Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/216 K.2023/1477

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davanın ihbarı talep edilen avukat ... ile 2011 yılında eniştesi ... ...'ün Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... hazırlık numaralı soruşturma dosyası kapsamında tutuklanması sebebi ile tanıştığını, bu dosyada Av. ... ile eniştesi adına vekillik görevi ifa etmesi için toplam 20.000,00.TL bedel üzerinden mutabık kalındığını, bu bedelin 10.000,00.TL'sinin 25/05/2011 tarihinde ödendiğini, kalan 10.000,00.TL bedel için de 25/05/2011 tarihli bono düzenlendiğini, bu bononun da Av. ...'ın yanında avukatlık yapan ... ... ... tarafından doldurulduğunu, ancak o tarihteki bonodaki ödeme günü,

lehtarı ve yetkili mahkeme gibi yerlerin boş bırakıldığını, avukat ... yanında 20 yıldır çalışan ... isimli eski personelinin işten ayrıldığı sırada kendi ofisinden bir çok belgeyi ve çek/senet gibi evrakları da beraberinde götürerek sonrasında icra ve dava gibi hukuki işlemler yaptığını, müvekkili hakkında da Adana 13. İcra Dairesi'nin ...

Esas numarası dosyasında takip başlatıldığını öğrendiğini, icra takibine konu dosyaya ilişkin davalı ... ile herhangi bir akdi ilişkisi olmadığı gibi herhangi bir borcunun da bulunmadığını, davalının könütiyetli olarak Av. ...'ın yanında çalışıp işten çıktığı sırada ele geçirdiği bonodan zengin olmaya çalıştığını, Av. ... tarafından da davalı hakkında Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na ... soruşturma numarası ile suç duyurusunda bulunduğunu belirterek, öncelikle teminatsız ya da mahkemece takdir edilecek teminat miktarı ile Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasındaki icra takibinin tamamen durdurulması ya da icra dosyasına bir şekilde tahsilat yapılması durumunda bu tahsilatların takip alacaklısı davalı tarafa ödenmemesi hususunda durdurma kararı alınmasını, Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyasına konu bono nedeni ile davalıya borcunun olmadığının tespiti ve beraberinde bu takibin iptalini, %100 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini, takdir edilecek kötüniyetli takip tazminatına takip gününden itibaren yasal faiz oranında faiz işletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı takip dosyasından alacağın tahsili için takip açıldığını, 25/05/2011 düzenleme, 25/04/2014 vade tarihli 10.000,00.TL bedelli bononun borçlu ... ... tarafından Av. ...'a eniştesi için ödemiş bulunduğu avukatlık ücretinden kalan miktar nedeniyle düzenlendiğini, söz konusu senedin müvekkili ...'na da ... tarafından Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasından kesinleşmiş bir alacağa mahsuben verilmiş olup müvekkilinin de davacı-borçlu tarafın alacaklısı konumuna geçtiğini,

ihbar edilen ...'ın ise müvekkili ile arasının bozulmasından sonra kendi rızasıyla devrettiğini ve daha sonra senedi davalının çaldığını söyleyerek senet borçlulularının müvekkili aleyhine suç duyurusu bulunması yolunda telkinde bulunduğunu belirterek ihtiyati tedbir talebinin reddini, müvekkili alacağının sürüncemede bırakmak için açılmış olan davanın reddini, davacının kötü niyetli olması nedeniyle alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacıdan tahsilini talep etmiştir.

İhbar Olunan Avukat ... beyan dilekçesinde özetle; avukatlık mesleğini icra etmekte olduğunu, 20 yılı aşkın zamandır katipliğini ve ön muhasebe işlerini yapmakta olan davalı tarafın ansızın 2016 Ağustos ayında işini terkettiğini ve işini terkederken tüm ofis ve ev anahtarlarının kendinde bulunmasından faydalanarak tarafına ve müvekkillerine ait kıymetli evrakları, belgeleri çaldığını, davalının izni ve bilgisi haricinde zimmetine aldığı tamamen bilgisi dışında doldurularak tanzim edilmiş senedi Adana 9. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosya kapsamında icraya koyarak kendisinin tüm mal varlığına haciz koymak suretiyle kendisini de iflas noktasına getirdiğini, davalı tarafından bilinen senetleri de bürodan çalarak alacaklı kısmına kendi adını yazmak suretiyle kendisini bu üçüncü şahıslardan alacaklıymış gibi göstererek ve müvekkillerini icraya koyarak bu üçüncü kişilerin de zarar görmesine neden olduğunu belirttiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; bononun lehtar, vade ve miktar haneleri boş bırakılarak sadece borçlu tarafından imzalanarak verilmesi mümkün olduğu gibi böyle bir boş bonoyu devir alan kimsenin lehtar hanesine kendi adını yazarak ciro etmesi veya kendisinin borçlu olduğu bir kişinin adını yazarak ona fiilen devretmesinin de mümkün olduğu,

kaldı ki uyuşmazlık konusu bonoda borçlu sıfatıyla kendisine atfen atılan imzayı inkar etmeyen davacının bedeli ödenmeyen uyuşmazlık konusu bonodan dolayı 6102 sayılı TTK'nin 677. maddesinde belirtilen ve uygulamada "imzaların bağımsızlığı ilkesi" olarak anılan yasal düzenleme karşısında davalıyla aralarında herhangi bir temel ilişki bulunmasa da kıymetli evrak niteliğindeki bonoya bağlanan borç sebebiyle bu bononun hamili olan davalıya karşı hukuki sorumluluğunun bulunduğu kabul edilerek davacının davasının reddine, davalının İİK'nin 72. maddesinde belirtilen yasal koşulları bulunmayan inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı tarafın icraya koyduğu bonoyu kendisine ihbar olunan Av. ...ın verdiğini ikrar ettiğini, davalı tarafın takibe konu ettiği bonoda yazılı ciro yolu ile teslim aldığına ilişkin bir kaydın bulunmadığını davalının kabul ettiğini, davalının yetkili hamil olduğunun ispatı ve yazılı delilinin davalı tarafça ispat etmesi gerektiğini, ispat yükünün davacı müvekkiline yıkılmasının kabul edilemeyeceğini, davalı tarafın dava konusu bonoyu bile kendisinin doldurduğunu ikrar ettiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin, dava konusu Adana 13. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olan 10.000,00.TL bedelli bonodan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiş, davalı vekili davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 778/2-f maddesi uyarınca bonolarda da uygulanması gereken TTK'nın 680. maddesinde "Tedavüle çıkarılırken tamamen doldurulmamış bulunan bir poliçe, aradaki anlaşmalara aykırı bir şekilde doldurulursa, bu anlaşmalara uyulmadığı iddiası, hamile karşı ileri sürülemez; meğerki, hamil poliçeyi kötüniyetle iktisap etmiş veya iktisap sırasında kendisine ağır bir kusur isnadı mümkün bulunmuş olsun" hükmü yer almaktadır.

Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklıya ait ise de, alacak ilişkisi kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa senede karşı senetle ispat kuralı gereği, ispat yükü tekrar davacı-borçlu tarafa geçmektedir. Kambiyo senetleri illetten mücerret olup, senet borçlusu tarafından, senedin gerçek bir borç ilişkisini göstermediği ve bedelsizlik iddiaları senede karşı senetle ispat kuralı çerçevesinde ispatlanmalıdır.

Somut olayda, davacının, takibe konu bonoyu eniştesinin tahliyesinin sağlanması amacıyla ihbar olunun avukat ...'a verildiğinin iddia edildiği, iş bu iddianın gerek ihbar olunan ..., gerekse davalı ... tarafından cevap dilekçesi ile kabul edildiği, bono keşidecisi ... ... ile lehtar ... arasında doğrudan bir temel ilişkinin mevcut olmadığı ve bu hususun lehtar tarafından da kabul edildiği, davalı lehdarın avukat katibi olarak ihbar olunan avukatın yanında çalıştığı ve cevap dilekçesindeki iddiasının da bononun ... tarafından alacağına mahsuben kendisine verildiği yönünde olduğu,

bu durumda davalı tarafın bu iddiasını ispatlaması gerektiği, ancak mahkemece alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere dava konusu bononun geçerli bir ciro ya da temlik sözleşmesi ile davalıya verildiğinin davalı tarafça ispatlanamadığı, bu haliyle davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken aksi düşünce ile davanın reddine dair verilen ilk derece mahkemesi kararının usule aykırı olduğu, davacının istinaf talebinde haklı olduğu anlaşılmakla istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne yönelik yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır