Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1803 K.2024/1704

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/06/2021 tarih ve 2020/134 Esas 2021/554 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili tarafından borçlu adına Adana 12. İcra müdürlüğünün 2017/11676 esas sayılı dosyasıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçlunun takibe itiraz etmesi nedeniyle takibin durduğunu, müvekkilinin eski eşi olan davalı ile yazlık almak için kooperatife girdiklerini, davalının kooperatifteki yazlığın üst katının kendilerine isabet ettiğini ve kredi kartı borçları olduğunu söyleyerek müvekkilinden emekli ikramiyesini çekip ona vermesini istediğini, müvekkilinin eşine güvendiği için onun isteğini yerine getirdiğini, bunun karşılığında davalının takip konusu bonoyu verdiğini,

davalının borca itirazının haksız ve kötü niyetli olduğunu belirterek itirazın iptaline %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı tarafça icraya konu edilen senedin kambiyo senedi vasfı bulunmadığını, müvekkilinin davacı taraftan aldığı ve ödemediği herhangi bir borcunun bulunmadığını, davacı tarafça evlilik birliği içerisinde yazlık almak için girilen kooperatife ödeme yapmak için davalının davacıdan emekli ikramiyesini alıp karşılığında senet verildiği ileri sürülmüş ise de evlilik birliği içinde edinilen malların ortak olmasının esas olduğunu, müvekkilinin davacıya kişisel bir borcunun bulunmadığını, evlilik birliği içinde ailenin tüm ihtiyaçlarının müvekkili tarafından karşılanmış olduğunu,

takibe konu senedin müvekkili tarafından davacıdan alınan herhangi bir borca karşılık verilmediğini, takip konusu bononun aile birliği içinde ortak giderlere katılmayan davacının müvekkilini borç altına sokarak tehdit etmek amacıyla kullanmak için düzenlettiği bir belge olduğunu belirterek davanın reddine ve %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın açıldığı Adana 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/647 Esas, 2019/132 Karar sayılı ve 16.05.2019 tarihli kararı ile davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, görevsizlik kararı istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. İstinaf incelemesine konu karar, asliye ticaret mahkemesince verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/06/2021 tarih ve 2020/134 Esas 2021/554 Karar sayılı kararı ile; davacının emekli ikramiyesinin bir kısmını davalıya borç vermesi sebebiyle alacaklı olduğu, davalı tarafın söz konusu borcun ödendiğine ilişkin savunması bulunmadığı gibi bu konuda bir delil de ibraz olunmadığı, davacının davalıdan Adana 12. İcra Müdürlüğü'nün 2017/11676 Esas sayılı ilamsız icra takibinin dayanağı bono bedeli olan 25.500,00 TL tutarında alacaklı olduğu,

zamanaşımına uğrayan bono söz konusu olduğunda, bonodaki vade tarihinin temel ilişkiye dayanılarak yapılan takip ve açılan davada temerrüde esas alınamayacağı gerekçesi ile davanın kısmen kabul ve kısmen reddine, davalının Adana 12. İcra Müdürlüğü'nün 2017/11676 Esas sayılı ilamsız icra takibine vaki itirazının takip konusu 25.500,00 TL asıl alacak bakımından iptali ile söz konusu takibin belirtilen asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle devamına, hükmolunan 25.500,00.TL alacağın %20'si oranına karşılık gelen 5.100,00 TL inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, davalının yasal koşulları bulunmayan kötüniyet tazminatı talebinin reddine, karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemece eksik inceleme sonucu hüküm tesis edildiğini, davalı tanıklarının beyanlarına itibar edilemeyeceği yönünde dosya kapsamına aykırı şekilde değerlendirme yapıldığını, yerel mahkemece salt davacı tanığının çelişkili beyanlarına itibar edilerek hüküm tesis edilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamında düzenlenen bilirkişi raporu ile de senede konu borcun varlığı yönünde herhangi bir kanaate varılamadığının belirtildiğini, yerel mahkemece eksik inceleme ile tesis edilen kararın kaldırılması gerektiğini,

bu nedenlerle yapılacak istinaf incelemesi neticesinde Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/06/2021 tarih 2020/143 Esas ve 2021/554 Karar sayılı kararının kaldırılmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/134 Esas 2021/554 Karar Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava; icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, tarafların yazlık almak için kooperatife girdiğini, davalının davacının emekli ikramiyesini aldığını, karşılığında senet verdiğini, hiçbir ödeme yapmadığını, genel haciz yoluyla takip başlatıldığını, senet konusu alacağın vasfını kaybetmediğini sadece kambiyo senedi olma vasfını kaybettiğini belirterek icra takibine yapılan itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 4. ve 5'inci maddelerinde ticari dava düzenlenmiş olup, TTK'nın 4. maddesine göre bir davanın ticarî dava sayılması için, ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesince bakılacağı yönünde bir düzenleme bulunması (mutlak ticari dava olması) gereklidir. Aynı Kanun'un 5'inci maddesinde ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği ve Asliye Hukuk Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemeleri arasındaki ilişkinin de görev ilişkisi olduğu belirtilmiştir.

Somut uyuşmazlıkta dava, zamanaşımına uğramış bono nedeniyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin olup, dava konusu bononun takip tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı davacının lehtar, davalının ise keşideci sıfatı taşıdığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır.

Zamanaşımına uğramış olan bono nedeniyle kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ise de taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde zamanaşımına uğramış olan bonoya yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir ve böyle bir durumda alacak tanık dahil her türlü delil ile kanıtlanabilir. Ancak bu halde mahkemenin görev durumu temel ilişkinin ticari nitelikte olup olmadığı sonucuna göre belirlenecektir.

Eldeki davada tarafların tacir sıfatını taşımadığı, ticari işletmeleri olmadığı ve yine taraflar arasındaki uyuşmazlığın da ticari nitelikte bulunmadığı anlaşılmakta olup bu nedenle, somut olayda 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı davada genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olduğu anlaşılmaktadır.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 21.06.2023 Tarih 2022/4540 Esas, 2023/3950 Karar sayılı ilamı.)

Bu durumda mahkemece, eldeki davada Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olmadığından daha önce görevsizlik kararı vermiş olan Adana 4. Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip