal yetkili makamlara bildirimde bulunmak zorunda olmasına rağmen, davacının bu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek, öğrenmeden üç ay sonra, 26/102018 tarihinde Emniyet birimlerine başvurduğu ve durumu davalı sigorta şirketine ihbar ettiği, ihbarın geç yapılması,

tek başına hasar bedelinin ödenmesine engel teşkil etmese de, davacının sigorta şirketine olayı derhal ihbar etmemekle, ihbar yükümlülüğünü ihlal ettiği ve meydana gelen olayın poliçe teminatı kapsamında kaldığına dair ispat yükünün davacıya geçtiği, rizikonun gerçekleşmesi halinde doğru ihbar ve rizikonun gerçekleştiğini ispat yükümlülüğü altında bulunan davacı sigortalının, aracın çalındığı iddiasını ispatlayamadığı, bu nedenle davalı sigorta şirketinin hasar nedeniyle bir sorumluluğunun bulunmadığı anlaşıldığından, mahkemece davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu,

davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

13/06/2024 Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır