İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi E.2021/1920 K.2024/1500

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. Müvekkillerinin murisi ...'un vefatından önce, ... bank Çatalca Şubesinden 02.08.2017 tarihli 6.000 TL bedelli 48 ay vadeli, 29.11.2017 tarihli 6.000 TL bedelli 48 ay vadeli, 28.01.2019 tarihli 2.000 TL bedelli 36 ay vadeli, 23.05.2017 tarihli 30.000 TL bedelli 48 ay vadeli krediler kullandığını, kredi verilmeden önce dava dışı ... Bankasından kullandığı, kredi sözleşmesi gereğince murise yine bir süre için geçerli hayat sigortası yapılarak.

29.11.2017 tarihinde ... poliçe numaralı kredi için 706,18 TL, 02.08.2017 tarihinde ... poliçe numaralı kredi için 699 TL, 23.05.2017 tarihinde ... poliçe numaralı kredi için 227,84 TL, 23.05.2017 tarihinde ... poliçe numaralı kredi için 3.510,14 TL sigorta prim ücreti kesildiğini, rizokonun bu sürede gerçekleştiğini ve muris ...'un vefat etmeden önce aldığı dört kredinin aylık taksitlerini müvekkillerinin düzenli ödediğini, muris vefat ettikten sonra cebi icra tehdidi ile müvekkillerinin ödediği miktar 16.704,48 TL olduğunu, tazminat taleplerinin,

murisin poliçelerinin başlangıç tarihlerinden önce kanser hastası olduğu gerekçesiyle davalı şirket tarafından reddedildiğini ancak rizikonun gerçekleşmesi nedeniyle, davalı sigorta şirketine Çatalca ... Noterliğinin 02.01.2020 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ölüm belgesindeki yanlışlığın dava dışı ... Hastanesi ile yapılan yazışmalar ve...

Hastanesinin bu yanlışlığı kabul ettiğine dair cevabi ihtarı da eklenerek muris ...un daha önce kanser vs. bir hastalığı bulunmadığından tazminat talebinin kabulü ve yatırılan primlerin iadesi taleplerinin iletildiğini, davalı şirketle ilgili ihtarda, 14.03.2019 tarihinde ...

Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Labaratuvar sonuç raporuna göre murisin A Hastanesi tarafından düzenlenen ölüm belgesinde belirtilen hastalıklarının bulunmadığının açık bir şekilde ihtar edildiğini, fakat davalı sigorta şirketinden olumlu ya da olumsuz bir cevap alınamadığını, arabuluculuk işlemlerinden de sonuç alınamadığını, açıklanan nedenlerle; cebri icra tehdidi ile müvekkillere ödettirilmek istenen vadesi gelmiş/gelecek ayların ödemesinin tedbiren durdurulmasına,

bu mümkün olmadığı takdirde müvekkillerinin yargılama aşamasında ödeyecekleri kredi taksit tutarlarının da ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı şirketten istirdadına, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla, müvekkilinin uğradığı zararın tazmini için açılan davanın kabulüne, hayat sigortası poliçesinden doğan tazminat bedelinin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin murisinin ölümü nedeniyle davalı şirket ile yapılan hayat sigortası poliçesi teminat bedelinden şimdilik 1.000 TL'nin davalı şirketten tahsiline ve kredi borcunun vefat tarihi itibariyle kapatılmasına,

müvekkillerine cebri icra tehdidi ile ödettirilen toplam 16.704,48 TL primlerin ödeme tarihlerinden itibaren avans faizi ile birlikte iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine yükletilmesine karar verilmesini, iddia ve talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile. Huzurdaki davanın tüketici mahkemesinin görev alanına girdiğini, dolayısıyla asliye ticaret mahkemesinde ikame edilmiş olan huzurdaki davaya iş bölümü itirazında bulunduklarını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, hayat sigortalarının mal veya zarar değil, meblağ sigortaları hükmünde olduğunu, bu tür sigortalarda para ile ölçülebilen bir menfaat sigorta güvencesine alınmadığından,

