Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/1887 K.2024/1985

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2021 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin çiftçilik yaptığını ve davalı ... Tarım Reklam..Ltd.Şti.'den karpuz fidesi ve zirai ilaç teslimi konusunda anlaştıklarını, bu çerçevede müvekkilinin davalı ...

Tarım'a 20.06.2020 ödeme tarihli 69.000,00.TL bedelli malen kaydı bulunan bonoyu 03.12.2019 tarihinde tanzim ederek verdiğini, davalının bu arada işlerinin bozulduğunu, piyasadan alınan haberler doğrultusunda davalının taahhütlerini yerine getiremediği, çiftçilere verdiği sözleri tutamadığı,

bu sebeplerle müvekkiline de herhangi bir fide vs. teslimi yapamayacağını öğrenildiğini, davalı şirketin icra takip kayıtları getirtildiğinde bu durumun açıkça görüleceğini, bu aşamada ekim-dikim zaman geldiğini ve müvekkiline herhangi bir fide ve ürün teslimi yapılmayınca müvekkilinin de davalı şirket yetkilisinden bonosunu talep ettiğini, ... tarım yetkilisi ..., müvekkiline bonoyu iade etmediği gibi söz konusu bonoyu kötü niyetli olarak aynı sektörde çalışan arkadaşı ...'e ciro ederek verdiğini ve davalı ...'in de müvekkiline ihbarname göndererek söz konusu bono bedelinin kendisine ödenmesi gerektiğini bildirdiğini,

söz konusu cirolama işleminin sebebi eldeki bonoyu, ... Tarım alacaklılarına takılmadan tahsil etmek olduğunu, davalı ...'un, ... Tarım'ın içinde bulunduğu zor ve güç durumu bildiğini müvekkiline herhangi bir mal veya ürün teslim edilmediğini, ...

Tarım şirketi yetkilisinin müvekkili ile konuşmalarında açıkça fidelerin neden teslim edilmediği sorulduğunu, ancak ...'in sürekli müvekkilini oyaladığını, göndereceğini ve sorun olmadığını söylediğini ancak göndermediğini senedin bedelsiz kaldığını öncelikle söz konusu bono bedelinin %15'ini temsil eden 10.350,00 TL'nin taraflarınca teminat gösterilmesi şartıyla ivedi olarak tedbir kararı verilmesini ve bononun tamamının bedelsiz kaldığının tespiti ile karşı tarafa borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; ... Şirketi bonoyu müvekkiline ciro ettiğini, müvekkilinin diğer davalı ve davacı arasında gerçekleşen alışverişi bilme imkanı olmadığını, müvekkilinin söz konusu davada iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, davacının iddialarının soyut olduğunu, kabul etmediklerini, kötü niyetin aranması için müvekkilinin söz konusu bonoyu keşidecinin zararına bile bile iktisap etmesi gerektiğini, nitekim böyle bir durumun söz konusu olmadığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2021 tarih, ... Esas ...

Karar sayılı kararı ile; davacı tarafça bono bedelinin karşılıksız kaldığını, senede senet kuralı gereği yazılı delille ispat etmekte yükümlü olduğu, Aksi halde davacı bono verdiğinde satışa konu malın bedelini ödediği, bono konusu malın da teslim alındığı varsayıldığı, bunun aksinin yazılı delille davacı tarafından ispatlanması gerekmektiği, taraflar arasında herhangi bir sözleşme bulunmadığı gibi davacı tarafından davaya konu bononun karşılıksız kaldığı, davaya konu fide ve zirai ilaçların teslim edilmediği belirtilmiş ise de;

bu iddiasını ispata yarar bir delil dosyaya sunulmadığı gerekçesi ile davanın reddine, 05.06.2020 tarihli tensip zaptının 8.nolu ara kararıyla konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, dava değerinin %20'si oranında 13.800,00.TL tazminatın davacıdan alınarak davalılara ödenmesine, karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; gerekçeli kararda ihtiyati tedbir sebebi ile alacaklı lehine %20 oranında tazminata hükmedilmişse de söz konusu ihtiyati tedbir kararının hiçbir zaman uygulanmadığı için alacaklı lehine tazminata hükmedilemeyeceğini, işbu sebeplerle yerel mahkeme kararının uslu ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi müvekkilin borçlu olmadığını tespit etmesine rağmen yerel mahkeme davanın ispat edilemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verdiğini, işbu kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporuna açıkça bono sebebi ile müvekkilinin borçlu olmadığının yazdığını,

