Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2140 K.2024/1728

1- ... - ... ... 2- ... - ... ... 3- ... - ... ... 4- ... - ... ...

VEKİLLERİ

Av. ... - ... DAVALI : ...

VEKİLİ

Av. ... - ....

DAVANIN KONUSU

Kar Payı Alacağı ve Bedelli Sermaye Arttırım Karanının İptali

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2024

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili, ... ... A.Ş.'nin özelleştirmeden önce çalışanlarına bir takım maddi olanaklar sunduğunu, davalının özelleştirilmesine ilişkin yüksek kurul kararı

gereğince ... A.Ş. tarafından .... hisselerinin % 11’i bedelsiz olarak kurulacak vakıf’a

devredileceğini ve vakıfta kendisine devredilen bu hisseleri hak sahiplerine dağıtacağının

kararlaştırıldığını, vakfın kurulmuş olması ve hisselerin ... tarafından vakfa devredilmiş olmasına

karşın hisselerin haksahipleri adına tescil edilmediğini tescilin ancak açılan davalar sonrası yapıldığını,

2014 Nisan ayında kendisine 16.282,21.TL tutarlı hisse verildiğini, 2014 Haziran ayında ...

tarafından tescil yapıldığını, kar paylarının tam olarak ödenmediğini, şirketin sürekli zararda

gösterildiğini, olmayan giderler gösterilerek kar paylarının düşürüldüğünü, modernizasyon giderlerini

kendisinin karşılaması gerekirken bunun sermaye artışı ile ve işletme gelirlerinden karşılandığını ve

böylece kar payının düşürüldüğünü, yapılan sermaye artışının yasal ve usulüne uygun yapılmadığını,

şirketin kendisine ait olmayan giderleri de ödemek sureti ile zarara uğratıldığını, usulüne uygun olmayan

sermaye arttırımı ile hissesinin % oranının düşürüldüğünü, 08.02.2001 tarihli ÖYK kararı sonrası

özelleştirilen ....’nin 31.02.2002 de ... A.Ş.’ye devir tarihinden adıma hisse tescil tarihi

olan 20.06.2014 tarihine kadar geçen süre içerisinde kendisine tescil yapılmadığında hak tespit ve tahsil

davası açamadığını ve mağdur edildiğini belirterek, 2002-2008 tarihleri arasında yapılan 3 adet sermaye

arttırımının iptali ile 31.01.2002-31.12.2003 tarihleri arasında ödenmeyen 10.000,00.TL kar payının

ödenmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, Davalı şiketin ilgili dönemlerde bedelli sermaye artırımı hukuka uygun olarak gerçekleştirildiğini, davacının iş bu işlemlerin iptalini isteme ehliyeti bulunmadığını, bu konuda davalı şirkete husumet yöneltilemeyeceğini, davacının 31/01/2002-31/12/2013 tarih aralığına ilişkin davalı şirketten kar payı veya başka bir alacağı bulunmadığını, davacı tarafından bu konuda davalı şirkete husumet yöneltilemeceğini, müvekili davalı şirketin davacının taleplerini dayandırdığı 31/01/2002 tarihli sözleşmeye taraf olmadığını, davacının dayandığı hususlar da daha önceden ...

Asliye Hukuk Mahkemeleri nezdindeki çeşitli davalarda irdelendiğini, iş bu kararların yargı denetiminden gerçerek kesinleştiğini, bu konuda kesin hükümler mevcut olduğunu, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ...

Esas sayılı dosyalarındaki beyan ve savunmaları aynen tekrar ettiklerini, açılan davanın aktif ve pasif husumet, kesin hüküm ve zamanaşımı yönünden reddine karar verilmiştir..

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " 2001-2002-2003-2004-2005 yıllarında kar dağıtımı yapılmadığı, bu hususta genel kurul tutanaklarında aksi durumun kararlaştırılmadığı, elde edilen kar olmakla birlikte bu tutarı aşan geçmiş yıl zararları olması nedeni ile usulüne uygun olarak karın geçmiş yıl zararlarına mahsup edildiğinin belirlendiği, dolayısı ile de davacı tarafa ödenecek kar payının bulunmadığı; davacı tarafın hak sahibi olduğu 20.06.2014 tarihinden sonra ilk olarak 2006-2007 yıllarında kısmen kar dağıtımı yapıldığı, temettü sonrası kalan tutarların ise sermaye artışında kullanıldığı, kar dağıtımının dava dışı vakıf hesabına ödendiği,