tarafların sigorta sözleşmesi akdedilirken kararlaştırdıkları sigorta bedelinin, ödenmesi gereken tazminatın miktarını belirlediğini, sigortalının vefat tarihi ve poliçelerdeki vefat teminatı tutarının açıkça belirli olduğunu ve vefat tarihindeki teminat tutarı toplamının 29.526,49 TL olduğunu, oysa huzurdaki davanın şimdilik 17.704,48 TL harca esas değeri ile açıldığını, davanın 29.526,49 TL üzerinden açılması gerekirken, 17.704,48 TL üzerinden açılan işbu davanın H.M.K. gereğince reddine karar verilmesinin gerektiğini,

aski takdirde verdikleri bilgi ve sunmuş oldukları poliçeler de dikkate alınarak HMK gereğince 29.526,49 TL üzerinden harcın tamamlanmasının gerektiğini, davaya konu sigorta poliçeleri üzerinde ...

Bankası A.Ş. nin dain'i mürtehin kaydının olduğunu, sigortalının bankaya olan borcunun ödenip ödenmediği, kredi borcunun kapatılıp kapatılmadığı araştırılmaksızın hüküm kurulmasının hukuken mümkün olmadığını, daini mürtehin alacaklısı bankanın davadan haberdar edilmesi ve davanın açılmasına muvafakat verip vermediğinin sorulmasının hukuken zaruri olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, bu nedenle davanın reddinin gerektiğini, murise ilişkin talep ve temin edilen belgelerin incelenmesi sırasında,

davacılar murisi sigortalının sigorta öncesinden gelen kanser hastalığının bulunduğunu ve bu hastalığa bağlı olarak vefat ettiğinin tespit edildiğini, sigortalının sağlık beyan formunda yer alan, "Kalp, kanser, kronik böbrek yetmezliği siroz ve aids hastalıkları ile ilgili ameliyat veya tedavi oldunuz mu?" sorusuna ve diğer sorulara "hayır" yanıtı verdiğini, ölümüne neden olan kanser hastalığını beyan etmediğini, bu hastalıkla ilgili şirkete herhangi bir bildirimin de yapılmadığını, TTK 1435 ve TTK 1439 maddeleri uyarınca,

sigorta öncesinden gelen ve vefata neden olan beyan edilmeyen kanser hastalığı nedeniyle sigorta tazminatının reddinin uygun olduğunu, Hayat Sigortaları Genel Şartları C.2 maddesinin de aynı yönde olduğunu, açıklanan ve mahkemece res'en dikkate alınacak nedenlerle; davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin davacılara yüklenmesine karar verilmesi talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, " ...Davacıların miras bırakanı müteveffanın daha önce tedavi görmüş olduğu hastalık/hastalıklarını poliçenin düzenlemesi sırasında soru formunda kasten beyan etmeyerek gizlediği hususunda hiç bir tereddüt’e yer vermeyecek şekilde tespit yapılamadığı gerçekleşen risk ile beyan edilmemiş hastalık arasındaki illiyet bağının dosya kapsamına göre kurulmasının mümkün olmadığı Davacı murisi ...'un, dava dışı ...

Bankası Çatalca Şubesinden 4 ayrı tarihte toplam 44.000 TL taksitli tüketici kredisi kullandığı, bu kredilerin teminatı olarak dava dışı Bankanın Dain Ve Mürtehin sıfatını da taşıdığı görülmekle, Sayın Mahkeme dosyasında mübrez belgeler arasında ...

A.Ş.- Çatalca Şubesinin rehin alacağı devam ettiğinden 1. derecede Lehdar olma hakkı saklı kalma kaydıyla davalı Sigorta Şirketinin vefat tazminatını (29.526,49 TL) ödemekle yükümlü olacağı kanaatine varılmakla iş bu asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile 29.526,47 TL nin yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılara verilmesine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili yasal süresi içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde.

Huzurdaki dava tüketici mahkemesinin görev alanına girmekte olup tüketici mahkemesinin bakması gerektiğini, mahkeme kararında zamanaşımı itirazlarımızın değerlendirilmediğini, sigorta sözleşmelerinden doğan tüm talepler 2 yılda zamanaşımına uğrayacağı hüküm altına alındığını, zamanaşımı itirazlarımız dikkate alınarak yerel mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davaya konu sigorta poliçesi üzerinde ...

Bankası'nın daini mürtehin kaydı bulunduğunu, davacıların sigortalının bankaya olan borcunun ödenip ödenmediği, kredi borcunun kapatılıp kapatılmadığı araştırılmaksızın hüküm kurulması hukuken mümkün olmadığını, dain-i mürtehin alacaklısı bankanın davadan haberdar edilmesi ve davanın açılmasına muvafakat verip vermediğinin sorulması hukuken zaruri olduğunu, zira poliçede yer alan lehtar kaydı gereğince öncelikli olarak tazminat talep etme hakkının lehtar da olacağını,

Sigortalının sigorta öncesinden gelen kanser hastalığını şirketimize bildirmeyerek beyan yükümlülüğüne aykırı davrandığını,.ttk uyarınca sigortalının beyan yükümlülüğünü kasten ihlali ile gerçekleşen riziko arasında bağlantı olması halinde sigortacının tazminat borcu ortadan kalkacağını, bilirkişi raporundaki değerlendirmenin ve gerekçeli kararın kabulü mümkün olmadığını, sigortalının vefatına sigorta öncesinden gelen ve kendisinde mevcut kanser hastalığının sebep olduğu dosya kapsamıyla açıkça ortada olduğunu, nitekim ölüm belgesinde dahi ölüm nedeninin "..." na bağlı olarak gerçekleştiğine yer verildiğini,

yine delillerimiz arasında yer alan ve dilekçemiz ekinde de sunmuş olduğumz ...

Göğüs Ve Cerrahı Eğitim Ve Araştirma Hastanesi'nin sigortalıya ait ilgili tıbbi geçmiş kayıtlarında sigortalının kanser tanısı aldığı tespit edildiğini, dosya üzerinde kanser alanında uzman hekime inceleme yaptırılması gerektiğini, bu yöndeki itirazlarımız dikkate alınmadığını, karara bu yönü ile de ayrıca itiraz ettiklerini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde. Dava, müteveffa sigortalı tarafından çekilen tüketici kredilerine bağlı olarak müteveffa sigortalı ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen "Hayat Sigortası Poliçeleri " kapsamında poliçe teminatının tahsili istemine ilişkindir.

Dosya kapsamına göre, davacıların murisi ...'un dava dışı ... Bankası Çatalça Şubesi'nden muhtelif tarihlerde kullandığı dört farlı tüketici kredilerin teminatı amacıyla ayrı ayrı muhtelif tarihlerde dört adet hayat sigorta poliçesi düzenlendiği, sigortalı murisin 31/05/2019 tarihinde vefat ettiği, murisin ölüm nedenini geçmişte bildirmediği hastalıktan kaynaklandığı gerekçesiyle teminat bedelinin ödenmemesi nedeniyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde. "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK'nın 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK'nın 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK'nın 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.

Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır. 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3/1-(k) maddesinde, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiler "tüketici".

3/1-(l) maddesinde ise, mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemler "tüketici işlemi" olarak kabul edilmiş ve tüketici kanununun kapsamı esaslı şekilde genişletilmiştir.

Aynı Kanunun 73/1. maddesinde “tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda” tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilirken.

83/2. maddesinde de “taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemez” hükmüne yer verilmiştir.Davacılar, davalı şirket ile bireysel sigorta sözleşmesi imzalayan murisin mirasçılarıdır.

Somut olayda uyuşmazlık, bir tarafı tüketici olan tüketici işlemi niteliğindeki sigorta sözleşmesinden kaynaklanmakta olup dava 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, 16/09/2020 tarihinde açılmıştır. Bu kanunun yürürlüğe girmesinden sonra açılan davalarda görevli mahkeme, tüketici mahkemeleri olacaktır.

Açıklanan nedenlerle mahkemece, tüketici mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, HMK'nın 114/1-c, 115/2. maddesi uyarınca davanın, mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğundan, usulden reddine karar verilmesi gerekirken, uyuşmazlığın esası hakkında hüküm tesis edilmesi hatalı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun sair hususlar incelenmeksizin HMK 353/1.a.3 maddesi uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere. 1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun sair istinaf sebepler incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/486 Esas - 2021/747 Karar sayılı ve 14/09/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,

2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Yatırılan gider avansından kalan kısmın taraflara ilk derece mahkemesince iadesine, 8-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,