tanıklarının yerel mahkemede verdiği ifadelerde her iki davalının arkadaş olduklarını ve müvekkilinin senetlerine istemesi üzerine davalı ... Tarım'ın apar topar tüm senetleri toparlayarak diğer davalı ...'e verdiğini, bu şekilde ...'in de kötü niyetle hareket ettiğinin açıkça ortaya koyduğunu, müvekkiline herhangi bir mal veya ürün teslim edilmediği dava dosyasına sunulu whatsapp konuşma kayıtlarından açıkça belli olduğunu, yine bu konuşma kayıtları da 3. Başlıkta davalı ...

Tarım'ın çalışanının ifadeleri ile sabit olduğunu, işbu sebeplerle yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/04/2021 tarihli kararının kaldırılarak davanın kabulüne ve müvekkilin davalılara borçlu olmadığına karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle "Menfi Tespit" talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı "... Tarım Rekl. Paz. Ltd.

Şti.'ne karpuz fidesi ve zirai ilaç teslimi ile ilgili 03/12/2019 tanzim tarihli 20/06/2020 ödeme tarihli 69.000,00.TL bedelli bonoyu 03/12/2019 tarihinde keşide ederek verdiğini, davalının fideleri ve ilacı teslim edemediği için bononun bedelsiz kaldığını, davalı şirkete ihtarname gönderilerek bononun iadesinin istendiğini, ancak bono iade edilmediğini, bononun kötü niyetli olarak davalı şirket tarafından diğer davalı ...'e ciro edildiğini ileri sürerek bononun bedelsiz kaldığının ve borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı ... ise iyiniyetli üçünçü kişi olduğunu,

diğer davalı ile davacı arasındaki ilişkiyi bilmediğini, davanın kendisine karşı haksız açıldığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Kambiyo senedine dayalı menfi tespit davasında ispat yükü borçlu olmadığını iddia eden davacı tarafta olup, davacının iddiasını HMK'nın 201. maddesince yazılı belgelerle ispatlaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı tarafından davaya konu bononun davalı şirket tarafından mal teslim edilmemesi nedeniyle bedelsiz kaldığı, diğer davalıya bononun kötüniyetli olarak ciro edildiği ileri sürülmüş olup, davacının bonodaki imzaya itirazının bulunmadığı, bonoda ihdas nedeninin malen yazılı olmasının bono bedelinin mal teslimi sureti ile ödendiğine karine teşkil ettiği, davacının iş bu karinenin aksini aynı nitelikte yazılı veya kesin bir delil ile kanıtlaması gerektiği ancak eldeki dosyada davacının bu iddiasını ispata yarar sözleşme veya yazılı bir delil sunmadığı,

bono karşılığı mal teslimi yapılmadığının ve bononun bedelsiz kaldığının yazılı delillerle ispatlanamadığı, dosya kapsamına sunulan Whatshap yazışma içeriklerinin ve tanık beyanlarının bononun bedelsiz kaldığını ispatlar nitelikte olmadığı, tüm bu nedenlerle, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, ancak İİK'nin 72/4 maddesine göre, davalı lehine tazminata hükmedilebilmesi için mahkemece verilip uygulanan bir ihtiyati tedbir kararı bulunması,

başka bir ifade ile tedbir nedeniyle alacaklının alacağını geç alması nedeniyle zarara uğramış olması gerekli olup, somut olayda mahkemece davacının tedbir talebi kabul edilmiş ise de teminat yatırılmadığı için tedbirin uygulanmadığı bu nedenle davacı aleyhine tazminata hükmedilmemesi gerekirken tazminata karar verilmesi doğru olmamıştır.

Ancak bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması, davanın esası hakkında yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesi gerekmiş, açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... Katip · ... · ¸