genel kurul tutanaklarında alınan sermaye artırım kararların oy birliği ile alınmış olması ve artışı yapılan sermayenin hisseler oranında yapılmış olduğu görüldüğünden mali müşavir bilirkişi ...'ın 29.10.2020 tarihli raporu usul ve yasaya uygun bulunarak hükme esas alınmış ve davacı dava açmakta haklı bulunmayarak davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACILAR TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; davacılar davalı şirketin özelleştirilmesi sırasında şirketin % 11'lik hissesinin davalı şirkete satın alan ... tarafından ... ... A.Ş. Çalışanları Yardımlaşma Sandığı Vakfına 14/12/2002 tarihinde devredildiğini, davalı şirket tarafından bilinmeyen saikler ile % 11'lik hisse 14/12/2002 yılında vakfa devredilmiş ise de, müvekkillerinin murisi ... gibi diğer çalışanların da hisseleri sözleşme hükümlerine aykırı olarak,

hisse devirleri ve hisseleri oranında tescilleri 2014 yılında yapılabildiğini, bu süreç içerisinde % 11 oranında hisse payı, vakıf adına kayıtla olarak ortaklar pay defterinde gösterildiğini, müvekkillerinin murisinin hak sahipliğinin ortaklar defterine kaydının yapıldığını 20/06/2014 tarihinden itibaren başladığına ilişkin kabulün hatalı olduğunu, davalı şirket eliyle müvekkillinin hisseleri üzerinde bir hak gasbının bulunduğunu, sermaye artırımı talebinde bulunanlar tarafından usulüne uygun olarak üzerine düşen yükümlülüklerin yerine getirilip getirilmediğinin, sermaye artışına kimlerin ne oranda katıldığının,

şirket özsermayesi ve sermaye borcu olup olmadığının katılım paylarının ödenip ödenmediğine ilişkin tetkikin bilirkişice yerine getirilmesi gerektiğini, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporunun dayanak alınması suretiyle hatalı bir şekilde karar verildiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, hukuki niteliği itibariyle anonim şirket pay sahibince açılan bedelli sermaye arttırımlarının iptali ve kar payı alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacılar vekili tarafından, davalı ...'in özelleştirilmesine ilişkin yüksek kurul kararı uyarınca %11 hissenin bedelsiz olarak kurulacak vakfta devredileceği, vakfında kendisine verilen bu hisseleri hak sahiplerine dağıtacağı, 2014 yılı Nisan ayında 16.282,21.TL değerinde hissenin vakıfça davacıların murisine verildiği ve davalı tarafından adına tescilin yapıldığı, davalının yasal olmayan şekilde 3 adet bedelli sermaye artışı yaptığı iddia edilerek,

2002-2008 tarihleri arasında yapılan bedelli sermaye arttırımlarının iptali ile fazlaya dair hakları saklı kalmak üzere 31.01.2002-31.12.2013 tarihleri arasında ödenmeyen 10.000,00.TL kar payının davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, davacının sermaye artırımına yönelik kararın iptali istemi yönünden aktif husumeti bulunmadığını, kar payı talebinin ise taraflarına yöneltilemeyeceğini, bu hususta kesinleşmiş yargı kararları olduğunu, davanın zaman aşımına uğradığını, tüm bu nedenlerle, davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Karara karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 507.maddesine göre" Her pay sahibi , kanun veya esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem karına, payı oranında katılma hakkına haizdir. Şirketin sona ermesi halinde her pay sahibi , esas sözleşmede sona eren şirketin mal varlığının kullanılmasına ilişkin , başka bir hüküm bulunmadığı takdirde , tasfiye sonucunda kalan tutara payı oranında katılır" şeklindedir. Aynı hüküm 6762 sayılı TTK'nın 455.maddesinde de düzenlenmiştir.

Mahkemece verilen 22/12/2017 tarih, ... E. ve ... K. Sayılı davanın reddine ilişkin kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi sonucu, dairemize ait 02.11.2018 tarih ... esas ... karar sayılı ilam ile kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince, dairemizin kaldırma kararında belirtilen eksik hususların giderilmesi yönünde, davacının 08.02.2001 tarihinde davalı şirket çalışan olup olmadığı, davalı adına söz konusu vakıfa hisse devri gerçekleşip gerçekleşmediği, davacının söz konusu hisseler üzerinde ne zaman hak sahibi olduğu, vakfın bu güne kadar çalışanlara kar payı dağıtıp dağıtmadığı, dağıtmış ise ne kadar kar payı dağıttığı, davacıya ödeme yapılmış ise miktar ve tarihine yönelik belgeler davalı şirketten celbedilmiş, davaya konu edilen yıllara ait şirketçe alınan bedelli sermaye artırımına ilişkin kararların dosyaya kazandırıldığı ve tarafların iddia ve savunmaları kapsamında 29/10/2020 tarihli bilirkişi raporunun alındığı anlaşılmıştır.

Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 08.02.2001 tarih 2001/08 sayılı kararının 10. Maddesinde “Kurulacak vakıf marifeti ile çalışanlara ... tarafından % 11 oranında bedelsiz hisse verilmesine ve buna ilişkin işlemlerin Hisse Devir Sözleşmesi imza tarihinden itibaren en geç 4 ay içinde ...’ce sonuçlandırılmasına” şeklinde karar verilmiştir.

Başbakanlık Özelleştirme İdaresi ve ... ... Fabrikaları A.Ş. temsilcileri arasında 31.01.2002 tarihinde imzalanan sözleşmenin 13. Maddesinde, “Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun 08.02.2001 tarihli ve 2001/08 sayılı kararına istinaden, kurulacak vakıf marifeti ile çalışanlara ... tarafından % 11 oranında bedelsiz hisse verileceği ve buna ilişkin işlemlerin hisse devir sözleşmesi imza tarihinden itibaren 4 ay içerisinde ...’ce sonuçlandırılacaktır.” şeklinde karar verilmiştir.

Tüm dosya kapsamından, Başbakanlık Özelleştirme İdaresi ve ... ... Fabrikaları A.Ş. temsilcileri arasında 31.01.2002 tarihinde imzalanan sözleşmede tarafların, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ve ... ... Fabrikaları A.Ş.’nin olduğu, davalı ... ... A.Ş.’nin sözleşmenin tarafı olmadığı, ... ...

A.Ş.’nin pay defterinde davacıların murisi ...'ın, dava tarihi itibari ile toplam 27.071,12.TL tutarlı 2.707.112 adet paya sahip olduğu, 16.282,21.TL tutarlı 1.628.221 adet pay senedinin ise, ... ... A.Ş. Çalışanları Yardımlaşma Sandığı Vakfı adınayken, pay senetlerinin vakıf tarafından devir ve ciro edilmek sureti ile davacı ... adına 20.06.2014 tarihinde kaydolunduğu, 10.788,91.TL tutarlı 1.078.891 adet pay senetlerinin ise, ... İcra Müdürlüğü’nün ...

E. sayılı dosyasından icradan satış yolu ile alındığını ve payların 30.04.2015 tarihinde ... adına pay defterine kaydedildiği, sonuç olarak, davacı tarafın, davalı şirkette 20.06.2014 tarihi itibari ile pay sahibi olduğu, davacının, iptalini talep ettiği ve 2002-2008 tarihleri arasında yapılan sermaye artırımına yönelik olarak yapılan 3 genel kurul toplantısında, o tarihte pay sahibi olmaması nedeniyle oy hakkı bulunmadığı, asıl pay sahibi olan vakfın ise sermaye artırımına iştirak etmediği,

bu nedenle, davacının sermaye artırımına ilişkin kararların iptaline yönelik talebinin reddi gerektiği, davalı şirketin dağıtılmasına karar verdiği kar payından, hisseye düşen payın talep edilebilmesi için, ortakların pay defterine kaydının yapılmış olması gerektiği, davacı ... ...'ın ise, davalı şirketin ortaklar pay defterine kaydının ilk olarak 20.06.2014 tarihinde yapıldığı ve davacının bu tarih itibariyle hisseler üzerinde hak sahibi olduğu, bu nedenle 31.01.2002 ve 31.12.2013 tarihleri arasında davalı şirket hissedarı olmadığından,

bu dönemlere ilişkin kar payı talep edemeyeceği, vakfın hisseleri çalışanlara teslim tarihi bilinemediğinden, bu tarih aralığında, hisselerin vakfa ait olması nedeni ile bu hisselerin nemalarından da vakfın yararlanacağı, ayrıca davalı şirketin 2001, 2002, 2005 yıllarında zarar, 2003 ve 2004 yıllarında ise kar elde ettiği, kar elde edilen yıllarda kar dağıtımı yapılmayarak alınan genel kurul kararı ile karın geçmiş yıl zararlarına mahsup edilerek, hesapların kapatıldığı, bu yıllarda davalı şirketin kar dağıtımı yapılmadığından vakfa ödenmiş tutarın da bulunmadığı,

davacı tarafın hak sahibi olduğu 20.06.2014 tarihinden sonra ise, ilk olarak 2006-2007 yıllarında kısmen kar dağıtımı yapıldığı, temettü sonrası kalan tutarların ise sermaye artışında kullanıldığı, kar dağıtımının dava dışı vakıf hesabına ödendiği, genel kurul tutanaklarında alınan sermaye artırım kararların oy birliği ile alındığı ve artışı yapılan sermayenin, hisseler oranında yapıldığı, tüm bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır